چرا عراق برای اسرائیل بشکه باروت است؟

به نظر می آید که اسرائیل می خواهد عراق را هم مانند سوریه به میدان حملات خود علیه ایران تبدیل کند. اما عراق تفاوت های بسیاری با سوریه دارد.

نکات برگزیده مطلب

  • ممکن است این حملات عواقب وخیمی برای متحد اصلی اسرائیل یعنی امریکا و نیز برای صلح و ثبات سرتاسر منطقه داشته باشد.
  • اینکه در همه این حملات اسرائیل متهم شده تا بخشی بدان علت است که اسرائیل بیش از هر جای دیگری امکانات و انگیزه ها و فرصت های چنین اقدامی را دارد.
  • حزب لیکود، حزب حاکم در اسرائیل، نیازمند اقداماتی برای عملی کردن تهدیدهای «بنیامین نتانیاهو» درباره عراق است تا بتواند در انتخابات پیش رو که در 17 سپتامبر برگزار می شود رأی جمع کند.
  • ارتش اسرائیل به همان هواپیماهایی مجهز است که ارتش امریکا و این باعث می شود که پیگیری حملات و ربط دادن مستقیم آنها به اسرائیل کار آسانی نباشد.
  • حتی اگر عراقی ها در میان انبوه جنگنده های مشابه امریکایی بتوانند یک جنگنده اسرائیلی را شناسایی کنند، امکانات دفاعی چندانی برای متوقف کردن این جنگنده را ندارند.
  • این فشار بی تردید باعث تضعیف دولت و تنش و اختلال در نظام سیاسی عراق می شود و درنتیجه دیپلماسی متعادل بغداد در برابر تهران و واشنگتن را بر هم می زند.
  • برخی از دیگر کشورها که روابط نزدیکی با اسرائیل دارند هم در معرض خطر متحدان ایران قرار می گیرند که از همه آنها مهم تر عربستان و امارات و بحرین هستند.

میدل ایست نیوز: در هفته های گذشته انفجارهایی در عراق رخ داده که اسرائیل در رأس متهمان اصلی دست داشتن در آنهاست. اگر این حملات کار اسرائیل باشد، بدان معناست که اسرائیل در حال توسعه دادن میدان جنگ خود با ایران از سوریه به عراق است و عراق هم بخشی از استراتژی اسرائیل برای جلوگیری از گسترش نفوذ ایران در منطقه شده است.

اما اگر اسرائیل واقعا در پی تنگ کردن فضا برای ایران باشد، بغداد در مقایسه با دمشق نقطه پرمخاطره تری است و ممکن است این حملات عواقب وخیمی برای متحد اصلی اسرائیل یعنی امریکا و نیز برای صلح و ثبات سرتاسر منطقه داشته باشد.

امکانات و انگیزه های اسرائیل

دولت عراق ضمن تأکید بر اینکه انفجار 12 اوت نتیجه یک حمله هوایی بوده، همه مجوزهای پرواز در آسمان عراق را لغو و تهدید کرد که با هر هواپیمایی که بدون مجوز در آسمان عراق پرواز کند مانند هواپیمای دشمن برخورد می شود.

اینکه در همه این حملات اسرائیل متهم شده تا بخشی بدان علت است که اسرائیل بیش از هر جای دیگری امکانات و انگیزه ها و فرصت های چنین اقدامی را دارد.

همه مواضع منفجر شده دربردارنده موشک های بالستیک ایران بوده اند. ضمن اینکه پس از حملات مکرر اسرائیل به انبارهای سلاح ایران در سوریه، بخشی از این سلاح ها به عراق منتقل شده است. ایران می کوشد که با استفاده از این حملات جبهه ضد اسرائیلی تازه ای در عراق تشکیل دهد و اینگونه بر نفوذ خود در عراق بیفزاید.

از سوی دیگر، اسرائیل می کوشد که نگذارد عراق به یک جبهه ضد اسرائیلی تازه در کنار لبنان و حزب الله تبدیل شود.

به لحاظ سیاسی هم حزب لیکود، حزب حاکم در اسرائیل، نیازمند اقداماتی برای عملی کردن تهدیدهای «بنیامین نتانیاهو» درباره عراق است تا بتواند در انتخابات پیش رو که در 17 سپتامبر برگزار می شود رأی جمع کند. این بار رقابت در انتخابات بسیار شدید است و لیکود به تک تک رأی ها نیاز دارد.

اسرائیل امکانات لازم برای اجرای چنین عملیاتی را هم دارد، ارتش اسرائیل به همان هواپیماهایی مجهز است که ارتش امریکا و این باعث می شود که پیگیری حملات و ربط دادن مستقیم آنها به اسرائیل کار آسانی نباشد. ضمن اینکه امریکا همچنان در جبهه جنگ با داعش در عراق فعال است.

حتی اگر عراقی ها در میان انبوه جنگنده های مشابه امریکایی بتوانند یک جنگنده اسرائیلی را شناسایی کنند، امکانات دفاعی چندانی برای متوقف کردن این جنگنده را ندارند. این وضعیت در سوریه حاکم نیست، چون در آنجا روسیه امکانات لازم برای بازداشتن جنگنده های اسرائیلی را دارد.

علاوه بر این، تلاش ایران برای ارسال موشک به عراق هنوز در مراحل اولیه است و حملات اسرائیل باعث می شود که نخستین گام های ایران برای ایجاد زاغه های بزرگ موشک در عراق با مشکل مواجه شود.

مشکلات منطقه ای

اگر واقعا اسرائیل در پی گسترش فعالیت های ضد ایرانی خود در عراق باشد، این اقدامات پیامدهای بزرگی برای عراق و امریکا و ایران و خود اسرائیل خواهد داشت.

برای عراق، اقدامات اسرائیل برای کشاندن جنگ به عراق مشکلات سیاسی عمیقی در این کشور ایجاد می کند که به روابط خارجی عراق اسیب می رساند. مردم عراق قطعا خوش ندارند که کشورشان به میدان جنگ نیابتی میان ایران با اسرائیل و امریکا تبدیل شود. در این حالت، نیروهای سیاسی عراق با همه اختلافاتشان متحد می شوند تا دولت «عادل عبدالمهدی» را به واکنشی شدید و جلوگیری از نقض حاکمیت ارضی عراق وادار کنند. این فشار بی تردید باعث تضعیف دولت و تنش و اختلال در نظام سیاسی عراق می شود و درنتیجه دیپلماسی متعادل بغداد در برابر تهران و واشنگتن را بر هم می زند.

بسیاری از نیروهای وابسته به ایران هم که دستشان به اسرائیل نمی رسد سراغ انتقام گرفتن از امریکا در عراق می روند و چنین چیزی به روابط امنیتی امریکا با بغداد آسیب جدی می زند و امریکایی ها را در معرض عملیات انتقام جویانه قرار می دهد. به خصوص که نیروهای حشد الشعبی با در اختیار داشتن پهپاد و موشک می توانند دست به اقدامات تخریبی علیه امریکایی ها بزنند.

جدا از امریکا، برخی از دیگر کشورها که روابط نزدیکی با اسرائیل دارند هم در معرض خطر متحدان ایران قرار می گیرند که از همه آنها مهم تر عربستان و امارات و بحرین هستند. در ماه ژوئن، در پی برگزاری نشست اقتصادی «معامله قرن» در منامه، تظاهرات کنندگان عراقی به سفارت بحرین در بغداد حمله کردند. اتفاقی که بدون اقدام فوری دولت عراق می توانست به مشکلی جدی در روابط دو کشور تبدیل شود.

چنین خشمی به روابط رو به رشد عراق با عربستان و پروژه های عمرانی ای که عربستان سعودی در عراق آغاز کرده یا قرار است آغاز کند می تواند آسیب جدی بزند.

مخالفان ایران

از سوی دیگر، برخی گروه های دیگر در عراق خشم خود را متوجه ایران کرده اند. برخی رفتارهای گروه های مدعی انتساب به حشد الشعبی باعث بالا گرفتن نارضایتی از این گروه به خصوص در مناطق سنی نشین و در میان نیروهای سیاسی سکولار و ضد ایرانی شده است.

قدرت رو به افزایش حشد الشعبی باعث برای بسیاری از نیروهای سیاسی و شهروندان عراقی مایه نگرانی است. تاکنون تلاش ها برای کنترل نیروهای حشد الشعبی و تبدیل آن به یک نیروی نظامی در کنار دیگر نیروهای مسلح عراق نیز به نتیجه مطلوب نرسیده است.

به چشم کسانی در عراق وابستگی این نیروها به ایران و خودداری شان از پیوستن به نیروهای مسلح عراق و اولویت دادنشان به منافع ایران است که باعث شده عراق امروز در معرض حملات اسرائیل قرار گیرد. این می تواند در آینده به شدت گرفتن اختلافات داخلی و اجتماعی در عراق بینجامد و قدرت بغداد در برخورد با تهدیدهای امنیتی ازجمله گروه تروریستی داعش را کم کند و به روابط عراق با ایران آسیب بزند.

ضمن اینکه این وضعیت ممکن است پای امریکا را هم وسط بکشد و موضوع به یک درگیری تمام عیار اما نیابتی میان ایران و امریکا در سرتاسر خاورمیانه تبدیل شود. اما چون برخی از ایادی ایران در عراق کاملا گوش به فرمان ایران نیستند و برنامه های خودشان را پیش می برند، این وضعیت می تواند خطری جدی برای همه باشد. به خصوص اگر در حملات اسرائیل افراد غیر نظامی عراقی کشته شوند یا نقاط حساس حشد الشعبی هدف قرار گیرد. حتی اگر جنگی هم درنگیرد، هیچ بعید نیست که ایران ناگهان خود را درگیر جنگی نیابتی با اسرائیل در عراق بیابد.

پیامدها برای اسرائیل

اسرائیل که از حمایت بی دریغ دولت فعلی امریکا برخوردار است، بعید نیست که در مرحله بعد دست به اقدامات قاطع تری علیه ایران در بیرون عراق بزند. یکی از گزینه های احتمالی یمن است که در آن نیروهای انصار الله (حوثی) همنوایی بسیاری با استراتژی ایران در منطقه دارند.

جبهه یمن می تواند مایه نگرانی جدی اسرائیل شود به خصوص که ناوگان دریایی اسرائیل در باب المندب نیز در تیررس حملات انصار الله است. این نگرانی در حدی است که اسرائیل مبادلات اطلاعاتی خود با ائتلاف عربستان برای جنگ در یمن را افزایش داده است.

اقدامات اسرائیل در عراق با خطرهای بزرگی همراه است که فقط یکی از آنها احتمال درگرفتن جنگی بزرگ در سرتاسر منطقه است. کشته شدن شمار بسیاری از افراد غیر نظامی یا هر نوع ایجاد خشم  در میان افراد محلی می تواند نیروهای امریکایی را در معرض حمله قرار دهد و ثبات عراق را برهم بریزد و واکنش متقابل امریکا را در پی داشته باشد. اسرائیل استراتژی خود درباره جلوگیری از محکم شدن جای پای ایران در سوریه را تا حدودی با موفقیت اجرا کرد. اما کشیده شدن این استراتژی به عراق مطلقا کار راحتی برای اسرائیل نخواهد و تهدیداتی در پی خواهد داشت که مهار آنها ناممکن خواهد بود.

کانال تلگرام میدل ایست نیوز telegram
منبع
استراتفور
برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن