حلب، میدان درگیری آتی میان ایران و روسیه

میدل ایست نیوز: برای دومین بار در چند هفته گذشته موضوع درگیری میان نیروهای نظامی روسیه و ایران در استان حلب در شمال سوریه به گوش می رسد. موضوعی که از فصل تازه نزاع های دو کشور برسر به دست گرفتن شهرهای اصلی و به اختیار گرفتن تصمیمات در سوریه خبر می دهد.

خبرگزاری «آناتولی» به نقل از منابع محلی خبر داد که روز جمعه گذشته در فرودگاه بین المللی حلب در شرق این شهر پس از آنکه نیروهای روسی از نظامیان «سپاه پاسداران» و نیروهای وابسته به آن خواستند که فرودگاه را تخلیه کنند میان دو طرف درگیری رخ داده است.

منابع محلی به «العربی الجدید» نیز گفتند که درگیری ها دقیقا اطراف فرودگاه حلب رخ داده و پس از پرواز یک هواپیمای نظامی روسیه در آسمان منطقه متوقف شده است.

در همان روز در استان دیرالزور در شرق سوریه نیز درگیری ای میان دو طرف رخ داده که گفته می شود چند کشته و مجروح داشته است. این درگیری در پی آن رخ داده که یک پست بازرسی عناصر سپاه پاسداران کاروانی از پلیس نظامی روسیه را در شهر میادین در حومه دیرالزور متوقف کرده است. این اقدام باعث درگیری لفظی ای شده که به تیراندازی انجامیده و به گزارش «آناتولی» طی آن دو سرباز سپاه کشته و چهار پلیس نظامی روسیه مجروح شده اند. نه روسیه و نه ایران به این خبر واکنش نشان نداده اند، اما خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) به نقل از یک مقام نظامی سوریه ای این خبر ها را تکذیب کرده است.

این اولین بار نیست که چنین درگیری هایی میان نیروهای ایران و روسی رخ می دهد. چند روز پیش نیز در محله حمدانیه حلب درگیری های مشابهی میان نیروهای وابسته به روسیه و نظامیان وابسته به ایران رخ داد که در آن از سلاح های سنگین استفاده شد و به کشته و زخمی شدن سربازانی از دو طرف و نیز افراد غیر نظامی انجامید.

منابع محلی گزارش داده اند که این درگیری میان گروه های مسلح «دفاع ملی» و «گردان چهارم» و «گردان باقر» از یک سو و «تیپ قدس» وابسته به روسیه از سوی دیگر رخ داد و علت درگیری آن بود که گروهی از تیپ باقر مانع از تردد گروهی مسلح از لشکر قدس شدند.

در اوایل آوریل جاری نیز در پی بازداشت شماری از افراد مسلح «جنبش نجباء» وابسته به ایران ازسوی پلیس نظامی روسیه در مرکز حلب و ورود نیروهای پلیس نظامی به منطقه ای که در اختیار نیروهای ایرانی بود درگیری هایی میان دو طرف رخ داد.

محله های غربی حلب از اوایل ماه مارس شاهد استقرار افراد شبه نظامی وابسته به روسیه به جای نیروهای وابسته به ایران بوده است.

هم ایران و هم روسیه با در اختیار داشتن پایگاه های نظامی در این منطقه در حال آموزش نیروهای محلی و جذب سرباز هستند. روسیه صدها عنصر «تیپ قدس» خود را در محله «جمعیة الزهراء» و شمال حلب مستقر و برای آنها پایگاهی نظامی ساخته و سلاح و امکانات لجستیک پیشرفته در اختیارشان نهاده است.

کارشناسان نظامی معتقدند که مسکو می کوشد از تیپ قدس به عنوان بازوی نظامی روسیه دربرابر نظامیان وابسته به ایران استفاده کند تا درصورت بروز درگیری میان دو طرف سربازان روسی دخالتی نداشته باشند. روسیه همچنین در پی آن است که از این نیروها برای حفاظت از مرزهای منطقه حائل امنیتی که با ترکیه بر سر آن به توافق رسیده استفاده کند.

«تیپ قدس» در سال 2013 به فرماندهی «محمد سعید» فلسطینی که روابط گسترده ای با اطلاعات نیروی هوایی حلب داشته شکل گرفت و اکثر نیروهای آن افراد فلسطینی مقیم در اردوگاه های نیرب و حندرات حلب هستند. این لشکر در بیشتر عملیات نظامی حکومت سوریه در حلب و درعا و غوطه شرقی و دیرالزور حضور داشته و بارها ازجانب روسیه مورد تشویق قرار گرفته است.

نیروهای وابسته به ایران در حومه های شرقی و حنوبی حلب در نواری طولانی به طول 50 کیلومتر حضور دارند و در ده ها روستای منطقه که خالی از سکنه شده اند پست های بازرسی ایجاد کرده اند. تلاش های ایران و روسیه برای تقویت سلطه خود در حلب و حومه آن به مذاکرات ترکیه و روسیه درباره بازگشایی جاده حلب ـ غازی عنتب مربوط می شود که در سال 2012 با سلطه نیروهای ارتش آزاد سوریه بر این جاده بسته شد.

مذاکرات روسیه و ترکیه با ایده خارج کردن افراد مسلح وابسته به ایران از روستاهای نبل و الزهراء و اجرای گشت های نظامی مشترک روسیه ـ ترکیه در منطقه انجام می شود. موضوعی که ایران به هیچ وجه حاضر به پذیرش آن نیست. اگر روسیه به نیروهای ترکیه برای در اختیار گرفتن کامل جاده مزبور چراغ سبز بدهد، بی تردید ایران که مواضع خود در شمال حلب را در خطر می بیند واکنشی سخت نشان خواهد داد.

ایران تعدادی پایگاه نظامی در منطقه ایجاد کرده تا قدرت خود در سوریه را تضمین کند. مهم ترین این پایگاه ها «جبل عزان» در جنوب حلب است که از سال 2015 ایرانی ها در آن حضور دارند. گفته شده که مجموع نیروهای نظامی ایرانی و وابسته به ایران در سوریه 25 هزار سرباز است که 10-15 هزار آنها در حومه جنوبی حلب به سر می برند.