![خط لوله نفت](https://mdeast.news/wp-content/uploads/2019/07/iraq_oil-fire-2016-afp_file-photo-780x405.jpg)
میدل ایست نیوز: هفته های گذشته شاهد تحرکات سیاسی در سطوح گوناگون میان عراق و مصر و اردن برای گسترش روابط اقتصادی سه جانبه بود که مهم ترین نکته این تحرکات کشیدن خط لوله نفت از عراق به مصر با واسطه اردن بود.
«عبدالرحمن المشهدانی»، کارشناس اقتصادی عراقی، تأکید می کند که خط لوله راهبردی نفت که قرار است از بصره به اردن و از آنجا به بنادر مصر کشیده شود، تلاش عراق برای یافتن گذرگاه تازه ای برای صادرات نفت است.
به گفته المشهدانی عراق قراردادهایی برای توسعه چند میدان نفتی خود بسته که اکنون به فکر یافتن مشتری های تازه ای برای صادرات نفت خود است.
او می افزاید که 95 درصد صادرات نفت عراق از بصره است و مثلا در سال 2015 به علت شرایط بد جوی و عدم امکان ورود نفتکش ها به بصره صادرات نفت عراق به مدت 15 روز قطع شد و عراق مجبور شد به شرکت های پیمانکار نفت خسارت بپردازد چون این شرکت ها به موجب قراردادهایشان متولی تولید نفت هستند و نه صادرات آن و عدم صادرات ضرری است که دولت عراق باید به آنها بپردازد.
المشهدانی می افزاید که عراق امیدوار بود تولید نفت خود را تا 2020 به بیش از 7 میلیون بشکه برساند، اما اخیرا وزیر نفت عراق اعلام کرد که برنامه این وزارتخانه رسیدن به این حجم از تولید تا سال 2025 است.
به نظر این کارشناس عراقی، با وجود افزایش تولید نفت عراق، توان صادراتی این کشور همچنان محدود است و خط لوله عراق به بندر جیهان ترکیه نیز که ظرفیت آن 1.6 میلیون بشکه در روز است به علت فرسودگی و آسیب هایی که تروریست ها به نقاط گوناگون آن زده اند کم تر از نیم میلیون بشکه صادر می کند.
به گفته المشهدانی، پیش از ناآرامی های سوریه، عراق در سال 2010 برنامه کشیدن خط لوله به بندر طرسوس و نیز خط لوله ای به بندر صور لبنان با ظرفیت یک و نیم میلیون بشکه در روز را کشیده بود ضمن آنکه امیدوار بود که بتواند خط لوله عراق به بندر ینبع عربستان را هم بازگشایی کند.
او می افزاید که همه این پروژه ها منتفی شد چون معلوم نیست مسائل سوریه کی حل شود و خط لوله ینبع هم خط لوله اصلی صادرات نفت عربستان و در اختیار شرکت آرامکوست. برای همین عراق به فکر بندر عقبه افتاد تا بتواند دست کم یک میلیون بشکه در روز از آنجا صادر کند.
«رمضان ابوالعلا»، کارشناس نفتی مصری، تأکید می کند که خط لوله بصره به مصر می تواند گذرگاه مهمی برای عراق در سایه تنش های تنگه هرمز باشد و گذرگاه تازه ای برای صادرات نفت عراق فراهم کند، ضمن اینکه برای مصر هم اهمیت دارد چون می تواند نفت خام را به مشتقات نفتی اضافه کند ضمن آنکه هزینه ترانزیت هم دریافت می کند. ضمن اینکه اردن هم می تواند نیاز نفتی خود را از این طریق تأمین کند.
به گفته ابوالعلا، به لحاظ سیاسی نیز این خط لوله موجب تقویت روابط عراق با کشورهای عربی و ایجاد اتحادی سیاسی میان عراق و مصر و اردن می شود که چه بسا کشورهای دیگری مانند عربستان هم به آن بپیوندند.
به گفته این کارشناس مصری، کشیدن این خط لوله زمان زیادی نخواهد برد، چون خط لوله اردن به مصر فعلا موجود است و عراق می تواند با هزینه نه چندان بالا خط لوله اش از بصره به عقبه را بکشد.
روز جمعه (4 سپتامبر)، «مصطفی مدبولی»، نخست وزیر مصر، جلسه ای برای بررسی پروژه های همکاری عراق و مصر و اردن و پیگیری توافقات جلسه سران سه کشور در امان برگزار کرد.
در این جلسه وزرای برق، نفت، بازرگانی، آموزش، کشاورزی، و صنایع مصر حضور داشتند و در آن پروژه های ممکن و امکان اجرای آنها در زمانی کوتاه بررسی شد.
نخست وزیر مصر در این جلسه این وزرا را مأمور کرد که در تماس با همتایان عراقی و اردنی شان روند اجرای توافق و توسعه مناسبات را بررسی و پیگیری کنند.