میدل ایست نیوز: دفتر آیتالله سیستانی، مرجع عالیقدر تشیع به استفساریههایی در ارتباط با روزه صاحبان شغلهای دشوار و مشقتبار پاسخ داد.
متن استفتائات و پاسخ دفتر آیتالله سیستانی به شرح ذیل است:
پزشکی در بیمارستان کار می کند و روزه ماه رمضان را می گیرد، وی پس از افطار احساس خستگی، بی حالی و عدم تمرکز می کند به طوری که بر عملکرد وی تاثیر منفی می گذارد، آیا اجازه دارد روزه نگیرد؟
کسی که روزه مانع از انجام کاری که وی از آن ارتزاق میکند، شود مانند آنکه وی دچار ضعف شود و نتواند کار خود را انجام دهد یا اینکه وی دچار تشنگی شود که قادر به ننوشیدن آب نباشد، وی در این حالت اگر بتواند کار خود را عوض کند یا اینکه با تکیه بر پس انداز خود یا بدهی و امثال آن، شغل خود را متوقف کند، روزه بر وی واجب است و در غیر این صورت وجوب آن از گردن وی ساقط می شود اما احتیاط بیشتر آن است که در خوردن و نوشیدن جانب حداقل را در پیش گیرد تا این سختی و دشواری را از خود دور کند، این فرد همچنین باید بعدا روزههای از دست رفته را جبران کند و کفارهای بر وی نیست.
من در کار بنایی و ساخت و ساز کار می کنم و نمی توانم به علت گرمای هوا هم کار کنم وهم روزه بگیرم، تکلیف من چیست؟
شما باید روزه خود را بگیرید اما اگر تشنگی به حدی رسید که که از ضرر آن به خوف افتادی یا اینکه در وضعیت دشواری قرار گرفتی، این اختیار را داری که به مقدار ضرورت آب بنوشی و روز خود را این چنین ادامه دهی و بعدا باید قضای روزه خود را به جا بیاوری.
آیا نانوا می تواند در روز ماه مبارک رمضان آب بنوشد؟
اگر تشنه شود و از ضرر آن بترسد و یا اینکه در وضعیت دشواری بیفتد، می تواند بنوشد و باید بعدا قضای آن را به جا بیاورد همچنین احتیاط بیشتر آن است که به مقدار لزوم آب بنوشد و مابقی روز را از خوردن آن اجتناب کند.
من هر سال به هنگام روزهداری از ضعف جسمی و نارسایی پزشکی رنج می برم و نمی توانم به صورت درست در حالی که روزه هستم، به انجام کار خود بپردازم و تا پایان ماه مبارک رمضان دچار حالت روانی منفی می شوم، حکم شرعی من چیست؟این نکته را هم باید اضافه کنم که من مهندس هستم و کارم در پروژههای مهندسی است.
نمی تواند صرفا به دلیل ضعف روزه را شکست مگر آنکه روزه گرفتن به شما ضرر برساند و موجب بیماری شود یا اینکه منجر به قرار گرفتن در وضعیت دشواری شوید که قادر به تحمل آن نباشید اما اگر کار مانع از روزه گرفتن شما شد می توانید ساعات کاری خود را تغییر داده یا کاهش دهید یا اینکه دنبال کاری دیگری و غیره باشید.
کاپیتان هواپیما به مقتضای شغل خود باید در بازههای زمانی آب بنوشد، حکم روزه وی چیست؟
اگر شغل مذکور در طول ماه رمضان برای تامین معیشتش لازم باشد به طوری که اگر آن را رها کند، در تنگنا خواهد می افتد، اشکالی ندارد که به مقدار لزوم آب بنوشد، وی باید قضای آن را بعدا به جا بیاورد و نیازی به کفاره نیست.
من سرباز ارتش عراق و تنها نانآور خانوادهام هستم و در ماه مبارک رمضان نمی توانم روزه بگیرم زیرا مسئولیت من از ساعت پنج و نیم صبح تا شش بعد از ظهر ادامه دارد، وظیفه من شامل مسئولیت بزرگی است که مستلزم ننشستن است چرا که من در مکان امنیتی حساسی هستم، من سال گذشته روزه گرفتم اما نتوانستم و دچار بیهوشی شدم و مرا به بیمارستان مننقل کردند، تکلیف من چیست؟
اگر نمی توانید به هنگام کار روزه بگیرید و با مرخصی گرفتن یا هر دلیل مجاز دیگری هم نمی توانید کار خود را برای چند روز رها کنید، مجاز هستید روزه خود را بشکنید و بعد از ماه رمضان قضای آن را به جا بیاورید اما احوط آن است که در خوردن و نوشیدن جانب حداقل را در پیش گیرید تا جایی که بتوانید دشواری ذکر شده را از خود دور کنید.
ما رانندگان خودروهای سنگین دولتی موظف به انتقال خواروبار هستیم، از حضرتعالی می خواهیم حکم روزه ما در ماه رمضان را بفرمایید، ما به هنگام کار به دلیل طول مسیر و بالا بودن درجه حرارت هوا و دیگر امور فنی و اداری در بارگیری و تخلیه به ویژه در بنادر و نیز مشکلات دیگر نظیر خراب شدن کامیون یا ترکیدن لاستیک و غیره با سختیهای بسیاری مواجه هستیم.
اگر عنوان «کثیر السفر» بر شما قابل انطباق باشد باید روزه بگیرید. اما در صورت عدم امکان ترک شغل و بروز مشکلات عدیده واجب است که نیت روزه داشته باشید اما مجاز هستید در صورت ضرورت، غذا و آب بنوشید، احتیاط بیشتر در آن است که به مقداری بسنده کنید که حرج از شما ساقط شود و بعد از آن نباید چیزی میل کنید، همچنین باید بعدا قضای آن به جا آورده ود و کفاره نیز لازم نیست.
ما در شرکت گاز بصره و در مکانی بسیار دور و نزدیک مرزهای کویت کار می کنیم، آنجا برخی روزها زیر دمای بالای 50 درجه ما به مدت 6 الی 8 ساعت مشغول کار هستیم و ننوشیدن آب بسیار دشوار است، آیا در این وضعیت روزه بر ما واجب است؟
در صورت عدم امکان ترک کار از رهگذر گرفتن مرخصی و غیره و قرار گرفتن در وضعیت بسیار دشوار به طوری که قادر به تحمل و ادامه روزه نباشید، واجب است که به هنگام فجر نیت روزه کنید و تا زمانی که مجبور نشده اید از خوردن و آشامیدن اجتناب کنید و احتیاط بیشتر در آن است که در صورت ضرورت به مقدار لازم بسنده کنید و بعد از آن قضای روزه مذکور را در وقتی دیگر به جا آورید.
حکم کسی که روزه مانع انجام کاری که وی از آن ارتزاق می کند،شود چیست؟
کسی که روزه به دلیل بروز حالت ضعف شدید وی را انجام کار که از آن ارتزاق می کند، منع می کند یا اینکه وی دچار تشنگی شدید می شود و دیگر قادر به ننوشیدن آب نیست، اگر می تواند کار را خود را عوض کند یا با پس انداز و استقراضی می تواند از کار خود دست بکشد، روزه بر وی واجب است در غیر این صورت وجوب آن از گردن وی ساقط می شود اما احتیاط بیشتر در آن است که در نوشیدن و خوردن جانب حداقل را در پیش گیرد تا بتواند کار خود را انجام داده و حرج و دشواری را از خود دور کند، این فرد باید در صورت امکان قضای آن را بعدا به جا آورد.
