مشکل عربستان در جلب حمایت بین المللی از «چشم انداز 2030»

با شروع سال 2020، عربستان همچنان با سوالات سرمایه ‌گذاران در رابطه با چشم ‌انداز 2030 مواجه خواهد شد، اما این بار پاسخ ‌های آماده و راحتی برای آنها نخواهد داشت.

میدل ایست نیوز: برنامه «داووس در صحرا»ی عربستان سعودی برگزار شد و به امضای یک سری توافق ها با ارزش حدودی 20 میلیارد دلار انجامید. و اگرچه این «ابتکارعمل سرمایه‌گذاری آتی» (نام رسمی این برنامه) تهدید تحریم عربستان به اتهام نقض حقوق بشر توسط آمریکا را کاهش داده، اما سرمایه‌گذاران همچنان در حال بررسی سود و زیان جاری کردن پول به پادشاهی سعودی بدون تضمین بازگشت سرمایه را می سنجند.

سرمایه‌ گذاران همچنان نگران مخاطرات ژئوپولیتیکال مانند جنگ با ایران و یا یک مورد دیگر نقض حقوق بشر که می ‌تواند به تلاش های مجدد  بین ‌المللی برای طرد عربستان بینجامد، و همچنین مسائل داخلی عربستان از جمله ادامه سیاست‌ های عربستان به رغم کاهش قیمت نفت و سیاست گذاری های شخصی محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، هستند. این عوامل در نهایت موجب کاهش استراتژی جذب سرمایه عربستان خواهد شد و دستیابی به چشم انداز 2030 در 10 سال آتی را دشوار خواهد کرد.

عامل خاشقجی

سرمایه‌گذاران و کسب  و کارها سال گذشته نمی ‌دانستند که ایالات متحده آمریکا در پی قتل جمال خاشقچی در 2 اکتبر 2018، عربستان را تحریم خواهد کرد یا خیر. با توجه به اینکه ریاض در کانون محکومیت‌ های بین‌ المللی قرار گرفته بود، عده کمی از حضور در مراسم ابتکار سرمایه‌گذاری آتی سال 2018 که درست سه هفته پس از قتل روزنامه ‌نگار مخالف برگزار شد، استقبال کردند؛ و با فرا رسیدن سال 2019، برخی شرکت ‌ها حتی تا بازگرداندن پشتوانه ‌های مالی عربستان نیز پیش رفتند و دیگران هم منتظر ماندند تا ببینند که آیا غضب سیاسی در آمریکا منجر به مجازات قانونی نیز خواهد شد یا خیر. اما کاخ سفید از ترس از دست دادن نفوذ خود در عربستان سعودی و همچنین باختن قراردادهای پرمنفعت تسلیحاتی به روسیه و چین در برابر اعمال چنین تحریم ‌ها و مجازات ‌هایی مقاومت کرد. ابتدا تلاش ‌ها برای خاتمه حمایت آمریکا از عربستان در یمن را وتو و سپس در ماه مه 2019 از یک بیانیه فوریتی استفاده کرد تا به بهانه تهدید ایران، حدود 8.1 میلیارد دلار سلاح به عربستان و متحدانش یعنی امارت متحده عربی و اردن، بفروشد. پیام کاخ سفید بسیار واضح بود: در برابر تلاش‌ های کنگره برای مجازات عربستان خواهد ایستاد و در کنگره هم اکثریتی برای خنثی کردن وتوی کاخ سفید وجود ندارد.

موضع گیری دولت ترامپ سرمایه‌گذاران را آزاد گذاشت تا خودشان مخاطرات اعتبار زیر سوال رفته عربستان سعودی را تفسیر کنند. برخی مانند آژانس استعدادیابی هالیوود تصمیم گرفتند سرمایه ‌های خود را بازگردانند. برخی دیگر مانند آمازون (که قرار بود مراکز داده در عربستان تاسیس کند) از ادامه پایبندی به توافق ها سر باز زدند. این شرکت‌ ها عمدتا از حضور در کنفرانس سال جاری ابتکار سرمایه‌گذاری آتی خودداری خواهند کرد.

اما این رویداد همچنان با توجه به حضور بزرگان صنعت سرمایه‌ گذاری از جمله سافت ‌بنک، بانک آمریکا و جی ‌پی ‌مورگان و همچنین صندوق های سرمایه‌ دولتی کویت، روسیه و امارات متحده عربی با طرد شدن فاصله زیادی داشت. کاملا واضح بود که آنهایی که در رویداد شرکت کردند، دیگر به اندازه سال 2018 نگران مخاطرات برای اسم و رسمشان نبودند. این بدان منی نیست که اسم و رسم آنها در صورت همکاری با ریاض تحت تاثیر قرار نخواهد گرفت، بلکه به این معنی است که آنها اکنون از خطرات آگاه هستند و باور دارند می ‌توانند در برابر خسارات احتمالی وارده به برندشان ایستادگی کنند.

شرط بندی نامطمئن

اما اگرچه سرمایه ‌گذاران اکنون توانایی مدیریت مخاطرات اعتباری احتمالی را دارند، اما بسیاری از آنها همچنان حاضر به پذیرفتن استراتژی سرمایه ‌گذاری چشم‌ انداز 2030 نیستند. اولا، تنش‌ ها با ایران به بالاترین حد خود در تمام دوران‌ ها رسیده است. تهران نفتکش ‌ها در منطقه را تهدید کرده و به ویژه اتهاماتی مبنی بر دست داشتن آن در حملات به زیرساخت‌ های نفتی سعودی مطرح شده است. عربستان برای جلوگیری از بروز یک درگیری گسترده تر، از اقدامات تلافی جویانه خودداری کرده، اما در رابطه با ایران کنترل کامل امور را در دست ندارد. برای مثال، آمریکا می ‌تواند با موافقت عربستان یا بدون آن، با ایران مقابله کند.

با توجه به کاهش پایبندی ایران به مفاد برجام، احتمال حمله اسرائیل به تاسیسات هسته ‌ای ایران هم وجود دارد. در چنین شرایطی، هیچ تضمینی وجود ندارد که تهران در صدد مجازات ریاض که به طور فزاینده به متحد تل آویو تبدیل می شود، برنیاید.

دوم، عربستان برای پیاده ‌سازی سیاست‌ ها و اهداف چشم‌ انداز 2030 به خصوص پیشنهادهای تندتر در پروژه، به دلیل کاهش قیمت نفت و افزایش خواسته ‌های روزمره مردم عادی، با چالش ‌هایی روبروست. از آن جایی که عربستان به ثبات اجتماعی ملت اولویت می دهد، این احتمال وجود دارد که پروژه های بلند مدت را برای رضایت جمعیت داخلی کنار بگذارد و به افزایش هزینه های عمومی روی آورد.

با این حال، همین مشخص نبودن اولویت‌ های پادشاهی سعودی در حال حاضر، مخاطراتی برای سرمایه ‌گذاران ایجاد می کند و آنها را به سمت شرط بندی های مطمئن تر سوق می دهد.

سوم، مشخص نیست که همه پروژه ‌های پیشنهادی سعودی ‌ها طبق ادعای آنها بازگشت سرمایه خواهد داشت یا خیر. لازم به ذکر است که کاهش قیمت نفت تولید ناخالص داخلی عربستان سعودی را تحت تاثیر قرار داده، نرخ بیکاری را به شدت بالا برده و مسیر پیشروی به سمت تحول اقتصادی عربستان هم نامشخص است.

قیمت پایین نفت و خطر جنگ احتمالی با ایران همین حالا هم بر ارزش سهام شرکت نفت عربستان سعودی (آرامکو) تاثیر گذاشته است. ریاض امیدوار بود با عرضه اولیه سهام این شرکت سرمایه ‌ای 1 تا 2 هزار میلیارد دلاری برای خود فراهم کند که این خود نشانه ‌ای جاه‌ طلبی بالای این کشور و در عین حال، واقعیت ‌های دشوار درباره استراتژی سرمایه‌ گذاری آن است.

در آخر، هیچ تضمینی نیست که عربستان به عنوان یک دولت استبدادی، دست به اقداماتی که مانند قتل خاشقچی موجب رسوایی بین ‌المللی می شوند، نزند. در صورت وقوع چنین رخدادی، ریاض به سرعت با تحریم ‌های آمریکا و حتی اروپا مواجه خواهد شد. این موضوع مجددا سرمایه‌ گذاران را در کانون توجهات قرار خواهد داد و این سوال را پیش می آورد که آیا قراردادهای امروزی فردا، دچار تحریم خواهند شد یا خیر.

در همین حال، انتخابات سال 2020 ایالات متحده نیز می‌ تواند با برکناری دولتی همراه باشد که از همه توان خود برای محافظت از عربستان استفاده کرده است.

در حال حاضر، عربستان به لطف استراتژی‌ های سرمایه ‌گذاری خود موفق شده خطر تحریم ‌های آمریکا را  پشت سر بگذارد؛ اما سایر چالش‌ ها به خصوص احتمال جنگ با ایران و مشخص نبودن اولویت‌ های سعودی همچنان باقیست.

با شروع سال 2020، عربستان همچنان با سوالات سرمایه ‌گذاران در رابطه با چشم ‌انداز 2030 مواجه خواهد شد، اما این بار پاسخ ‌های آماده و راحتی برای آنها نخواهد داشت.

کانال تلگرام میدل ایست نیوز telegram
منبع
استرتفور
برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن