عربستان سعودی در معرض تهاجم فرهنگی ترکیه
صمیمیت میان سعودی های خشکه مذهب و میزبان های آنها در ترکیه در حقیقت درگیری های دو کشور رقیب مسلمان سنی را از نظرها پنهان می کند و این در حالی است که ترکیه سعی دارد نفوذ خود را در جهان عرب گسترش دهد.
![](https://mdeast.news/wp-content/uploads/2019/08/2200x-1-1-780x405.jpg)
نویسنده: دونا ابونصر
میدل ایست نیوز: ترکیه سعی دارد در جهان عرب نفوذ بیشتری به دست آورد و ظاهرا توانسته جای خود را در میان سعودی از طریق سریال های تلویزیونی و استراحتگاه های ساحلی باز کند. دریاچه ای روی کوه و نسیم خنک با شن های صحرا در عربستان سعودی تفاوت زیادی دارد. با این حال، گردشگران سعودی در کافه ای در استان ترابوزان ترکیه آنجا را مثل خانه خود می دانند.
نورا، یکی از این گردشگران به مسجد در نزدیکی دریاچه و رستوران هایی که غذاها را به شیوه پخت عربستانی طبخ می کنند اشاره می کند و اینکه کافه ها درست همانند عربستان موسیقی را برای نماز قطع می کنند. اما مساله مهم دیگر برای او این است که هیچ کسی با نگاه متعجب به چادر و برقه سیاه او نمی نگرد: «می توانم همان سبک زندگی محافظه کارانه خود که در عربستان سعودی داشتم را اینجا در محیطی زیبا، سر سبز و با قیمت های مقرون به صرفه داشته باشم. مگر چیزی هم در ترکیه هست که بشود آن را دوست نداشت؟»
اما آنچه احتمالا در گوش فعالان صنعت گردشگری موسیقی به نظر می آید، ناگزیر یک سری پیچیدگی های سیاسی در خاورمیانه به همراه خواهد داشت. صمیمیت میان سعودی های خشکه مذهب و میزبان های آنها در ترکیه در حقیقت درگیری های دو کشور رقیب مسلمان سنی را از نظرها پنهان می کند و این در حالی است که ترکیه سعی دارد نفوذ خود را در جهان عرب گسترش دهد.
تقریبا یک سال از کشته شدن جمال خاشقجی، ستون نویس مخالف سعودی، در کنسولگری عربستان در استانبول گذشته و روابط رسمی دو کشور به شدت وخیم است. خشم عربستان سعودی متوجه رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه، و دولت اوست که سعودی ها را بی اعتبار کردند و جزئیاتی قتلی وحشتناک را فاش ساختند.
با این حال، ترکیه هنوز در عربستان نفوذ فرهنگی دارد و مقاومت در برابر آن هر روز سخت تر می شود.
بسیاری از سعودی ها همچنان مشغول تماشای سریال های تلویزیونی ترکیه هستند که پخش آنها از بسیاری از کانال های سعودی ممنوع است و در رستوران هایی غذا می خورند که آنها را در سریال های محبوب خود دیده ند. آنها از ترکیه لباس، شمع های معطر و فرش می خرند. و به رغم هشدارها در روزنامه های سعودی درباره اتفاقاتی از آدم ربایی گرفته تا قتل در ترکیه، مردم عربستان همچنان به سفر به تفرجگاه های ترکیه ادامه می دهند. برخی از مسافران می گویند که سفارتخانه عربستان در آنکارا همچنان باز است و هیچ ممنوعیت رسمی هم اعلام نشده که مانع از سفر آنها شود و اگر اعلام شده بود، همانند لبنان از سفر به ترکیه هم خودداری می کردند. شهر ترابزون در حاشیه دریای سیاه می توان بیشترین گردشگران سعودی را دید. مردان و زنانی که در کافه ها نشسته اند و دیگران که مشغول خرید هستند. وقتی از آنها درباره هشدارها پرسیده می شود، می گویند مساله مهمی نیست و توئیت ها چندان اهمیتی ندارند.
عربستان سعودی، زادگاه اسلام و بزرگ ترین صادرکننده نفت جهان، و ترکیه، بزرگترین قدرت نظامی ناتو پس از آمریکا، اخیرا در بسیاری از مشکلات در خاورمیانه در مقابل یکدیگر بوده اند. محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، سیاست خارجی تهاجمی تری را نسبت به قبل در پیش گرفته، کمپین بمباران علیه حوثی ها در یمن را تشدید کرده و تحریم قطر را رهبری می کند.
در همین حال، اردوغان در تلاش است تا اقتدار عثمانی را در حوزه نفوذ سنتی ترکیه مجددا برقرار سازد. ترکیه همواره برای اخوان المسلمین یک بهشت امن بوده و این در حالی است که فعالیت این گروه در عربستان ممنوع است و سعودی ها آن را یک گروه تروریستی می دانند. ترکیه همچنین تحریم قطر را به طور جدی تضعیف کرده و به این کشور امیرنشین حاشیه خلیج فارس مواد غذایی و لبنیات صادر می کند.
روزنامه سعودی عکاظ اخیرا در مطلبی نوشت، در حال حاضر تاکتیک های ترکیه تلاش برای نفوذ بر سعودی ها از طریق قدرت نرم مانند درام های تلویزیونی ترکیه و پشتیبانی از گردشگری در ترابوزان را شامل می شود.
کامران بوخاری، مدیر مرکز سیاست جهانی در واشنگتن، گفت: «آنها نمی توانند تلویزیون، پروازها، مبادله فرهنگی، و در کل قدرت نرم را متوقف کنند. آنها به تدریج به واسطه فرهنگ راه های فزاینده ای برای نفوذ در عربستان سعودی و سایر کشورهای عربی یافته اند.»
سال گذشته نزدیک به 750 هزار سعودی از ترکیه بازدید کردند که 15 درصد از شمار گردشگران در سال 2017 بیشتر بود. در سال 2011 که بهار عربی آغاز شد، شمار گردشگران عربستان در ترکیه کمتر از 120 هزار نفر بود.
بوخاری گفت: «آنچه به سعودی ها باورانده می شود این است که ما می خواهیم به حساسیت های شما درباره حلال بودن عمل کنیم و این کار را خواهیم کرد.»
به طور قطع ترکیه در این مسیر با مشکلاتی هم مواجه بوده و نشانه هایی دال بر جواب دادن کمپین مقابل سعودی ها هم دیده شده است. به گفته ولکان کانتارجی، رئیس انجمن آژانس های مسافرتی ترکیه در منطقه دریای سیاه، شمار گردشگران سودی در ترابزون در ماه های مه و ژوئن به شدت کاهش یافت. او افزود اوضاع در ماه جولای و پس از آنکه برخی سعودی ها به خانه بازگشتند و گفتند که ترکیه امن است، مجددا به حالت سابق بازگشت.
یک نماینده املاک و مستغلات هم گفت که شمار سعودی هایی که در سال جاری در ترابزون ملک خریداری می کنند، کاهش داشته است. او افزود از یک مرد سعودی شنیده نگرانی آنها این است که کشورشان همه روابط با ترکیه را قطع کند و سرمایه گذاری آنها از بین برود.
در حقیقت، شرایط در ترابزون نشان دهنده میزان جذابیت ترکیه برای سعودی ها حتی در میان مسافران از قاسم، منطقه ای که مرکز وهابیت به شمار می رود، است. افرادی مانند نورا در یکی از پروازهای مستقیم 3 ساعته از شهر بریده در منطقه قاسم به فرودگاه کوچک ترابزون و از آنجا به دریاچه اوزونگل سفر می کنند. نورا گفت سریالی تحت عنوان «عشق کور» او را به ترکیه کشانده است. محوطه اطراف دریاچه به خوبی نشان می دهد که ترک ها تا چه اندازه برای جذاب کردن این منطقه برای اعراب حاشیه خلیج فارس تلاش کرده اند. این شهر که در شمال شرقی ترکیه واقع است، از شهرهایی مانند استانبول محافظه کارتر است و بیشتر زنان روسری به سر و لباس های بلند به تن دارند.
یکی از مکان های جذاب در میدان اصلی ترابزون استخر با صدای آرامش بخش فواره ها در آن است. محمد، یک معلمی از ریاض، گفت كه قصد دارد 48 روز را در آپارتمانی كه سه سال پیش در ترابزون خریداری كرده، بگذراند. او می گوید پروازهای مستقیم در 2 سال گذشته سفرها را ارزانتر کرده اند. او گفت: «از سرمایه گذاری در اینجا پشیمان نیستم. بیرون رفتن برای زنان در خانواده ام بی خطر است و لازم نیست نگران این باشم که به دلیل شیوه پوششان مورد اهانت قرار می گیرند. آنها با هیچ اتفاقی که باعث خجالتشان شود مواجه نخواهند شد.» او در پاسخ به این سوال که آیا تنش های سیاسی بین ترکیه و عربستان سعودی را نگران کننده می داند، گفت: «هیچ کشوری در جهان وجود ندارد که بتواند آنچه ترکیه به ما می دهد را به ما بدهد.»
منبع: بلومبرگ