گزارش تفصیلی وزارت برنامه‌ریزی عراق از حجم واردات سال ۲۰۲۵

میدل ایست نیوز: بر اساس آمارهای جدید سیستم الکترونیکی گمرک عراق، واردات غیرنفتی این کشور طی یک سال ۷۷.۹ درصد رشد داشته و بندر ام‌قصر شمالی در بصره بیشترین سهم را در ورود واردات به کشور ایفا کرده است.

به گزارش رووداو، گزارش تازه وزارت برنامه‌ریزی عراق نشان می دهد مجموع واردات کالایی این کشور طی سال ۲۰۲۵ میلادی به 72.3 میلیارد دلار رسیده است در حالیکه چین با در اختیار داشتن بیش از ۴۳ درصد از این میزان، در صدر کشورهای صادرکننده به عراق قرار گرفته است و در عین حال عراقی‌ها صدها میلیون دلار صرف واردات مواد غذایی کرده‌اند.

طبق گزارش سالانه واردات در سال ۲۰۲۵ که بر اساس داده‌های الکترونیکی سازمان عمومی گمرک (سامانه اسیکودا) در تمام گمرکات مرزی عراق به استثنای گذرگاه‌های اقلیم کردستان و آمارهای شرکت ملی بازاریابی نفت عراق (سومو) تنظیم شده، مجموع اظهارنامه‌های گمرکی ثبت‌شده به یک میلیون و ۳۸۹ هزار و ۶۹۳ فقره رسیده است.

بر اساس این گزارش، ارزش کل واردات عراق در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۲ میلیارد و ۲۹۴ میلیون دلار بوده است، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با 41.9 میلیارد دلار و در سال ۲۰۲۳ معادل 24.6 میلیارد دلار ثبت شده بود.

بر اساس این آمار، ارزش واردات کالاهای غیرنفتی به 70.8 میلیارد دلار رسید که 97.9 درصد از کل واردات عراق را تشکیل می‌دهد و در مقایسه با سال ۲۰۲۴ رشد چشمگیر77.9 درصدی را نشان می‌دهد.

در مقابل، ارزش واردات فرآورده‌های نفتی 1.5 میلیارد دلار یعنی رقمی معادل ۲.۱ درصد از کل واردات بود که نسبت به سال ۲۰۲۴ کاهشی 27.7 درصدی داشته است ضمن آنکه این واردات شامل ۱ میلیارد و 110.9 میلیون دلار بنزین و ۴۱۹ میلیون دلار گازوئیل بوده است.

در بخش صادرات، مجموع صادرات عراق در سال ۲۰۲۵ به حدود 92.16میلیارد دلار رسید که 87.28 میلیارد دلار آن مربوط به نفت خام و فرآورده‌های نفتی و تنها 4.88 میلیارد دلار آن متعلق به صادرات کالاهای غیرنفتی بوده است.

این منبع اعلام کرد: در توزیع جغرافیایی واردات، کشورهای آسیایی با 56.6 درصد در صدر قرار گرفتند و پس از آن کشورهای عربی آسیایی با16.9 درصد و کشورهای عضو اتحادیه اروپا با 3.7درصد در رده‌های بعدی جای گرفتند.

در رتبه بندی مهمترین کشورهای صادر کننده کالا به عراق در سال 2025 ابتدا چین با رقم 30.94 میلیارد دلار، ایران5.97 میلیارد دلار و امارات با 5.74 میلیارد دلار در رتبه های اول تا سوم جای دارند و بعد از آنها نیز کشورهای هند، عربستان سعودی، قطر، امریکا، اردن و مصر قرار گرفته اند.

همچنین ارزش واردات از ترکیه به 1.20میلیارد دلار، از کره جنوبی1.50 میلیارد دلار، از برزیل 1.49 میلیارد دلار و از ژاپن 1.01 میلیارد دلار بوده است.

گفتنی است پایین بودن سهم آشکارشده ترکیه در این آمار به دلیل عدم درج مبادلات گذرگاه ابراهیم خلیل و سایر مرزهای اقلیم کردستان در این گزارش است.

در این آمار تصریح شده است که گذرگاه‌های دریایی بیشترین سهم را در واردات سال ۲۰۲۵ عراق به خود اختصاص دادند، به‌طوری که ارزش کالاهای واردشده از مسیر دریا به 49.3 میلیارد دلار رسید که رشد 92.7 درصدی را نسبت به سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد.

بندر «ام‌قصر شمالی» در استان بصره به تنهایی وارداتی به ارزش 40.92 میلیارد دلار را به ثبت رساند و پس از آن بنادر «ام‌قصر جنوبی» و «ام‌قصر مرکزی» با مجموع 3.13 میلیارد دلار قرار گرفتند.

از سوی دیگر، ارزش واردات از طریق مرزهای زمینی به 14.6 میلیارد دلار رسید که افزایش 56.5 درصدی نسبت به سال ۲۰۲۴ داشته است.

در رتبه بندی مهمترین گذرگاههای مرزی زمینی و گمرکی از نظر ارزش کالا نیز ابتدا گذرگاه طریبیل اردن با 4.22 میلیارد دلار ، شلمچه با 2.60 میلیارد دلار و صفوان با 1.46 میلیارد دلار قرار دارند و پس از آنها نیز گذرگاههای عرعر ، المنذریه و زرباطیه قرار دارند.

در بخش حمل‌ونقل هوایی نیز ارزش واردات از طریق فرودگاه‌های عراق به 6.9 میلیارد دلار رسید که فرودگاه بین‌المللی بغداد با 5.42میلیارد دلار در صدر ایستاد و پس از آن فرودگاه‌های کرکوک با 525.4 میلیون دلار، بصره با524.4 میلیون دلار و نجفبه ارزش 399.9 میلیون دلار قرار گرفتند.

گفتنی است در صدر اقلام وارداتی، تجهیزات و لوازم الکتریکی، تلویزیون و دستگاه‌های صوتی با 13.56 میلیارد دلار بیشترین سهم را به خود اختصاص داده‌اند و پس از آن خودروها، وسایل نقلیه و قطعات یدکی با 7.40 میلیارد دلار در رتبه بعدی قرار گرفته‌اند.

همچنین ماشین‌آلات و ابزارهای مکانیکی با 7.30 میلیارد دلار، طلا و سنگ‌های قیمتی با 4.96 میلیارد دلار و آهن و فولاد و فرآورده‌های آن با 4.41میلیارد دلار دیگر بخش‌های عمده واردات را تشکیل می‌دهند.