چرا امریکا پس از 18 ماه همچنان سفیری برای عراق تعیین نمی‌کند؟

میدل ایست نیوز: اعلام ماموریت تام باراک به عنوان فرستاده اصلی و ویژه به عراق و سوریه توسط دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا در کنار سمت وی به عنوان سفیر واشنگتن در آنکارا، بار دیگر پرونده نمایندگی دیپلماتیک امریکا در عراق را به صدر اخبار برده است. طی 18 ماه گذشته، بدون تعیین سفیر امریکا در عراق، این نمایندگی شاهد حضور افراد و شخصیت‌های مختلف بوده است.

به گزارش العربی الجدید، از زمان پایان ماموریت الینا رومانوسکی سفیر پیشین امریکا در عراق در اواخر دسامبر 2024،  واشنگتن جانشینی برای وی تعیین نکرد و همچنان هیئت امریکا در منطقه الحضراء توسط کاردارها اداره می‌شود. در پایان ماموریت جو بایدن رئیس جمهور امریکا وی تریسی آن جاکسوبن را به عنوان سفیر امریکا در عراق معرفی کرد اما این اقدام که قرار بود در ژانویه 2925 انجام شود، با بازگشت ترامپ به کاخ سفید در همان ماه، محقق نشد و این سمت برای طولانی‌ترین دوره از زمان جنگ امریکا علیه عراق در سال 2003، خالی مانده است.

در این دوره از سال 2024 و تا حال حاضر چندین چهره به عنوان کاردار، ریاست هیئت امریکا در بغداد را بر عهده داشتند که بارزترین آنها الیزابت ترودو، دانیل روبنستین، بودند. همچنین در مه 2025 سفارت امریکا در بغداد استیون فاگین سفیر امریکا در یمن، به عنوان کاردار تعیین کرد سپس این ماموریت در سپتامبر 2025 به جاشوا هریس محول شد. در همان دوره سه نفر به عنوان فرستاده امریکا وارد بغداد شدند: مارک ساوایا (تعیین در اکتبر 2025) که تنها 2 ماه در سمت خود باقی ماند، تام باراک (فوریه گذشته)، و آدام بوهلر فرستاده ویژه امور گروگان‌ها که در مارس 2025 به بغداد سفر کرد تا برای آزادی الیزابت تسورکوف گروگان اسرائیلی-روسی فشار وارد کند.

انتخاب دوباره تام باراک

ترامپ یکشنبه گذشته در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس خبر داد که تصمیم گرفت سفیر امریکا در ترکیه را به عنوان فرستاده ویژه به سوریه و عراق انتخاب کند. این یک روز پس از آن بود که مارکو روبیو وزیر خارجه امریکا پایان ماموریت رسمی باراک به عنوان فرستاده ویژه امریکا به سوریه را اعلام کرد. ترامپ توضیح داد که این تصمیم در چارچوب تقویت همکاری راهبردی ما با دولت‌های سوریه و عراق و تداوم رشد روابطمان با این دو کشور انجام می‌شود. وی افزود که باراک به عنوان سفیر امریکا در ترکیه به کار خود ادامه خواهد داد و با حمایت کامل وزارت خارجه امریکا کار خواهد کرد. عمیقا از کارهای انجام شده توسط تام باراک و آمادگی همیشگی وی برای خدمت به کشورمان قدردانی می‌کنیم.

اعلام پایان ماموریت باراک توسط وزارت خارجه امریکا پس از گذراندن دوره زمانی تعیین شده برای ارتباط با دمشق در کنار فعالیت وی به عنوان سفیر واشنگتن در آنکارا، به عنوان یک اقدام قانونی تلقی می‌شود و اعتماد به ماموریت محول شده به وی نیز دوباره تجدید شده است. روبیو همان روز پس از اولین بیانیه خود، در ایکس نوشت: باراک نه تنها به عنوان سفیر امریکا در ترکیه، بلکه در چارچوب تقویت همکاری‌های استراتژیک رئیس جمهور ترامپ با دولت سوریه و آغاز فعالیت‌ها با دولت جدید عراق، به ایفای نقش مهم خود ادامه خواهد. وی افزود: باراک عضو ضروری تیم رئیس جمهور است و من به وی اعتماد کامل دارم و با حمایت کامل وزارت خارجه فعالیت می‌کند. ملت امریکا به خوبی از تمایل مستمر وی در رهبری این کار، استفاده می‌کند.

در این خصوص یک مقام مسئول در دفتر امور خاور نزدیک در وزارت خارجه امریکا در واشنگتن، به العربی الجدید گفت که تعیین سفیر دائمی امریکا در بغداد به اقداماتی بستگی دارد که دولت جدید عراق به ریاست علی الزیدی پیرامون گروه‌های همپیمان ایران و توانایی دولت عراق در دور کردن این گروه‌ها از تصمیگیری و اصلاحات اقتصادی مرتبط با مبارزه با فساد و همکاری با شرکت‌های امریکایی در زمینه انرژی و سرمایه گذاری اتخاذ می‌کند.

از طرفی دیگر داده‌های سیاست مداران و دیپلمات‌های عراقی در بغداد حاکی از آن است که واشنگتن در بازه زمانی اخیر سیاست خود در خصوص عراق را از طریق چندین مقام در وزارتخانه‌های خارجه، دفاع و خزانه‌داری مدیریت کرده است. وزارت خزانه‌داری امریکا با اعمال تحریم‌ها علیه گروه‌های مسلح و فرماندهان آنها، بانک‌ها و شرکت‌ها و تجار به اتهام همکاری با ایران طی سال‌های 2025 و 2026 حداکثر فشار را وارد کرد.

موضع ثابت امریکا

یک دیپلمات عراقی برجسته در بغداد به العربی الجدید گفت که عراق ناچار است با هرکسی که امریکا اعزام می‌کند، صرف نظر از عنوان آنها تعامل کند. او به وجود ارتباط مستقیم میان بغداد و واشنگتن فراتر از منصب سفیری که بیش از 18 ماه خالی است، اشاره کرد.

این منبع که خواست نامش فاش نشود، پیش‌بینی کرد که بر اساس تصوری که در امریکا نسبت به دولت علی الزیدی شکل می‌گیرد، سفیر امریکا تعیین می‌شود، یا جاشوا هریس کادار کنونی، در سمت خود باقی می‌ماند. وی همچنین از سفر یک هیئت رسمی از امریکا به بغداد برای دیدار با نخست وزیر عراق خبر داد که به گفته وی «احتمالا به زودی» انجام شود. این منبع، احتمال تغییر نقشی که باراک پیشتر در عراق و سوریه ایفا کرده است را بعید دانست.

احمد الساعدی عضو پیشین ائتلاف چارچوب هماهنگی عراق به العربی الجدید گفت که تحرکات فرستاده ویژه امریکا به عراق، برخلاف سوریه جایگاه رسمی به عنوان «فرستاده» نبوده اما این نقش را ایفا کرد. بنابراین پیش‌بینی می‌شود که در دوره آتی نیز با تاکتیک‌های فشار و در بازه زمانی نامحدود به ایفای نقش خود ادامه دهد. وی افزود که سیاست امریکا در عراق بر سه پرونده مرتبط به هم متمرکز است: گروه‌های مسلح، بازتنظیم حضور سیاسی و اقتصادی امریکا، تلاش برای منزوی کردن سیستم مالی و بانکی عراق و جلوگیری از استفاده آن در تامین مالی تهران و نیابتی‌های آن.

وی توضیح داد که هر سفیر یا فرستاده آتی به عراق می‌تواند همان دیدگاه‌ها و همان خصوت ها و زبان تهدیدی را داشته باشد که مشخصه دولت ترامپ است.

وی ماموریت الزیدی را «دشوارترین ماموریت» توصیف کرد و گفت که اگر وی حمایت سیاسی شیعی در خصوص پرونده گروه‌های مسلح را به دست نیاورد، این ماموریت غیرممکن خواهد بود.

احمد الحمداتی کارشناس امور سیاسی عراقی به العربی الجدید گفت که تعیین باراک به عنوان فرستاده به عراق و سوریه به این معناست که امریکا هنوز تصمیم نگرفته که با عراق به عنوان کشوری با ثبات و مشابه کشورهای خلیح فارس و اردن و که همسایه عراق هستند، برخورد کند.

وی تاکید کرد که تثبیت باراک در این سمت ممکن است به این معنا باشد که گام تکمیل چارچوب دیپلماتیک ماموریت امریکا در بغداد با تعیین یک سفیر دائم هنوز نزدیک نیست.

الحمدانی احتمال داد که واشنگتن موضوع تعیین سفیر دائمی را به توانایی دولت جدید در مقابله با شبه‌نظامیان عراقی مرتبط به ایران مرتبط بداند.

وی افزود که روابط میان امریکا و عراق در بدترین نقطه خود از سال 2003 قرار دارد. بنا به گفته الحمدانی این، به طور اصلی به افزایش نفوذ شبه نظامیان در ساختار حکومت و دور زدن روند دموکراتیک از طریق زور اسلحه و نفوذ فساد مرتبط است.