اندیشکده امریکایی بررسی کرد؛

تشکیل دولت جدید عراق بدون حل مساله نقش شبه نظامیان در کابینه

میدل ایست نیوز: تشکیل ناگهانی دولت جدید بغداد بیانگر شکاف‌های عمیقی است که چارچوب حاکمیتی کشور را تضعیف می‌کند. این وضعیتی است که تا حد زیادی ناشی از نفوذ بی‌ثبات کننده شبه نظامیان مورد حمایت ایران است. علی الزیدی نخست وزیر عراق با چالشی فوری و ژئوسیاسی روبه‌روست. وی همزمان با مذاکره با شبکه‌های سیاسی داخلی ریشه‌دار، سعی دارد که فشار شدید و متقابل از جانب واشنگتن را مدیریت کند. در نهایت ناقض گذاشتن دولت، راهبرد شکننده برای فرار را نشان می‌دهد و اطمینان می‌دهد که ادغام شبه نظامیان مورد حمایت ایران اصلی‌ترین نقطه اختلاف در حکومت عراق است.

تغییر شاکله قدرت در بغداد توسط شبه نظامیان مورد حمایت ایران

به گزارش اندیشکده امریکایی Foundation for Defense of Democracies، به نقل از میرو، پس از 6 ماه اختلاف داخلی با توجه به منافع خارجی رقابتی، عراق دولت جدید خود را تشکیل و به بن بستی که پس از انتخابات نوامبر 2025 ایجاد شده بود پایان داد.

علی الزیدی پس از موافقت پارلمان عراق با دولت جزئی آن شامل 14 وزیر، سوگند به جا آورد. وی قصد دارد پس از عید قربان در پایان ماه مه، اسامی نامزدهای 9 وزارت باقی‌مانده را برای اخذ رای به پارلمان ارائه کند. دولت بغداد با ناقص گذاشتن برنامه دولت از پاسخ به این سوال که آیا به احزاب سیاسی مرتبط با شبه نظامیان مورد حمایت ایران اجازه خواهد داد که سمت‌های وزارتی را برعهده بگیرند، خودداری کرد. از آنجا که واگذاری سمت به شبه نظامیان برای واشنگتن یک خط قرمز است، اما برای خود شبه نظامیان و حامیانشان در تهران یک اولویت به شمار می‌رود، تنش‌های سیاسی همچنان در سطح بالایی باقی مانده است.

نمایندگان هر یک کشورهای امریکا و ایران حمایت خود از دولت جدید عراق به رهبری الزیدی را اعلام کردند. با این وجود، پیشینه برخی وزرای جدید و خلاهای موجود در وزارتخانه‌های اصلی نشانه خوبی از همکاری بغداد با هدف واشنگتن در مقابله با نفوذ ایران نیست.

شاخه‌های سیاسی شبه نظامیان مورد حمایت ایران به دولت بغداد چشم دوختند

تاکنون هیچ سمتی به شاخه‌های سیاسی «گروه‌های تروریستی»{از دید نگارنده مقاله} واگذار نشده است. واشنگتن به بغداد ابلاغ کرد که دولت جدید نمی‌تواند به نیروهای شبه نظامیان مورد حمایت ایران اجازه دهد که سمت‌های وزارتی را برعهده بگیرند. به نظر می‌رسد که این تلاش بر جلوگیری از انتصاب وزرا از شاخه‌های سیاسی 6 سازمان متمرکز است که از جانب امریکا به عنوان سازمان‌های تروریستی در عراق طبقه بندی شدند. سازمان بدر که دارای یک گروه شبه نظامی مورد حمایت ایران است و حزب سیاسی محسوب می‌شود و در فهرست تروریستی امریکا طبقه بندی نشده، به سمت‌های وزراتی دست یافته است که وزارتخانه‌های حمل و نقل و منابع آبی از جمله آنها هستند.

شبه نظامیان مورد حمایت ایران سعی کردند که در دیگر وزارتخانه‌ها از جمله وزارت کشاورزی و وزارت ارتباطات نفوذ داشته باشند. گفته می‌شود که وزیر جدید ارتباطات به کتائب حزب الله، سازمانی که از نظر امریکا تروریستی شناخته می‌شود و دیگر رهبران شبه نظامیان از جمله قیس خزعلی رئیس عصائب اهل الحق که از جانب امریکا به عنوان تروریست معرفی شده، مرتبط است. با این وجود هیچکدام از این وزارتخانه‌ها توسط فردی که رسما با 6 گروه شبه نظامی طبقه بندی شده در فهرست تروریستی امریکا ارتباط داشته باشد، مدیریت نمی‌شوند.

صادقون شاخه سیاسی عصائب اهل الحق و عضو چارچوب هماهنگی با وجود عملکرد قوی در انتخابات، هیچ سمتی در وزارتخانه‌ها دریافت نکرده است. این حزب در 13 مه اعلام کرد که پس از رسیدگی دولت جدید به مسئله خلع سلاح شبه نظامیان به مشارکت در دولت فکر خواهد کرد. خلع سلاح شبه نظامیان مورد حمایت ایران در عراق اولویت دولت ترامپ بود اما احتمالا شبه نظامیان از جمله عصائب اهل الحق امیدوارند با تحت کنترل قرار دادن اسلحه در دست دولت عراق بدون اینکه در عمل از قدرت واقعی خود بر این شبه‌نظامیان صرف نظر کنند، این مساله را به طور ظاهری حل کنند. گفته می‌شود که موضع عصاب اهل الحق درباره مشارکت در دولت، مورد حمایت ایران است.

محافظت ائتلاف‌های حامی تهران از شبه نظامیان مورد حمایت ایران

شرکای ایران در حال تثبت نفوذ هستند. اعضای چارچوب هماهنگی، ائتلافی از احزاب سیاسی شیعه مورد حمایت ایران که بزرگترین فراکسیون پارلمان را تشکیل می‌دهد، وزارت نفت و وزارت دارایی را برعهده دارد. ائتلاف بازسازی و توسعه، حزب متعلق به محمد شیاع السودانی نخست وزیر پیشین عراق، باسم خضیر را به عنوان وزیر نفت معرفی کرد. پارلمان نیز برای دومین بار با فؤاد حسین از حزب دموکرات اقلیم کردستان عراق به عنوان وزیر خارجه موافقت کرد.

در خصوص خضیر، تجربه وی در بخش نفت کشور می‌تواند مهم باشد چرا که کشور با توجه به بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران میان چند گزینه محدود برای صادرات تصمیم می‌گیرد. با این وجود برخی منابع عراقی و غربی که نامشان فاش نشده گفتند که خضیر در دوره خدمت خود به عنوان معاون وزیر، «سخنگوی رسمی ایران» بوده است. این یک نگرانی بزرگ است چراکه واشنگتن سعی دارد از «سوءاستفاده ایران از بخش نفت عراق» بکاهد.

شبه نظامیان مورد حمایت ایران، تحریم‌های امریکا را می‌سنجند

واشنگتن نمی‌تواند از خطوط قرمز خود در عراق بگذرد. دولت کنونی عراق تحت رهبری چارچوب هماهنگی مانع حضور همه افراد همسو با تهران و شبه‌نظامیان نخواهد شد، هرچند واشنگتن انتظار دارد که از ورود همکاران مستقیم این گروه‌ها به دولت جلوگیری شود.

نگارنده این مقاله تاکید می‌کند: تحریم‌های اخیر نشان داد که مقامات سطوح پایینتر از وزارتی به ویژه معاونان و مدیران کل می‌توانند که فعالیت‌های غیرقانونی ایران را تسهیل کنند. دولت ترامپ باید دولت جدید عراق را تفهیم کند که باید حذف افرادی که از مناصب خود به نفع ایران استفاده‌ می‌کنند را در اولویت قرار دهد در غیر این صورت این مسئولان و اداراتشان به علت نقض تحریم‌ها در معرض تحریم‌های امریکا قرار خواهند گرفت. واشنگتن همچنین باید در ارزیابی خود نسبت به سازمان بدر به ویژه در خصوص صلاحیت آن برای قرار گرفتن تحت تحریم یا درج در فهرست سازمان‌های تروریستی خارجی بازنگری کند. این امر مانع از تصدی مناصب وزارتی توسط اعضای آن خواهد شد.