میدل ایست نیوز: در یک مقطع حساس و سراسر تنش در منطقه، و در حالی که نقشه ائتلافها در حال تغییر و موازنههای قدرت در حال بازتعریف است، روند توسعه روابط میان مصر و ایران با نزدیک شدن به اعلام رسمی ازسرگیری کامل روابط دیپلماتیک و تبادل سفرا شتاب گرفته است؛ اقدامی که قرار است به سالها قطع روابط و سردی مناسبات پایان دهد و صفحه جدیدی در روابط دو کشور بگشاید.
پایگاه الجزیره گفتوگویی با مجتبی فردوسی پور رئیس دفتر حفاظت منافع ایران در مصر، انجام داده تا روایت تهران از وضعیت روابط با قاهره را ارائه کند.
فردوسی پور از نقشه راهی سهمرحلهای سخن میگوید که به گفته او موانع را برطرف کرده و مسیر اعتمادسازی را گشوده است.
وی همچنین از سازوکار مشورت سیاسی از طریق کمیتهای مشترک پرده برمیدارد که همکاری قضایی و تبادل زندانیان، در کنار هماهنگی درباره تحولات منطقه را بررسی کرده است.
در بخش اقتصادی نیز او از امکان بازگشت سرمایهگذاریها و همکاری در حوزه انرژی سخن میگوید، هرچند تا کنون درخواست رسمی از سوی مصر ارائه نشده است.
او همچنین به نزدیک شدن زمان برای اعلام تبادل سفرا اشاره میکند و سپس به مهمترین پروندهها، از جمله احتمال تشدید تنش با ایالات متحده و سرنوشت برنامه هستهای ایران پس از حملات اخیر میپردازد و تأکید میکند که توانمندیهای ایران بومی است و هرگونه حمله با پاسخ سخت مواجه خواهد شد.
در ادامه متن کامل گفتوگو آمده است:
روابط میان مصر و ایران در شرایط کنونی به کجا رسیده است؟
در ابتدا مایلم تأکید کنم که ریشههای روابط و تمدن مشترک میان مصر و ایران بسیار گستردهتر از روابط با هر کشور دیگری است.
رهبران دو کشور تلاشهای زیادی برای توسعه روابط انجام دادهاند و تاکنون بیش از ۱۵ دیدار در سطح وزرای خارجه، علاوه بر دیدارهایی در سطح مقامات دیگر مانند وزرای بهداشت، دادگستری، گردشگری و انرژی برگزار شده است.
حاصل این دیدارها آن است که بخشی از توافقها در حال بررسی و بخش دیگری وارد مرحله اجرا شده است. بر اساس دیدارهای انجامشده میان وزرای خارجه، توافق شد کمیته مشترکی برای مشورت سیاسی میان دو کشور تشکیل شود و در چارچوب این سازوکار طی دوره اخیر دو نشست برگزار شده است.
همچنین درباره نقشه راهی برای تقویت و توسعه روابط میان دو کشور توافق شد که بر سه مرحله اصلی استوار است:
مرحله نخست، رفع موانع موجود بود که خوشبختانه همه این موانع از سوی دو طرف برطرف شده است.
مرحله دوم، ایجاد اعتماد متقابل در حوزهها و پروندههای مختلف، از جمله سیاسی، اقتصادی، امنیتی و گردشگری بود.
مرحله سوم نیز ایجاد زمینه مشترک برای تقویت و گسترش روابط اقتصادی در حوزههای سرمایهگذاری، گردشگری و تجارت دوجانبه است.
به برگزاری دو نشست کمیته مشترک اشاره کردید؛ مهمترین موضوعات مطرحشده چه بود؟
در این نشستها درباره رفع موانع مربوط به روابط دو کشور گفتوگو شد. همچنین بحث گستردهای درباره همکاری میان دستگاههای قضایی، تبادل زندانیان و تبادل تفاهمنامههای مربوط به روابط قضایی صورت گرفت.
بخش مهم دیگر فعالیت این کمیته، هماهنگی و همکاری مشترک در چارچوب تحولات جاری در سطح منطقه است.
پیشتر ایران از آمادگی خود برای تأمین نیازهای نفتی مصر سخن گفته بود؛ آیا در این زمینه گام عملی برداشته شده است؟
در حوزه انرژی، موضوع هنوز به سطح دیدارهای رسمی میان دو کشور نرسیده، اما اگر درخواستی از سوی طرف مصری مطرح شود، ایران هیچ مانعی برای آن ندارد.
ایران آماده تأمین نیازهای نفتی مصر است، اما تاکنون هیچ درخواست رسمی از سوی مصر در این زمینه مطرح نشده است.
آیا اهداف مشخصی برای حجم مبادلات تجاری یا سرمایهگذاریهای احتمالی ایران در مصر وجود دارد؟
برای بررسی این موضوع باید به تاریخ مشترک دو کشور بازگشت؛ جایی که سرمایهگذاریهای متعددی از سوی ایران در مصر وجود داشت، از جمله ذخیرهسازی نفت ایران که در بندر اسکندریه به فروش میرسید، کارخانههای تولید کامیون و خودرو و سرمایهگذاریهایی در حوزه صنایع نساجی.
مایلم توضیح دهم که احیای این سرمایهگذاریها اکنون در دستور کار کمیتههای مشترک قرار دارد.
شما از پیشرفت چشمگیر روابط سخن میگویید؛ چه چیزی مانع ارتقای روابط دیپلماتیک و تبادل سفرا شده است؟
به نظر من، تصمیم تبادل سفرا میان دو کشور عملاً اتخاذ شده و انتخاب من بهعنوان نماینده دفتر حفاظت منافع ایران در مصر با درجه سفیر، خود گواه این موضوع است؛ بهویژه آنکه پیشتر سفیر ایران در پادشاهی اردن بودهام.
منظورتان این است که تصمیم بهطور رسمی اتخاذ شده است؟
بله، تصمیم گرفته شده و در انتظار اعلام رسمی است. همچنین اراده سیاسی در سطح رهبران دو کشور وجود دارد. تنها لازم است بر سر ساعت صفر اعلام توافق شود، با این حال مصر و ایران در این زمینه عجلهای ندارند.
وزیر عباس عراقچی نیز در جریان سفر پیشین خود به مصر تأکید کرده بود که روابط میان مصر و ایران از روابط مصر با بسیاری از کشورهای همسایه گستردهتر است.
آیا هماهنگی میان مصر و ایران درباره امنیت منطقه وجود دارد؟
تبادل نظر و تماسهای تلفنی تقریباً هفتگی میان وزرای خارجه دو کشور برای مشورت انجام میشود.
در واقع، میان مصر و ایران درباره بسیاری از پروندههای منطقهای تفاهم وجود دارد و بهطور خلاصه میتوان گفت حدود ۷۰ درصد از این پروندهها شاهد نوعی همگرایی میان دو طرف است.
ایران چگونه با احتمال حمله امریکا برخورد میکند؟
متأسفانه ایالات متحده، چه در سطح دولت و چه در سطح مردم، درک دقیقی از ایران ندارد و تاریخ معاصر و جدید آن را بهدرستی مطالعه نمیکند.
همچنین در تصمیمگیریهای خود به مشاورههای غیرواقعی تکیه میکند که به نتیجهگیریهای نادرست منجر میشود.
ایالات متحده میداند که ایران منابع گستردهای در اختیار دارد، اما هرگز موفق نخواهد شد ملت ایران را که وابستگی، تسلیم یا استعمار را نمیپذیرد، تحت سلطه درآورد.
در جریان جنگ دوازدهروزه، ایران تنها بخش محدودی از توان دفاعی خود را به کار گرفت و با این حال ایالات متحده ناچار شد برای توقف شلیک موشکها فشار وارد کند.
امروز ایران از توانمندیها و آمادگیهای جدیدی برخوردار است و هرگونه حمله با پاسخی سخت مواجه خواهد شد که از همه رویاروییهای پیشین فراتر خواهد بود.
سرنوشت برنامه هستهای ایران پس از حملات اخیر چه خواهد بود؟
صرفنظر از جزئیات، نکته مهم این است که توانمندیهای هستهای ایران بر خودکفایی استوار است و فناوری وارداتی نیست.
دانشمندان هستهای ایران که بیشتر آنان جوان هستند، پایه اصلی این برنامه را تشکیل میدهند.
از اینرو فناوری هستهای ایران با یک حمله نظامی یا ترور دانشمندان از میان نخواهد رفت و تا زمانی که این دانشمندان حضور دارند، این فناوری نیز باقی خواهد ماند.
