سناریوهای تقابل میان تهران و واشنگتن پس از مخالفت ترامپ با پاسخ ایران

میدل ایست نیوز: رئیس‌جمهور آمریکا در واکنشی کوتاه و صریح نسبت به پاسخ ایران به پیشنهاد واشنگتن برای پایان دادن به جنگ ضمن متهم کردن تهران به 47 سال بازی با دنیا و در پیش گرفتن سیاست وقت کشی، در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» نوشت: خوشم نیامد و این اصلاً قابل قبول نیست.

به گزارش الجزیره، اگرچه مقامات رسمی ایران هنوز بیانیه‌ای صادر نکرده‌اند، اما خبرگزاری تسنیم به نقل از یک منبع مطلع، واکنش ترامپ را به چالش کشید و اعلام کرد: هر زمان ترامپ ابراز نارضایتی می‌کند، معمولاً نشان‌دهنده آن است که طرح ایران بهتر است ضمن آنکه هیچ‌کس در ایران به دنبال تدوین طرحی برای خوش‌آمد ترامپ نیست.

 گزینه‌های روی میز ترامپ علیه تهران

این منبع با اشاره به برخی جزئیات پاسخ ایران نظیر توقف فوری جنگ در تمامی جبهه‌ها، تضمین عدم حمله به ایران در آینده، لغو کامل تحریم‌ها (از جمله محدودیت صادرات نفت) ظرف ۳۰ روز، پایان محاصره دریایی همزمان با امضای توافق اولیه و آزادسازی دارایی‌های مسدود شده و مدیریت تنگه هرمز توسط ایران در ازای برخی تعهدات به سناریوهای احتمالی در این زمینه پرداخت و نوشت: تحلیلگران با توجه به بن‌بست فعلی، چند مسیر را پیش‌روی این بحران می‌بینند.

نخست پروژه موسوم به «آزادی پلاس» که این سناریو شامل رویارویی دریایی طولانی‌مدت و حفظ محاصره بنادر ایران است. لیندسی گراهام، سناتور نزدیک به ترامپ، با حمایت از این گزینه تاکید کرده که زمان تغییر مسیر در قبال ایران فرا رسیده است.

گزینه دوم ضربه به زیرساخت‌های ایران است به طوری که مایکل مولروی، مقام سابق پنتاگون، معتقد است ترامپ ممکن است برای گرفتن امتیاز، گزینه نظامی علیه زیرساخت‌های ایران را فعال کند در حالی که این اقدام قطعاً با پاسخ متقابل ایران به تاسیسات نفت و گاز منطقه و جهش بی‌سابقه قیمت انرژی همراه خواهد بود.

«مولروی» در بررسی پیامدهای احتمالی تأکید می‌کند: این جنگ تنها به طرف‌های درگیر محدود نخواهد ماند و بر اقتصاد جهانی سایه خواهد انداخت و در نهایت، کشورهایی پیدا خواهند شد که برای بازگشایی مجدد تنگه هرمز، آماده مشارکت نظامی باشند.

این مقام سابق امریکایی هشدار داد ترامپ نیازمند دستیابی به توافقی است که محدودیت‌های بسیار بیشتری را بر ایرانی‌ها اعمال کند و به‌مراتب سخت‌گیرانه‌تر از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵(برجام) باشد که در زمان رئیس‌جمهور اسبق، باراک اوباما، منعقد شد و اگر این هدف محقق نشود، پیامدهای سیاسی سنگینی در داخل ایالات متحده گریبان‌گیر ترامپ خواهد شد.

رئیس‌جمهور امریکا با بیان اینکه ایران دیگر هرگز اموالی مشابه آنچه تحت توافق هسته‌ای قدیمی به دست آورد دریافت نخواهد کرد، از صدها میلیارد دلار به اضافه ۱.۷ میلیارد دلار پول نقد سخن گفت که به صورت اسکناس و از طریق هوایی به تهران منتقل و «در سینی نقره» تقدیم آن‌ها شد.

ترامپ همچنین در مصاحبه با «شریل اتکیسون»، خبرنگار امریکایی، اشاره کرد: ارتش ایالات متحده می‌تواند برای دو هفته دیگر وارد عمل شود و تمامی اهداف را در هم بکوبد. ما اهداف مشخصی داشتیم و احتمالاً ۷۰ درصد آن‌ها را بمباران کرده‌ایم، اما اهداف دیگری هم وجود دارند که از نظر تئوری می‌توانیم آن‌ها را هدف قرار دهیم.

این منبع در ادامه با اشاره به اظهار نظرهای اخیر بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی مبنی بر رایزنی تلفنی با ترامپ درباره پاسخ ایران و احتمال تداوم جنگ نوشت: نتانیاهو بر این باور است که مأموریت برای خروج اورانیوم غنی‌ شده، برچیدن سایت‌های هسته‌ای و مقابله با توان موشکی و نیروهای نیابتی ایران هنوز به پایان نرسیده است و ضمن ترجیح دیپلماسی برای خروج مواد هسته‌ای، صراحتاً اعلام کرد: استفاده از زور را نیز برای دستیابی به این هدف منتفی نمی‌داند.

پاسخ پنهان ایران در پوشش تهدید نظامی و تاکید بر تسلیم ناپذیری

این در حالی است که تحلیلگران بر این باورند که تهران همواره آمادگی خود را برای گزینه جنگ نشان داده است.
در همین ارتباط «عباس خامه یار»، دیپلمات پیشین ایرانی، تاکید کرد: ایران با توجه به رویکرد مذاکره‌کننده امریکایی در تحمیل دیکته‌های خود و تلاش برای سوق دادن ایرانی‌ها به سمت تسلیم کامل، وقوع درگیری را پیش‌بینی می‌کند.

خامه یار در گفت‌وگو با الجزیره با تأکید بر اینکه کشورش «تحت تهدید مذاکره نخواهد کرد»، اظهار داشت: ایرانی‌ها معتقدند «هزینه مقاومت به مراتب کمتر از هزینه تسلیم است».

«محجوب الزویری»، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل خاورمیانه نیز با اشاره به دیدار اخیر فرماندهان نظامی ایران با رهبری جدید این کشور، خاطرنشان کرد: دیدار مذکور نشان‌دهنده آن است که پاسخ ایران به پیشنهاد امریکا از قبل آماده بوده و با پوششی از تهدید نظامی ارائه شده است.

آیا کلید حل معمای تنگه هرمز در دست رئیس‌جمهور چین است؟

الجزیره در ادامه نوشت: گزینه سوم نیز ایفای نقش میانجی‌گری چین خواهد بود بگونه ای که بسیاری از ناظران معتقدند کلید حل این معما ممکن است در سفر هفته جاری ترامپ به پکن باشد.

نزدیک بودن زمان سفر ترامپ به چین در هفته جاری، عاملی است که در مقطع کنونی احتمال تداوم مسیر مذاکره را تقویت می‌کند. مقام‌های امریکایی در گفتگو با روزنامه «وال استریت ژورنال» فاش کرده‌اند، ترامپ قصد دارد پکن را برای کمک به دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به درگیری با ایران تحت فشار بگذارد.

این منبع نوشت: دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ، می‌تواند جایگاه رئیس‌جمهور چین را به عنوان رهبری جهانی که در لحظه‌ای سرنوشت‌ساز و پیش از وقوع یک تنش و درگیری نظامی احتمالی مداخله کرده است، ارتقا بخشد.

وال استریت ژورنال به نقل از مقامات بلندپایه امریکایی می‌افزاید: موضوعاتی چون بحران تنگه هرمز و امتناع ایران از امتیازدهی هسته‌ای، به محض ورود رؤسای جمهور امریکا و چین به اتاق مذاکرات تجاری، به مسائلی ثانویه تبدیل خواهند شد.

از سوی دیگر، روزنامه «فایننشال تایمز» به نقل از یک مقام امریکایی نوشت: انتظار دارم رئیس جمهور ترامپ در دیدار با همتای چینی خود، برای کاهش حمایت‌های پکن از ایران فشار بیاورد.

نهایت امر اینکه، با توجه به پاسخ ایران به پیشنهاد امریکا و رد علنی آن از سوی امریکا، نمی‌توان با قاطعیت درباره روند آتی تحولات اظهارنظر کرد. با این حال، تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند وضعیت «آرامش شکننده» کنونی ادامه یابد و سناریوها بین ازسرگیری مذاکرات یا تشدید تنش، دست‌کم تا پایان سفر ترامپ به واشنگتن و پکن، در نوسان باقی بماند.