میدل ایست نیوز: همزمان با رشد اقتصادی چین و افزایش روز افزون نیاز این کشور به انرژی، پکن جایگزینی برای تعمیق مناسبات خود با کشورهای خاورمیانه در چشمانداز راهبردی خود نمی بیند.
اما با این وجود، راهبرد چین، برقراری روابط با کشورهای مختلف به صورت جداگانه و نه با همه منطقه در قالب توافقنامههای چندجانبه است، چین از هر کدام از شرکای منطقهای خود، موارد کاملا متفاوتی را طلب می کند و از طریق حفظ روابط دوجانبه خود به شکل ویژه، تلاش می کند تا منافع منطقهای خود را تامین کند و در کل، رویکرد امریکا در قبال منطقه خاورمیانه را به چالش بکشد.
چین 5 شریک اصلی در منطقه خاورمیانه دارد؛ نخست شریک پکن، عربستان سعودی است، این کشور بزرگترین شریک تجاری چین در غرب آسیا به شمار می رود و در مقابل پکن نیز بزرگترین شریک تجاری ریاض در سطح جهان محسوب می شود.
شرکتهای ساختوساز چینی نقش رو به رشدی در گسترش زیرساختهای سعودی ایفا می کنند و در مقابل عربستان تمایل بسیاری برای ساخت پالایشگاهها و تاسیسات تولید محصولات پتروشیمی در چین دارد.
به نظر می رسد عربستان سعودی در راستای اقدامی احتیاطی برای مقابله با کاهش واردات نفت از سوی کشورهای غربی و نیز ناخشنودی این کشورها از استبداد و خفقان موجود در این کشور، تلاش می کند تا مناسبات خود را با چین گسترش دهد.
دومین شریک اصلی چین در خاورمیانه، کشور امارات است، در همین رابطه بندر دبی مرکزی جهانی برای بارگیری کالاهای چینی است و بیش از 200هزار شهروند چینی در این کشور زندگی می کنند. امارات سکویی برای تجار چینی به شمار می رود که به دنبال یافتن فرصتهایی در بازارهای کشورهای نزدیک هستند همچنین این کشور نقش پیشتازی در ابتکار یک جاده یک کمربند چین بازی می کند.
در پنج سال گذشته، همزمان با افزایش توجه چین به کانال سوئز، این کشور میلیاردها دلار در مصر سرمایهگذاری کرده است و شرکتهای چینی در ساخت پایتخت جدید اداری در خارج از قاهره با دولت مصر همکاری می کنند و در بندر العین السخنه مصر نیز اقدام به سرمایهگذاری کرده اند و در همین راستا، عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر از زمان روی کار آمدن خود در سال 2014 میلادی، 6 بار به پکن سفر کرده است، این در حالی است که وی تنها دو بار به واشنگتن سفر داشته است.
چهارمین شریک راهبردی چین در خاورمیانه، اسرائیل است، تل آویو پس از آنکه نسبت به همکاری خود با چین در زمینه تکنولوژیهای نظامی دارای ریشه امریکایی مورد هشدار واشنگتن قرار گرفت، توجه خود را به گسترش مناسبات تجاری و تبادل تکنولوژیهای پیشرفته با چین در زمینه امنیتی و مبارزه با تروریسم معطوف داشته است.
در همین میان، مناسبات دو طرف، به طرز چشمگیری رشد داشته است و سرمایهگذاری چین در بازه زمانی 2016 میلادی تا 2017 میلادی 10 برابر افزایش داشته و به مبلغی بیش از 16 میلیارد دلار رسیده است.
شرکتهای چینی با جدیت در بخشهای زیرساختی اسرائیل از قبیل ساخت مترو، گسترش تاسیسات بندی در اشدود و حیفا مشغول به فعالیت هستند.
پنجمین شریک اصلی چین در خاورمیانه کشور ایران است، این کشور در تامین چندین هدف به چین کمک می کند؛ ایران یکی از کشورهای عمده تولید کننده انرژی در جهان است که با ایالات متحده امریکا مشکلات راهبردی دارد، تهران قدرت قابل ملاحظهای در غرب آسیا است که برای ایجاد راههای تجاری به چین کمک می کند بدون آنکه آمریکا توان ایجاد اختلال در آن را داشته باشد.
با توجه به اینکه از منظر چینیها، ایران با بقیه کشورهای خاورمیانه که همسو با سیاستهای امریکا هستند، تفاوت بنیادینی دارد، رابطه با این کشور می تواند به چینیها در کاهش فشارهای امریکا کمک کند همچنین ایران خدمت شایانی به تامین منافع راهبردی چین می کند و حضور نظامی امریکا در منطقه خلیج و غرب اقیانوس آرام را به چالش می کشد به ویژه آنکه در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، منازعه موجود میان امریکا و ایران در ایجاد نظام چند قطبی در جهان به سود چین تاثیرگذار بوده است.
در این میان تفاوت پررنگی که امریکا و چین دارد این است که سرمایهگذاری چین بدون اینکه منجر به بروز انقلاب اجتماعی و یا دست کم تغییرات فرهنگی شود، تاثیرات مثبتی بر اقتصاد کشورهای میزبان می گذارد اما در مقابل ایالات متحده امریکا تلاش می کند علاوه بر سرمایهگذاری اقتصادی، بر جامعه (فرهنگ) و دولتِ کشور میزبان هم تاثیر بگذارد.
