میدل ایست نیوز: بر اساس گزارشی که خبرگزاری بلومبرگ به نقل از منابع آگاه منتشر کرده است، ترکیه در تلاش است به ائتلاف دفاعی میان عربستان سعودی و پاکستان بپیوندد؛ اقدامی که میتواند زمینهساز شکلگیری یک توافق امنیتی جدید و تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه و فراتر از آن شود.
عربستان سعودی و پاکستان در سپتامبر گذشته توافقنامه دفاع راهبردی مشترکی را در چارچوب تلاش دو کشور برای تقویت امنیت خود و تحقق امنیت و صلح در منطقه و جهان امضا کردند. بر اساس این توافق، «هرگونه تجاوز» به یکی از اعضا به منزله حمله به همه تلقی میشود؛ مفهومی مشابه ماده پنجم پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) که ترکیه پس از ایالات متحده، دومین نیروی نظامی بزرگ آن به شمار میرود.
بلومبرگ گزارش داده است که گفتوگوها با ترکیه به مراحل پیشرفتهای رسیده و به گفته منابع مطلع، دستیابی به توافق «بسیار محتمل» است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که منافع ترکیه بهطور فزایندهای با عربستان و پاکستان در جنوب آسیا، خاورمیانه و حتی آفریقا همپوشانی پیدا کرده است. آنکارا همچنین این توافق را ابزاری برای تقویت امنیت و افزایش قدرت بازدارندگی خود در برابر چالشهای ژئوپلیتیکی پیشروی منطقه و ناتو میداند.
آغاز دورهای جدید در روابط
در صورت پیوستن ترکیه به ائتلاف دفاعی عربستان و پاکستان، میتوان آن را نشانه آغاز دورهای جدید در روابط نظامی میان سه کشور دانست.
ریاض و آنکارا در سالهای اخیر به دنبال توسعه همکاریهای اقتصادی و دفاعی بودهاند. به گفته وزارت دفاع ترکیه، دو کشور این هفته برای نخستین بار یک نشست دریایی مشترک در آنکارا برگزار کردند.
ترکیه همچنین در پی تقویت صنعت دفاعی خود است و عربستان سعودی، بهعنوان یکی از بزرگترین واردکنندگان سلاح در جهان، بازاری کلیدی برای آن به شمار میرود. دو کشور در سال ۲۰۲۳ توافقی را برای خرید پهپادهای ارتفاعبالای ساخت شرکت «بایکار» ترکیه توسط عربستان امضا کردند.
در همین حال، روابط نظامی ترکیه و پاکستان از دیرباز نزدیک بوده است. آنکارا در حال ساخت ناوچههای کوروت برای نیروی دریایی پاکستان است و دهها فروند جنگنده «اف-۱۶» این کشور را نوسازی کرده است. ترکیه همچنین فناوری پهپادهای خود را با هر دو کشور به اشتراک گذاشته و بنا بر گزارش پیشین بلومبرگ، در تلاش است آنها را به برنامه جنگنده نسل پنجم خود موسوم به «کان» ملحق کند.
این گفتوگوهای دفاعی سهجانبه پس از برقراری آتشبس میان پاکستان و هند صورت میگیرد؛ آتشبسی که در ماه مه به درگیری نظامی چهارروزه میان دو همسایه هستهای پایان داد.
همچنین روابط پاکستان با همسایه شمالیاش افغانستان به دلیل مجموعهای از درگیریها و اتهامهای اسلامآباد علیه طالبان مبنی بر پناه دادن به گروههای مسلح مخالف، با تنشهای فزایندهای مواجه است. ترکیه و قطر برای پایان دادن به این درگیریها میانجیگری کردند، اما این تلاشها به نتایج قاطعی نینجامید.
