لبنان از محورهای اصلی اختلاف میان ایران و آمریکا است
معاون وزیر امور خارجه ایران با اشاره به ارتباط تحولات منطقه‌ای با یکدیگر گفت که وضعیت لبنان، پیش از آغاز جنگ، در جریان مذاکرات اسلام‌آباد و هنگام دستیابی به تفاهم نیز یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد اختلاف میان ایران و آمریکا بوده است.
وی تأکید کرد که اسرائیل باید به جنگ در سوریه و لبنان پایان دهد و افزود که مسائل منطقه غرب آسیا از یکدیگر جدا نیستند و نمی‌توان هر بحران را به‌صورت مستقل بررسی کرد.
به گفته خطیب‌زاده، تحولات اوکراین ممکن است با رویدادهای جنوب قفقاز ارتباط داشته باشد و تحولات جنوب قفقاز نیز می‌تواند با اتفاقات شبه‌جزیره عربستان و خلیج فارس مرتبط باشد. از همین رو، رویدادهای لبنان و منطقه شام نیز بخشی از مجموعه‌ای از تحولات به‌هم‌پیوسته به شمار می‌روند.
وی با بیان اینکه پایان یافتن جنگ‌ها یکی از شروط ایران در روند میانجیگری بوده است، تصریح کرد که ادامه جنگ در هر یک از جبهه‌ها می‌تواند به معنای تداوم درگیری در سایر جبهه‌ها نیز باشد.
خطیب‌زاده همچنین گفت ایران به‌عنوان کشوری مسئول، برای پایان دادن به جنگ در لبنان تلاش کرده و از اینکه در این مسیر به هدف خود دست یافته است، خرسند است.
امریکا و اسرائیل تفاهم اسلام‌آباد را نقض کردند
خطیب‌زاده در ادامه اشاره کرد که تفاهم اسلام‌آباد تنها چند روز پس از امضا، در پی حملات امریکا و اسرائیل به ایران و جنوب لبنان نقض شد.
وی توضیح داد که در جریان دیدارهای خود در لبنان، درباره اولویت‌های مذاکرات، پیشنهاد هفت‌روزه مطرح‌شده در نیویورک و آخرین تحولات خطوط مقدم در لبنان گفت‌وگو کرده است.
او افزود که درباره اقدامات اسرائیل در جبهه لبنان نیز تبادل نظر صورت گرفته، اما برخی جزئیات مذاکرات در شرایط فعلی قابل بیان نیست.
معاون وزیر امور خارجه ایران همچنین گفت که همتایان لبنانی خود را در جریان جزئیات مذاکرات قرار داده و بر عزم تهران برای گنجاندن لبنان در هرگونه توافق احتمالی تأکید کرده است. به گفته وی، پس از پایان این سفر، پیشنهادهای مطرح‌شده را به تهران منتقل خواهد کرد.
روند مذاکرات لبنان در واشنگتن به بن‌بست رسیده است
خطیب‌زاده با اشاره به مذاکرات لبنان و اسرائیل در واشنگتن گفت که ایران از روند این گفت‌وگوها آگاه است و در دیدارهای خود با مقام‌های لبنانی نیز شنیده است که این روند به بن‌بست رسیده است.
وی بیان کرد که از ابتدا نیز برای تهران روشن بوده که اسرائیل از این مسیر برای مختل کردن روند تفاهم اسلام‌آباد استفاده می‌کند و به تعهدات خود پایبند نیست.
او در عین حال تأکید کرد که تصمیم‌گیری درباره مذاکرات و روابط با اسرائیل، موضوعی ملی و متعلق به لبنان است و ایران قصد ندارد از طرف دولت لبنان تصمیم بگیرد.
خطیب‌زاده افزود که تهران می‌تواند در تسهیل و تسریع روند مذاکرات و پایان دادن به جنگ کمک کند، اما این اقدام باید در چارچوب درخواست دولت لبنان صورت گیرد. وی خاطرنشان کرد که دولت لبنان طرف اصلی تصمیم‌گیرنده در این زمینه است.
حزب‌الله نتیجه اشغالگری اسرائیل است
معاون وزیر امور خارجه ایران با اشاره به روابط تهران و بیروت اظهار داشت که برخی کشورها تمایلی به گسترش روابط دوستانه میان ایران و لبنان ندارند و برای دخالت در امور داخلی لبنان تلاش می‌کنند.
وی اشاره کرد که برخی کشورها با صرف هزینه‌های هنگفت و انتشار روایت‌های نادرست درباره ایران، درصدد تشدید اختلافات فرقه‌ای در لبنان هستند.
خطیب‌زاده همچنین گفت که منافع بین‌المللی برخی کشورها لزوماً با منافع دولت و مردم لبنان همسو نیست.
او با اشاره به شکل‌گیری حزب‌الله اظهار داشت که این گروه پیش از سال ۱۹۸۲ وجود نداشت و به باور او، در واکنش به حملات اسرائیل به لبنان و اشغال این کشور شکل گرفت.
وی افزود که جوانان لبنانی با پیشینه‌های مذهبی و فرقه‌ای مختلف برای مقابله با اشغالگری و جلوگیری از بی‌پاسخ ماندن اقدامات انجام‌شده علیه مردم لبنان گرد هم آمدند و هسته اولیه مقاومت را تشکیل دادند.
خطیب‌زاده در ادامه تأکید کرد که روابط میان دو ملت و دو دولت ایران و لبنان می‌تواند به تقویت هر دو کشور کمک کند. او افزود که ایران در برابر آنچه ظلم و اشغالگری می‌داند، تلاش می‌کند به دوستان خود کمک کند و این موضوع را پنهان نمی‌کند.
وی همچنین اشاره کرد که اسرائیل به قوانین بین‌المللی احترام نمی‌گذارد.
اختلاف بر سر سفیر ایران در لبنان از مسیر دیپلماتیک قابل حل است
خطیب‌زاده در پاسخ به پرسشی درباره موضوع سفیر ایران در بیروت و اختلاف‌نظرهای موجود با دولت لبنان گفت که چنین مسائلی باید با دقت، دوستانه و از طریق کانال‌های حرفه‌ای دیپلماتیک حل‌وفصل شوند، نه از طریق رسانه‌ها.
وی با اشاره به اینکه روند مربوط به این موضوع آغاز شده و سفیر ایران نیز ویزا دریافت کرده و وارد لبنان شده است، اظهار داشت که برای حل مسئله باید با برنامه‌ریزی و آگاهی از شرایط موجود اقدام کرد.
او تأکید کرد که روابط ایران و لبنان فراتر از جزئیات فنی مربوط به یک پرونده دیپلماتیک است و باید از این روابط محافظت شود.
خطیب‌زاده همچنین گفت که دو طرف دیدگاه‌های خود را دارند، اما اطمینان دارد که این مسئله از طریق مدیریت مناسب و گفت‌وگو قابل حل است.
سیاست داخلی آمریکا برای ایران اهمیتی ندارد
معاون وزیر امور خارجه ایران در پاسخ به پرسشی درباره سیاست داخلی امریکا اظهار داشت که تحولات سیاسی داخلی این کشور برای تهران اهمیت تعیین‌کننده‌ای ندارد و آنچه مهم است، پایبندی واشنگتن به تعهدات خود است.
وی گفت که برای ایران تفاوتی ندارد که دونالد ترامپ چگونه با مردم امریکا سخن می‌گوید یا چه مواضعی اتخاذ می‌کند؛ موضوع اصلی این است که آمریکا به تعهدات خود عمل کند.
خطیب‌زاده با تأکید بر آمادگی ایران برای تعامل با واشنگتن گفت که تهران در صورتی که امریکا آماده ورود به توافقی متوازن و مبتنی بر احترام متقابل باشد، آمادگی دارد در همین چارچوب گفت‌وگو کند.
او همچنین اظهار داشت که جایگزینی دیپلماسی با گزینه‌های دیگر، برای آمریکا، کشورهای منطقه و سایر طرف‌های درگیر نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.
وی تأکید کرد که دیپلمات‌های ایرانی اجازه نخواهند داد امریکا مردم، تمدن یا دولت ایران را تهدید کند.
خطیب‌زاده با اشاره به گذشت حدود ۸۰ سال از بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی گفت که جهان در مقطع حساسی از تاریخ قرار دارد و دولت‌ها باید با مسئولیت‌پذیری کامل رفتار کنند. او افزود که تحولات داخلی آمریکا به خود این کشور مربوط است، اما واشنگتن در مقام یک دولت باید مسئولانه به تعهدات خود عمل کند.
نتیجه هر مذاکره‌ای باید با نتایج جنگ همخوانی داشته باشد
خطیب‌زاده در تشریح دیدگاه ایران درباره مذاکرات پایان جنگ گفت که جنگ علیه ایران، به باور تهران، غیرقانونی و مغایر با حقوق بین‌الملل بوده است.
وی اشاره کرد که امریکا در آغاز این جنگ به دنبال تغییر نظام سیاسی ایران و از بین بردن این کشور بوده، اما در دستیابی به اهداف خود شکست خورده است.
او با اشاره به اینکه ایران این جنگ را تهدیدی علیه موجودیت خود تلقی کرده است، گفت مقاومت ایران مانع از پیروزی آمریکا شده است.
معاون وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد که هرگونه مذاکره برای ایجاد ثبات باید با نتایج جنگ تناسب داشته باشد. به گفته وی، هنگام سخن گفتن از توازن و برابری در مذاکرات، نمی‌توان صرفاً به مواضع دو طرف بسنده کرد، بلکه باید پیامدهای جنگ و واقعیت‌های شکل‌گرفته پس از آن را نیز در نظر گرفت.
خطیب‌زاده افزود که توافق نهایی باید متنی روشن درباره وضعیت پس از جنگ ارائه دهد و آمریکا باید حقوق ملت ایران را به رسمیت بشناسد.
وی همچنین بر ضرورت احترام واشنگتن به تمامیت ارضی ایران، دولت این کشور و ساختار سیاسی برآمده از انقلاب و رأی مردم تأکید کرد و گفت آمریکا باید واقعیت‌های موجود را بپذیرد و یاد بگیرد با آن‌ها همزیستی کند.
هیچ جایگزینی برای راه‌حل دیپلماتیک وجود ندارد
خطیب‌زاده با اشاره به ضرورت دستیابی به توافق برای پایان جنگ گفت که جنگ‌ها معمولاً از طریق توافق‌های دیپلماتیک پایان می‌یابند، مگر آنکه یکی از طرفین به پیروزی گسترده‌ای دست پیدا کند؛ حتی در چنین شرایطی نیز توافق دیپلماتیک می‌تواند ضروری باشد.
وی تأکید کرد که برای پایان دادن به جنگ، هیچ جایگزین پایداری برای دیپلماسی وجود ندارد.
او همچنین بیان کرد که اسرائیل تلاش کرده است این تصور را به آمریکا و متحدانش منتقل کند که ایران تضعیف شده و در نهایت تسلیم خواهد شد.
خطیب‌زاده در ادامه با اشاره به حملات متقابل و تحولات نظامی منطقه، اشاره کرد که پایگاه‌های امریکا در منطقه آسیب دیده‌اند و ایران آغازگر جنگ نبوده، بلکه در برابر جنگی که به آن تحمیل شده است، مقاومت کرده است.
وی نتیجه گرفت که هرگونه توافق میان ایران و امریکا برای پایان دادن به جنگ باید این واقعیت‌ها و پیامدهای درگیری را در نظر بگیرد.
امریکا و اسرائیل با هدف تضعیف و تغییر نظام ایران حمله کردند
معاون وزیر امور خارجه ایران در ادامه به انگیزه‌های امریکا و اسرائیل از حمله به ایران پرداخت و گفت که مقام‌های امریکایی در مقاطع مختلف، دلایل متفاوتی برای این جنگ مطرح کرده‌اند.
به گفته وی، دونالد ترامپ بر موضوع هسته‌ای ایران تأکید کرده، در حالی که مقام‌های دیگر امریکا از تهدیدهای منطقه‌ای ایران سخن گفته‌اند. خطیب‌زاده همچنین به اظهاراتی درباره منابع نفتی ایران اشاره و بیان کرد که هدف اصلی واشنگتن و تل‌آویو، تغییر نظام سیاسی ایران، فروپاشی ساختار حکومتی و تضعیف تمامیت ارضی این کشور بوده است.
او افزود که امریکا و اسرائیل با ارسال سلاح و تشویق برخی جریان‌ها به تغییر شرایط داخلی ایران، در پی تحقق اهداف خود بوده‌اند، اما اکنون که به نتیجه موردنظرشان نرسیده‌اند، دلایل دیگری را مطرح می‌کنند.
خطیب‌زاده با اشاره به مذاکرات هسته‌ای گذشته ایران گفت که تهران در مقاطع مختلف دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و آمریکا ارائه کرده و برای رسیدگی به نگرانی‌های مطرح‌شده، حتی در صورت غیرواقعی بودن آن‌ها، آمادگی داشته است.
وی با اشاره به توافق هسته‌ای برجام که در دوره ریاست‌جمهوری باراک اوباما حاصل شد، گفت که گزارش‌های آژانس تا سال ۲۰۱۸ پایبندی ایران به تعهداتش را تأیید می‌کردند.
او افزود که پس از خروج امریکا از برجام، ایران به‌تدریج بخشی از تعهدات خود را کاهش داد، اما همچنان عضو آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای باقی ماند.
خطیب‌زاده در پایان این بخش از سخنانش مدعی شد که امریکا به‌جای ادامه مسیر دیپلماسی، حملات نظامی را آغاز کرد که به کشته شدن شماری از شهروندان ایرانی انجامید.
طرح هفت‌روزه، آزمونی برای دولت ترامپ است
خطیب‌زاده در تشریح پیشنهاد اخیر ایران برای پایان دادن به جنگ گفت تهران یک برنامه جامع هفت‌روزه برای اجرای طرح بازگشایی تنگه هرمز ارائه کرده است.
وی توضیح داد که بر اساس این پیشنهاد، هر دو طرف باید در طول هفت روز اقدامات مشخصی انجام دهند و در صورت تمایل واقعی آمریکا به حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات، چنین مهلتی نباید مانعی برای دستیابی به توافق باشد.
به گفته او، پس از پایان این دوره هفت‌روزه، می‌توان مذاکراتی جامع درباره تمامی موضوعات مهم و مورد اختلاف دو طرف آغاز کرد.
خطیب‌زاده این پیشنهاد را آزمونی برای دولت ترامپ توصیف کرد تا مشخص شود آیا واشنگتن واقعاً به دنبال دستیابی به نتیجه است یا قصد دارد اراده خود را بر ایران تحمیل کند.
او با تأکید بر اینکه جنگ انتخاب ایران نبوده است، گفت اگر جنگ دیگری به ایران تحمیل شود، تهران با تمام توان در برابر آن مقاومت خواهد کرد.
وی همچنین با اشاره به جنگ ۱۲روزه و جنگ ۴۰روزه، مدعی شد که نیروهای نظامی، مقام‌های دولتی و دیپلمات‌های ایران در جریان درگیری‌ها مواضع خود را ترک نکرده‌اند و کشور توانسته است خلأهای ناشی از کشته شدن برخی مقام‌ها و نیروها را جبران کند.
خطیب‌زاده حضور گسترده مردم در خیابان‌ها و گردهمایی آنان در اطراف پرچم ایران را نشانه اتحاد ملی دانست و گفت از نگاه او، هرچه فشار و حملات دشمن شدیدتر شود، مقاومت ایران نیز مستحکم‌تر خواهد شد.
خطیب‌زاده: دوران ابرقدرتی امریکا به گذشته تعلق دارد
معاون وزیر امور خارجه ایران در بخش دیگری از این گفت‌وگو تأکید کرد که تصور ابرقدرت بودن امریکا، به گفته او، متعلق به گذشته است و واشنگتن باید واقعیت‌های جدید جهان را بپذیرد.
وی بار دیگر تصریح کرد که آمریکا در جنگ علیه ایران به اهداف خود نرسیده و نباید انتظار داشته باشد همان اهداف را از طریق مذاکرات محقق کند.
خطیب‌زاده گفت واشنگتن در تلاش برای تحمیل سلطه خود شکست خورده است و مذاکرات نباید بر مبنای برتری‌جویی یک طرف بر طرف دیگر پیش برود.
او افزود که توافق پایان جنگ باید بازتاب‌دهنده نتایج واقعی درگیری باشد و مشخص کند دو طرف چگونه می‌توانند برای تغییر وضعیت موجود و دستیابی به ترتیباتی پایدار اقدام کنند.
خطیب‌زاده همچنین با اشاره به تغییرات نظم جهانی گفت که این روند از چند سال پیش آغاز شده و جهان اکنون در مرحله گذار از ساختار پیشین به نظمی جدید قرار دارد.
به گفته وی، برخی قدرت‌هایی که پیش‌تر تصور می‌شد بر جهان مسلط هستند، اکنون برای حفظ موقعیت خود در حال بازنگری در سیاست‌ها و اقداماتشان هستند. او افزود که اگرچه مسیر این تحولات همچنان با ابهام و عدم قطعیت همراه است، اما نشانه‌های تغییر به‌تدریج آشکارتر خواهد شد.
وی با اشاره به تحولات غرب آسیا گفت که الگوی امنیتی مبتنی بر تحمیل اراده آمریکا، خرید امنیت از قدرت‌های خارج از منطقه و بی‌اعتمادی میان کشورهای همسایه، از نگاه تهران دیگر کارآمد نیست.
خطیب‌زاده تأکید کرد که کشورهای منطقه باید به‌سوی ایجاد نظام امنیتی جدیدی حرکت کنند که بر همکاری میان کشورهای منطقه و کاهش بی‌اعتمادی استوار باشد.
جنگ نشان داد که از خاک کویت و بحرین برای حمله به ایران استفاده شده است
خطیب‌زاده با اشاره به آنچه طرح‌های منطقه‌ای اسرائیل خواند، گفت منطقه وارد مرحله‌ای حساس شده و کشورهای منطقه نمی‌توانند نسبت به واقعیت‌های امنیتی موجود بی‌تفاوت بمانند.
وی اشاره کرد که سیاست‌های توسعه‌طلبانه اسرائیل در منطقه خلیج فارس و اقدامات این رژیم در امارات متحده عربی، در نهایت به امنیت منطقه آسیب می‌رساند.
او همچنین با اشاره به حضور ناوگان پنجم نیروی دریایی امریکا در بحرین و سامانه‌های راداری مستقر در منطقه، این پرسش را مطرح کرد که آیا پایگاه‌های نظامی امریکا در کشورهای خلیج فارس تحت حاکمیت ملی این کشورها قرار دارند یا عملاً در چارچوب منافع واشنگتن فعالیت می‌کنند.
خطیب‌زاده اشاره کرد که جنگ اخیر نشان داده است از خاک کویت و بحرین برای حمله به ایران استفاده شده است. او همچنین مدعی شد که موشک‌هایی که از خاک کشورهای خلیج فارس شلیک شده‌اند، در کشته شدن کودکان میناب نقش داشته‌اند.
وی با طرح این پرسش که کشورهای میزبان پایگاه‌های امریکایی تا چه اندازه بر نحوه استفاده از این تأسیسات حاکمیت دارند، گفت اگر حملاتی از این پایگاه‌ها علیه ایران انجام شده باشد و به کشته شدن شهروندان ایرانی و هدف قرار گرفتن مراکز غیرنظامی منجر شده باشد، این کشورها نمی‌توانند صرفاً خود را قربانی تحولات معرفی کنند.
معاون وزیر امور خارجه ایران افزود که این تحولات باید به فرصتی برای حرکت به‌سوی نظام امنیتی مبتنی بر همکاری منطقه‌ای تبدیل شود.
او تأکید کرد که کشورهای منطقه باید بپذیرند که تهدیدی ذاتی برای یکدیگر نیستند و نباید اجازه دهند از خاک آن‌ها برای حمله به ایران استفاده شود یا ائتلاف‌هایی علیه ایران و عراق شکل بگیرد.
خطیب‌زاده همچنین گفت که امریکا و اسرائیل لزوماً برای تأمین منافع کشورهای خلیج فارس در منطقه حضور ندارند و هر یک در پی پیشبرد منافع خود هستند.
وی در ادامه اشاره کرد که هدف اصلی حضور نظامی امریکا در منطقه، حفاظت از اسرائیل است، نه لزوماً تأمین امنیت کشورهای میزبان. او با اشاره به انتقال سامانه‌های پاتریوت از کره جنوبی به منطقه برای تقویت دفاع اسرائیل، این اقدام را هشداری برای کشورهای منطقه دانست.
خطیب‌زاده در پایان این بخش از سخنان خود بر ضرورت بازنگری کشورهای منطقه در رویکردهای امنیتی و حرکت به‌سوی ترتیباتی مبتنی بر همکاری، اعتماد متقابل و مسئولیت‌پذیری مشترک تأکید کرد.
عربستان هنوز به پیشنهاد میانجیگری ایران درباره یمن پاسخ مثبت نداده است
خطیب‌زاده در بخش پایانی گفت‌وگو با المیادین، وضعیت انسانی یمن را نگران‌کننده توصیف کرد و با اشاره به کمبود دارو، غذا و نیازهای اولیه زندگی، این وضعیت را با محاصره طولانی‌مدت یمن مرتبط دانست.
وی گفت ایران با مقام‌های عربستان درباره این مسئله گفت‌وگو کرده و از آن‌ها خواسته است با یک کشور مسلمان و همسایه که با مشکلات اقتصادی و انسانی روبه‌روست، به شیوه‌ای متفاوت برخورد کنند.
معاون وزیر امور خارجه ایران افزود که دولت تهران آمادگی خود را برای کمک به حل بحران یمن، از جمله از طریق میانجیگری، اعلام کرده است، اما به گفته او، تاکنون پاسخ مثبتی از سوی عربستان دریافت نشده است.
خطیب‌زاده تأکید کرد که محاصره یمن و مردم این کشور باید پایان یابد و شرایط برای بازگشت شهروندان یمنی به زندگی عادی فراهم شود.
وی همچنین خواستار برقراری آتش‌بس میان طرف‌های درگیر شد و گفت که ایران آماده است در صورت پذیرش میانجیگری از سوی طرف‌های مربوط، برای ایجاد زمینه گفت‌وگو و کاهش تنش‌ها تلاش کند.
