خاورمیانه در حال حرکت به سمت نبرد دریایی چند جبهه‌ای

میدبل ایست نیوز: راهبرد ایران، آب‌های منطقه‌ای را به یک منطقه فعال درگیری تبدیل کرده و تجارت جهانی را وادار ساخته است تا متحمل حملات مستقیم در گذرگاه‌های حیاتی دریایی شود. تهران با به‌کارگیری توانمندی‌های حوثی‌ها در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب، در حال هدایت یک جنگ دریایی بی‌وقفه با هدف فلج کردن مسیرهای بین‌المللی انتقال انرژی است. در شرایطی که زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی و نفتکش‌های تجاری آماج حملاتی بی‌سابقه قرار گرفته‌اند، این تشدید جنگ دریایی می‌تواند به بسته‌شدن گذرگاه‌های حیاتی دریایی و بازتعریف معادلات امنیتی در سراسر خاورمیانه منجر شود.

گسترش جنگ دریایی در دریای سرخ

به گزارش Foundation for Defense of Democracies به نقل از میرو، حوثی‌های یمن دریای سرخ و تنگه باب المندب را وارد درگیری بین ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران کرده‌اند که این امر مانع از رسیدن آسان میلیون‌ها بشکه نفت بیشتر به بازار جهانی می‌شود.

در تاریخ ۲۲ ژوئیه، گروه انصارالله یمن تحت حمایت ایران از انجام حملات پهپادی و موشکی به دو کشتی که در حال عبور از دریای سرخ بودند، خبر داد و یک محاصره دریایی بر عربستان اعمال کرد. عربستان تأیید کرد که یکی از کشتی‌ها در آتش سوخته و در پاسخ به این حمله، به مکان‌هایی در سواحل غربی تحت کنترل حوثی‌ها در یمن حمله کرد. حوثی‌ها سپس به زیرساخت‌های نفتی در سواحل دریای سرخ عربستان حمله کردند.

تشدید نبرد دریایی، موجی از عملیات جابه‌جایی و انتقال هوایی را به راه انداخته است

برای حمایت از تهاجم حوثی‌ها در دریای سرخ، جمهوری اسلامی ایران پروازهای مستقیم بین تهران و صنعا را در اوایل ژوئیه از سر گرفت. در تاریخ ۳ ژوئیه، ایران یک هواپیما برای بازگرداندن هیئت حوثی که در مراسم تشییع چند روزه رهبر شهید ایران شرکت کرده بود، اعزام کرد. این اولین پرواز بین دو پایتخت در حدود یک دهه گذشته بود. به گفته رویترز پرواز بازگشت این هیئت در تاریخ ۱۳ ژوئیه شامل مشاوران و تسلیحات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران بود.

هدف قرار دادن تجارت در نبرد دریایی/ تهران برای دو درگیری دریایی متفاوت آماده شد

در تابستان ۲۰۱۸، قاسم سلیمانی فرمانده شهید نیروی قدس سپاه پاسداران ایران گفت «دریای سرخ که زمانی امن بود، دیگر برای حضور امریکایی‌ها امن نیست». این سخنان در پی مجموعه‌ای از اظهارات مقامات ایرانی مطرح شد که پس از خروج امریکا از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵، از تهدید صادرات نفت و حتی بستن تنگه هرمز سخن گفته بودند. ایران با تهدید تجارت دریایی در دو گذرگاه راهبردی، تلاش داشت بیشترین تأثیر اقتصادی ممکن را بر جای بگذارد.

پیش از حملات حوثی‌ها در دریای سرخ، که هم‌زمان با آغاز جنگ غزه در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ شروع شد، دریای سرخ و تنگه هرمز در مجموع مسیر انتقال حدود ۳۰ درصد از عرضه جهانی نفت بودند.

در حالی که حجم کشتیرانی در دریای سرخ پس از کارزار حوثی‌ها کاهش یافت، بسته شدن هرمز در دهانه خلیج فارس موجب ازسرگیری و افزایش انتقال نفت از مسیر دریای سرخ شد. در ماه ژوئن، تقریباً ۷ درصد از عرضه جهانی نفت از این آبراه عبور می‌کرد که معادل ۷.۴ میلیون بشکه در روز بود که از ۴.۲ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته بود.
در سال ۲۰۲۵، امریکا عملیات Rough Rider را به عنوان یک کارزار هوایی علیه حوثی‌ها انجام داد که بیش از هزار هدف را مورد حمله قرار داد تا آزادی ناوبری در دریای سرخ را بازگرداند. حملات بعدی حوثی‌ها به اسرائیل، عربستان و حمل‌ونقل تجاری نشان می‌دهد که این پیروزی پایدار نبوده است.

نبرد دریایی با اتکا به موشک‌ها/ حوثی‌ها به تسلیحات ایران وابسته‌اند

بر اساس اعلام سازمان اطلاعات دفاعی ایالات متحده، ایران از سال ۲۰۱۵ ــ و چه‌بسا حتی پیش از آن ــ با وجود تحریم‌ها و ممنوعیت‌های گوناگون تسلیحاتی اعمال‌شده علیه حوثی‌ها، موفق شده است این گروه را به تسلیحات مجهز کند. این انتقال تسلیحات حتی پس از آتش‌بس سال ۲۰۲۲ که با میانجی‌گری سازمان ملل برقرار شد و عملاً به درگیری‌ها میان حوثی‌ها و عربستان پایان داد، نیز ادامه یافته است.

یک منبع آگاه به رویترز گفت که محموله پرواز ۱۳ ژوئیه شامل «قطعات و تجهیزات مرتبط با موشک‌های کوتاه‌برد، میان‌برد و پهپادها» بوده است. بخش عمده توان آتش دوربرد حوثی‌ها بر سامانه‌هایی استوار است که تقریباً نسخه‌های مشابه موشک‌های زمین‌به‌زمین و سامانه‌های ضدکشتی ایران به شمار می‌روند. این تسلیحات حتی شامل موشک‌های بالستیک تک‌مرحله‌ای با سوخت جامد نیز می‌شود که تهران و حوثی‌ها مدعی‌اند از نوع فراصوت (هایپرسونیک) هستند، همچنین موشک‌های بالستیک میان‌برد را نیز در بر می‌گیرد. حوثی‌ها تنها بازیگر غیردولتی در جهان هستند که به چنین توانمندی‌هایی دست یافته‌اند.

مهار نبرد دریایی نیازمند ائتلاف‌های بین‌المللی است/امریکا نباید به‌تنهایی در دریای سرخ وارد عمل شود

جلوگیری از تجدید تأمین تسلیحاتی حوثی‌ها باید در اولویت ایالات متحده و جامعه جهانی قرار گیرد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، در پی آن بود که مشارکت بین‌المللی را برای حمایت از تلاش‌های واشنگتن در تأمین امنیت تنگه هرمز جلب کند. انتشار خبر برگزاری یک کنفرانس بین‌المللی به رهبری ایالات متحده و بریتانیا با هدف حفاظت از تجارت دریایی از طریق این تنگه، گامی ضروری در این مسیر است، اما به‌تنهایی کافی نیست.

ایالات متحده باید رهبری بازتعریف مأموریت «نیروهای دریایی مشترک» (ائتلافی بین‌المللی که با بازیگران غیردولتی تهدیدکننده امنیت در آب‌های آزاد مقابله می‌کند) را بر عهده گیرد و مقابله با انتقال و قاچاق تسلیحات را در اولویت قرار دهد. اتحادیه اروپا نیز باید مأموریت‌های خود در منطقه را تقویت کرده و جلوگیری از انتقال تسلیحات به حوثی‌ها را به یکی از اولویت‌های اصلی خود تبدیل کند.

در زمینه شکل‌گیری مسیرهای جدید انتقال هوایی، واشنگتن می‌تواند از درخواست دولت به رسمیت شناخته شده یمن برای هدف قرار دادن باندهای هوایی تحت کنترل حوثی‌ها توسط عربستان حمایت کند.