نویسندگان: مایکل هرش و لارا سلیگمان
میدل ایست نیوز: دولت ترامپ می گوید که به دنبال جنگ با ایران نیست. اما بسیاری از اقداماتش خلاف این را نشان می دهند. در یک سالی که رئیس جمهوری دونالد ترامپ از توافق هسته ای ایران خارج شده، دولت او با اعمال مجدد تحریم ها و تلاش برای قطع صادرات نفتی ایران، زدن برچسب سازمان تروریستی خارجی به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و اعزام یک ناو هماپیمابر به خاورمیانه بر شدت تنش ها افزوده است. ایران هم در واکنش به عقب نشینی نسبی از برجام تهدید کرده و این در حالی است که منتقدان ترامپ نگرانند این اقدام به توجیهی برای حمله پیشگیرانه علیه ایران تبدیل شود.
به نظر می رسد که سیاست خارجی دولت ترامپ در قبال ایران در دست جان بولتون، مشاور امنیت ملی است، عنصری کلیدی که در حمله به عراق نقش داشته و بارها تغییر نظام جمهوری اسلامی را خواستار شده است. برخی ناظران شباهت اتفاقات پیش از حمله ایالات متحده به عراق در سال 2003 از جمله حضور بولتون در دولت را مد نظر قرار داده اند. نگرانی آنها به این دلیل است که بولتون در اواخر 2002 و اوایل 2003 در نقش وزیر امور خارجه ایفای نقش می کرد و از طرفداران اصلی جنگ محسوب می شد و به دستکاری اطلاعات برای توجیه حمله نیز متهم شد. وی در سال 2015 اعلام کرد که از نقشی که در این فاجعه استراتژیک ایفا کرده، پشیمان نیست. اخیرا هم بولتون و نه پاتریک شاناهان که وزیر دفاع موقت محسوب می شود، به نقل از دولت ایالات متحده در اعزام ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به خاورمیانه «برای ارسال یک پیام روشن و بدون ابهام به نظام ایران» خبر داد. طبق گزارش های منتشر شده دولت ترامپ در واکنش به اطلاعاتی از سوی بنیامین
نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل درباره تهدیدهای ایران این گروه رزمناور را اعزام کرده است.
ایفای نقش بولتون در اعلان این استقرار نظامی بسیاری از کهنه کاران امنیت ملی در واشنگتن را شوکه کرد. گرگ تیلمن یکی از مقامات ارشد پیشین اطلاعاتی در وزارت امور خارجه که سابقه فعالیت در دوران بولتون را داشته و بر سر حمله ایالات متحده با او درگیر شده است، گفت: «تا کنون ندیده بودم چنین اتفاقی رخ دهد. چنین اتفاقی بی سابقه بوده است. اینکه یک مشاور امنیت ملی سر خود بیانیه ای منتشر کند، حتی در جریان جنگ عراق هم رخ نداده بود.»
تام یودال و دیک دوربین دو نفر از سناتورهای دموکرات در مطلبی برای واشنگتن پست نوشتند: «16 سال از حمله ایالات متحده به عراق گذشته است و ما دوباره به سمت یک منازعه غیرمنطقی دیگر در خاورمیانه بر اساس منطق نادرست و گمراه کننده هستیم.» منتقدان ترامپ معتقدند که از برخی جهت ها شرایط کنونی مخاطره آمیزتر و خطرناک تر است به این دلیل که ایران بزرگ تر از عراق است و ارتش قدرتمندتری از آن دارد و به علاوه ایران در یک بسته هسته ای است که خیلی بهتر از تحریم های سازمان ملل متحد علیه صدام حسین از صلح محافظت می کند. تیلمن گفت: «این به نظر من یک تلاش واضح برای تحریم حمله از سوی ایرانی هاست. و از این جهت بسیار با شرایط عراق شباهت دارد؛ زمانی که عراق تحت فشار با نظارت بازرسان سازمان ملل و منهدم کردن موشک هایش موافقت کرد، اما در نهایت در شرایطش تغییری ایجاد نشد. فکر می کنم اکنون درباره ایران هم همین اتفاق در حال رخ دادن است. ایران کاملا متعهد به توافق هسته ای عمل کرده است، اما این درباره ایالات متحده صدق نمی کند.»
یک تفاوت عمده بین عراق سال 2003 و امروز ایران این است که دست کم در حال حاضر به نظر می رسد هیچ نقشه ای برای حمله ایالات متحده به ایران وجود ندارد. با این حال، منتقدان ترامپ از جمله تیلمن معتقدند که تلاش ها برای تحریک دولت ایران به حمله مشابه همان تلاش های دولت جورج دابلیو. بوش علیه صدام است. لورن دژانگ شولمان یک مقام پیشین پنتاگون که اکنون با مرکز امنیت آمریکایی جدید کار می کند، گفت: «از آن جهت فکر می کنم که شرایط ایران همچون جنگ با عراق است که بولتون به دنبال جنگ با ایران است و دنبال فرصت می گردد. بولتون در موقعیتی است که وزارت دفاع به اولویت ها و منافع او به سرعت پاسخ می دهد. بولتون همچنین می خواهد که عموم مردم بدانند که او رهبری سیاست ایران را بر عهده دارد.»
ژنرال کنت مک کنزی فرمانده جدید فرماندهی مرکزی ایالات متحده هم ظاهرا در تصور درباره تهدید ایران برای ایالات متحده و متحدانش با بولتون هم عقیده است. او اخیرا در یک سخنرانی در واشنگتن حدود 30 دقیقه درباره رفتارهای «بدخواهانه» تهران در سراسر جهان صحبت کرده است. اگرچه برخی منتقدان اقدام اخیر دولت ترامپ در اعزام گروه ناو هواپیمابر به منطقه خلیج فارس را بی اهمیت و اقدامی نمادین با هدف نمایش قدرت خوانده اند، اما مک کنزی به صورت ضمنی اعلام کرد که در صورت وجود هر تهدیدی برای ایالات متحده هیچ تعللی در استفاده از قدرت نظامی نشان نخواهد داد. او گفت: «اگرچه ما به دنبال جنگ نیستیم، اما ایران نباید رویکرد ما را با عدم تمایل به اقدام اشتباه بگیرد. ما یک نیروی نظامی با تجربه، آماده، آبدیده در نبرد با بهترین تجهیزات و آموزش ها در جهان را داریم.»
اگرچه شاناهان به قانون گذاران ایالات متحده گفت که پنتاگون «اطلاعات بسیار بسیار معتبری» درباره یک تهدید جدی از سوی ایران دریافت کرده، اما دولت جزئیات خاصی درباره این تهدید ارائه نکرده که این شرایط مشابه حدود دو دهه گذشته و پیش از جنگ عراق است. در آن زمان چندین نفر از کارشناسان اطلاعاتی در وزارت امور خارجه بولتون را به دستکاری اطلاعات درباره عراق برای توجیه دیدگاه های خصمانه خودش و تهدید آنهایی که مخالفش بودند، متهم کردند. تیلمن گفت: «الگوی رفتاری که آن زمان و اکنون در خصوص بولتون می بینم این است که او به جمع آوری موردی اطلاعاتی که به هدفش کمک می کند، تمایل دارد.» عملکرد بولتون در رابطه با جنگ عراق به علاوه یک سری رفتارهای خصمانه دیگر او سبب شد که جو بایدن سناتور دموکرات وقت و یکی از نامزدهای کنونی این حزب برای انتخابات ریاست جمهوری سال 2020 در جلسه استماع بولتون به عنوان نامزد سمت سفیر ایالات متحده در سازمان ملل در ماه مه سال 2005 او را به عدم صداقت متهم کند.
منبع: فارن پالسی
