بازگشت اُمید به اتحادیه میهنی با انتخاب آمیدی/ «بارزانی» هم با سرمشق «صدر» و «تحریم» به نتیجه نرسید

میدل ایست نیوز: انتخاب نزار آمیدی به عنوان رئیس جمهور عراق، زلزله‌ای در میان کردها ایجاد کرد؛ اتحادیه میهنی کردستان، پیروزی نامزد خود را فرصتی برای پایان سلطه حزب دموکرات بر مناصب اقلیم کردستان عراق دانست و این حزب را به تناقض میان خواسته‌هایش برای توافق در بغداد و انحصار قدرت در اربیل متهم کرد.

به گزارش العالم الجدید، از طریق دیگر حزب دموکرات کردستان، آنچه در جلسه انتخاب رئیس جمهور رخ داد را یک نقض قانونی و از بین بردن اجماع سیاسی عنوان کرد.

ناظران بر این باورند که این شکست به دلیل ضعف حضور سران حزب دموکرات در بغداد بوده و احتمالا این حزب به اقدامات تنش‌زا متوسل شود.

با انتخاب رئیس جمهور، یکی از مهم‌ترین اقدامات قانونی تکمیل شده و اکنون همه منتظر چارچوب هماهنگی به عنوان فراکسیون اکثریت برای معرفی نامزد نخست وزیری هستند تا تشکیل دولت جدید عراق آغاز شود.

تشکیل دولت جدید در عراق می‌تواند به بن بست سیاسی که از زمان برگزاری انتخابات پارلمانی در اواخر سال ۲۰۲۵ سایه افکنده، پایان دهد.

حزب دموکرات کردستان تاکید کرد که با انتخاب نزار آمیدی به عنوان رئیس جمهور تعامل نخواهد کرد و دستور داد نمایندگانش در پارلمان و در دولت عراق برای رایزنی به اربیل بازگردند.

مواضع متناقض

غیاث سورچی از سران اتحادیه میهنی کردستان گفت که حزب دموکرات در اظهاراتش و مطالباتش در بغداد و اربیل دچار تناقض شده است.

وی در گفت‌وگو با العالم الجدید بیان کرد که حزب دموکرات و رئیس آن مسعود بارزانی در بغداد خواستار اجماع، شراکت و توازن هستند اما در مدیریت اقلیم کردستان از اکثریت سخن می‌گویند و مناصب اصلی و مهم در اقلیم را در دست دارند.
او توضیح داد که آنچه در بغداد رخ داده، مقدمه‌ای برای حل گره در اقلیم کردستان عراق است.

سورچی گفت: ما در اتحادیه میهنی با هم پیمان خود جنبش نسل نو، ۳۸ کرسی داریم و یک کرسی با حزب دموکرات فاصله داریم و تنها با به دست آوردن یکی از مناصب ریاست اقلیم و دولت در اقلیم کردستان راضی خواهیم شد و توزیع مناصب وزارتی و نهادها به صورت مساوی با حزب دموکرات راضی خواهد بود.

شرط حزب بارزانی در تشکیل دولت جدید، این است که معیار انتخابات و تعداد کرسی باشد و نهادهای اقلیم به صورت یکپارچه مدیریت شود چرا که اکنون شکافی در مدیریت در اربیل و سلیمانیه وجود دارد اما حزب اتحادیه میهنی به دنبال اصلاح روند حکومت برای پایان احتکار تصمیم گیری از سوی حزب دموکرات است.

عبور از اکثریت

در مقابل شیرزاد حسین عضو حزب دموکرات کردستان عراق گفت که آنچه در جلسه انتخاب رئیس جمهور رخ داده، تخلف قانونی صریح بوده و حزب دموکرات همه گزینه‌های ممکن را برای پاسخ به این تجاوز بررسی خواهد کرد.

او در گفت وگو با العالم الجدید گفت که آنچه رخ داده، تجاوز از اکثریت در میان کردها و نقض اجماع بوده، مبنایی که فرآیند سیاسی در عراق بر آن بنا شده، همانطور که به اراده سنی‌ها و شیعه‌ها در انتخاب نمایندگان خود احترام گذاشته می‌شود، باید به کردها در انتخاب منصبی که به آن‌ها اختصاص دارد، احترام گذاشته شود نه اینکه مبنا در آن منصب اکثریت در پارلمان یا ائتلاف‌های مشکوک باشد.

پارلمان عراق روز شنبه نزار آمیدی را به عنوان رئیس جمهور جدید عراق انتخاب کرد. آمیدی ۲۲۷ رای کسب کرد و مثنی امین نیز ۱۵ رای به دست آورد.

شکست‌های پی در پی

شیرکو رؤوف، پژوهشگر امور سیاسی معتقد است که حزب دموکرات باید در محاسبات خود در بغداد بازنگری کند، از دست دادن منصب ریاست جمهوری، بی‌دلیل نبوده بلکه به دلیل شکست حضور در بغداد است.

وی در گفت‌وگو با العالم الجدید گفت که حزب دموکرات با بغداد آنطور که درون اقلیم و روابط بین المللی‌اش تعامل می‌کند، تعامل نکرد و در ائتلافش به روابط با شخصیت‌های سیاسی استناد کرد در حالی که ائتلاف براساس منافع تشکیل می‌شود.
انحلال پارلمان اقلیم

رؤوف توضیح داد که‌ عدم سفر سران حزب دموکرات به بغداد آنطور که بافل طالبانی و برادرش قباد طالبانی به بغداد سفر می‌کنند، دلیل دیگری برای کاهش عملکرد حزب دموکرات و نقش آن در بغداد و از دست دادن مکرر منصب ریاست جمهوری است.

او احتمال داد که حزب دموکرات ممکن است به اتخاذ اقداماتی سریع از جمله صدور دستور انحلال پارلمان برای جلوگیری از مشارکت اتحادیه میهنی در دولت و فشار بر آن روی آورد.

اتکا بر ایران

از طرفی دیگر آرام مجید، تحلیلگر مسائل سیاسی گفت که آنچه در بغداد رخ داده، بر تشکیل دولت در اقلیم کردستان عراق سایه خواهد افکند.

وی توضیح داد که حزب دموکرات مانع انتخاب رئیس جمهور و توافق با اتحادیه میهنی شد به این گمان که نظام در ایران سقوط خواهد کرد و معادله در عراق متفاوت خواهد بود به ویژه با توجه به اینکه خود را نزدیک‌ترین به امریکا و شریک تضمین شده آن می‌داند.

نادیده گرفتن نیروهای کرد

مجید معتقد است که دور زدن حزب دموکرات بر اقلیم کردستان عراق تاثیر خواهد گذاشت از آنجا که همه نیروها و احزاب کرد در جلسه رای دهی به رئیس جمهور شرکت کردند و این نیروها می‌توانند با یکدیگر توافق کنند و به سمت برگزاری جلسه پارلمان بروند و حزب دموکرات را در عمل انجام شده قرار دهند و آن را تابع شروط و فشار خود کنند و توزیع مناصب به صورت منصفانه برای همه صورت گیرد.

اقلیم کردستان عراق از سال ۲۰۲۴ دچار بحران سیاسی مستمری در پی تعویق مذاکرات تشکیل دولت میان حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان است.

با وجود برگزاری چند نشست میان دو حزب اما پیشرفت محدود بوده و بن بست سیاسی در اقلیم را تشدید کرده است.

براساس اساسنامه پارلمان اقلیم کردستان عراق، رئیس اقلیم باید نخستین جلسه را طی ۱۰ روز از زمان تصویب نتایج انتخابات برگزار کند و اگر رئیس خواستار نشود، نمایندگان می‌توانند در روز یازدهم جلسه را به ریاست رئیس سنی جلسات را آغاز کنند.

در پایان باید گفت همان طور که مقتدی صدر با تحریم انتخابات و عدم حضور در پارلمان نتوانست به اهداف خود برسد، بارزانی نیز با وتو و ترک مجلس توسط نمایندگانش نتوانست مانع انتخاب نامزد اتحادیه میهنی شود.