آینده کمک‌های نظامی امریکا به مصر در هاله‌ای از ابهام/ نگرانی قاهره از تغییر سیاست واشنگتن
اعلام دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، مبنی بر توقف کمک‌های نظامی به اسرائیل در پایان سال جاری میلادی، بار دیگر موضوع آینده کمک‌های واشنگتن به مصر را در کانون توجه قرار داده است چرا که این کشور سالانه حدود ۱.۵ میلیارد دلار کمک امریکایی دریافت می‌کند که بخش عمده آن به خرید تسلیحات و خدمات نظامی از شرکت‌های امریکایی اختصاص دارد.
میدل ایست نیوز: همزمان با تغییر رویکرد واشنگتن در قبال کمک‌های نظامی به متحدان خود، نگرانی‌ها درباره آینده این حمایت‌ها، هزینه‌های وابستگی تسلیحاتی مصر و توانایی این کشور برای یافتن منابع جایگزین افزایش یافته است.
به گزارش العربی الجدید، اعلام دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، مبنی بر توقف کمک‌های نظامی به اسرائیل در پایان سال جاری میلادی، بار دیگر پرونده کمک‌های امریکایی به مصر را که سالانه بیش از یک میلیارد دلار کمک دریافت می‌کند، بازگشایی کرده است در حالیکه این منابع عمدتاً برای خرید تسلیحات و خدمات از شرکت‌های امریکایی هزینه می‌شوند و منافع آن به گروهی از ذی‌نفعان در هر دو کشور می‌رسد.
وابستگی تسلیحاتی ارتش مصر؛ هزینه پنهان کمک‌های واشنگتن
این در حالی است که دیدگاه مصری‌ها درباره آینده این کمک‌ها، میزان بهره‌مندی قاهره از آن‌ها و محدودیت‌هایی که بر انتخاب‌های اقتصادی و نظامی این کشور تحمیل می‌کنند، متفاوت است.
بر اساس گزارش‌های جدید وزارت خارجه امریکا و مرکز پژوهش‌های کنگره، میزان کمک‌های مصوب برای مصر در سال مالی جاری به یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار رسیده است که از این رقم، یک میلیارد و ۳۷۵ میلیون دلار کمک نظامی خارجی و ۱۲۵ میلیون دلار کمک اقتصادی است.
بخش نظامی این کمک‌ها حدود ۷۵ میلیون دلار بیشتر از رقم پایه آن است که برای چندین دهه در سطح سالانه یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار ثابت مانده بود.
منابع خبری تصریح کردند: خزانه‌داری مصر معمولاً کمک‌های نظامی امریکا را به‌صورت منابع نقدی آزاد دریافت نمی‌کند بلکه این مبالغ برای خرید سامانه‌های تسلیحاتی و خدمات از شرکت‌های صنایع دفاعی امریکا اختصاص می‌یابد و شامل تأمین تجهیزات، آموزش، تعمیر و نگهداری و پشتیبانی فنی است.
کارشناسان نظامی تاکید دارند: این سازوکار باعث شده است بخشی از نیازهای ارتش مصر به سامانه‌های تسلیحاتی امریکایی وابسته شود در حالیکه این سامانه ها برای ادامه فعالیت به تأمین مستمر قطعات یدکی، مهمات، خدمات تعمیر و نگهداری و به‌روزرسانی نیاز دارند و از این منظر، رابطه نظامی دو کشور فراتر از دریافت یک کمک مالی سالانه است.
وابستگی نظامی و اقتصادی قاهره به واشنگتن و ضرورت یافتن منابع جایگزین
کمال نجیب الجندی، استاد اقتصاد سیاسی دانشگاه اسکندریه در این باره گفت: اعلام ترامپ درباره توقف کمک‌ها به اسرائیل به این معنا نیست که مصر نیز با تصمیم مشابهی روبه‌رو خواهد شد زیرا ماهیت روابط واشنگتن با قاهره و تل‌آویو متفاوت است، به‌ویژه آنکه اسرائیل بر اساس یک یادداشت تفاهم ۱۰ ساله، از کمک‌هایی به ارزش ۳۸ میلیارد دلار برخوردار است، در حالی که مصر توافق مشابهی برای تضمین دریافت کمک‌های نظامی در یک دوره بلندمدت ندارد.
وی تاکید کرد: البته این رویکرد دولت امریکا، این نکته را یادآوری می‌کند که تداوم کمک‌ها برای همیشه تضمین‌شده نیست و میزان و شرایط آن‌ها ممکن است با تغییر دولت‌های امریکا و اولویت‌های سیاسی و امنیتی این کشور دستخوش تغییر شود حتی اگر دریافت‌کننده کمک، متحدی نزدیک مانند اسرائیل باشد.
این استاد دانشگاه افزود: توقف کمک‌های نظامی به مصر به معنای از بین رفتن تجهیزات آمریکایی موجود در اختیار نیروهای مسلح این کشور نخواهد بود، اما می‌تواند هزینه تأمین مالی خریدهای جدید، قطعات یدکی، تعمیر و نگهداری و نوسازی تجهیزات را افزایش دهد و میزان این فشار نیز به نوع سامانه‌های تسلیحاتی و قراردادهای موجود بستگی خواهد داشت و در چنین شرایطی، قاهره ناچار است برای تأمین هزینه خریدهایی که پیش‌تر از محل کمک‌های امریکا تأمین مالی می‌شدند، منابع جایگزینی پیدا کند.
الجندی تاکید کرد: کمک‌های امریکا به تقویت گروه‌های ذی‌نفوذی منجر شده است که پس از امضای توافق صلح، از کمک‌های مالی و روابط اقتصادی با واشنگتن بهره‌مند شده‌اند و این کمک‌ها در ابتدا به‌عنوان تضمینی برای ثبات روابط مصر و اسرائیل مطرح بودند، اما به‌تدریج به بخشی از شبکه گسترده‌تری از منافع امنیتی و تجاری تبدیل شده‌اند که واشنگتن و شرکت‌های امریکایی نیز از آن سود می‌برند.
وی اظهار داشت: مصر باید وابستگی خود به این منابع را کاهش دهد و جایگزین‌هایی ایجاد کند تا هرگونه تغییر در تصمیمات امریکا به باری مضاعف بر اقتصاد یا آمادگی نظامی این کشور تبدیل نشود.
معصوم مرزوق، معاون پیشین وزیر خارجه مصر درباره فایده کمک‌های نظامی امریکا تصریح کرد: بازده واقعی کمک‌های نظامی برای قاهره بسیار کمتر از رقمی است که به‌صورت رسمی اعلام می‌شود و بخش بزرگی از این منابع، دست‌کم نیمی از کل کمک‌ها، دوباره به امریکا بازمی‌گردد.
مرزوق هشدار داد: کاهش کمک‌های اقتصادی امریکا به معنای آسان بودن کنار گذاشتن این منابع در شرایط کنونی نیست زیرا مصر با فشارهای اقتصادی و بار سنگین بدهی‌ها روبه‌رو است.
وی خاطر نشان کرد: حجم بدهی‌های بر عهده بودجه عمومی مصر به بیش از دوسوم تولید ناخالص داخلی این کشور می‌رسد و این مسئله، حتی توانایی دولت برای تأمین حقوق کارکنان بخش عمومی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
