ترامپ و خروج از اونروا و معامله قرن

میدل ایست نیوز: «دونالد ترامپ» پس از آنکه اعتراف کرده بود که راه حلی عملی مسئله نزاع فلسطین و اسرائیل تشکیل دو کشور است، اعلام کرد که این اصل را کنار می گذارد و قصد دارد در ماه ژانویه آینده طرح سیاسی بدیل خود را ارائه کند. پس از آن، «بنیامین نتانیاهو» با وی تماس گرفت و از او خواست که اعلام طرح را به تعویق بیندازد چون اسرائیل در پایان سال جاری انتخابات در پیش دارد و این زمان مناسبی برای اعلام طرح آشتی نیست. نتانیاهو همچنین گفت که این زمان بندی برای فلسطینیان هم مناسب نیست.

در نشست مجمع عمومی سازمان ملل، لحن تند «محمود عباس» رئیس جمهور فلسطین در انتقاد از نقش مخرب ترامپ توجه بسیاری جلب کرد. او در سخنرانی خود از  اقدامات رئیس جمهور امریکا در به رسمیت شناختن قدس یکپارچه به عنوان پایتخت ابدی اسرائیل ازسوی ایالات متحده و بستن دفتر سازمان آزادی بخش فلسطین در واشنگتن و سپس توقف کمک های امریکا به سازمان بین المللی اونروا، که به حمایت مالی از پناهنگان فلسطینی و تأمین فرصت شغلی برای آنان می پردازد، انتقاد کرد و درباره پیامدهای این تصمیمات غلط هشدار داد. به خصوص درباره دو میلیون فلسطینی که به گفته عباس در غزه محاصره شده و هر لحظه «انفجاری مسلحانه» در آن راه خواهد افتاد. او افزود که همه این اقدامات باعث می شود که امریکا صلاحیت خود به عنوان واسطه بی طرف را از دست بدهد.

در آن سوی، بنیامین نتانیاهو در سخنرانی خود بیش از هرچیز بر «ترساندن دنیا از خطر ایران» متمرکز شد و گفت که ایران با «حزب الله» در لبنان و نیروهای «سپاه پاسداران انقلاب» در سوریه خطری جدی برای اسرائیل است. او در سخنرانی خود همچنین مدعی شد که خروج امریکا از توافق هسته ای با ایران نتیجه مشورت های این کشور با اسرائیل بود که از حدود یک سال قبل آغاز شد و در این نشست های مشورتی رئیس جمهور امریکا از اسنادی درباره آرشیو هسته ای ایران با خبر شد که سازمان امنیتی «موساد» با کمک مزدوران خود در ایران به آنها دست یافته است!

روزنامه «هاآرتص» در واکنش به این ادعاهای نتانیاهو نوشت که اطلاعاتی که وی درباره فعالیت های هسته ای ایران در اختیار ترامپ قرار داده همه جعلی و تقلبی است. این روزنامه همچنین نوشت که ایالات متحده در دامی افتاده که اسرائیل برایش تهیه کرد. به نوشته این روزنامه اسرائیل این روش را پیش گرفته تا بر این دروغ بزرگ که «بزرگ ترین دموکراسی در خاورمیانه» است سرپوش نهد. گفتنی است که این کشور تصویر نژادپرستانه خود را که اجازه می دهد چهار میلیون فلسطینی در خاک آن از اصول برابری و همه ادعاهای بی اساس سران «کشور یهودی» محروم باشند از افکار عمومی پنهان نگه داشته است.

همه به یاد دارند که ترامپ در نخست سال ریاست جمهوری اش چه تعریف و تمجیدهایی از «جارد کوشنر»، دامادش، کرد و گفت که کوشنر به نیابت از خود ترامپ نقشی پیشرو بر عهده خواهد گرفت و مسئول وساطت برای رسیدن به صلح میان فلسطینیان و اسرائیلیان خواهد شد. این همه پس از شکست های نمایندگان احزاب دموکرات و جمهوری خواه امریکا در رسیدن به این هدف بود. برای همین رسیدن به صلح در خاورمیانه هدف اصلی سیاست خارجی امریکا شد.

طبیعتاً این بازارگرمی کم نظیر رئیس جمهور امریکا برای دامادش با اعتراض و تردید همراه شد. چون کوشنر تجربه سیاسی لازم برای این نقش مهم را نداشت و بزرگ ترین کاری که تا پیش از آن کرده بود تنظیم وقت های ملاقات ترامپ با سران حزب جمهوری خواه در دوران تبلیغات انتخاباتی بود.

به نظر می آید که موفقیت های کوشنر را جای دیگری باید یافت: در خرید وفروش زمین و کسب سودهای کلان از این راه. تحصیلات دانشگاهی وی نشان می دهد که او فارغ التحصیل دانشگاه هاروارد است و پس از آن از دانشگاه نیویورک دکترای حقوق و بازرگانی گرفته است. برخلاف ترامپ که از رسانه ها متنفر است، کوشنر به تأثیر رسانه در جهت دهی افکار عمومی واقف است و برای همین از اوان جوانی با خرید روزنامه «نیویورک آبزرور» به مبلغ 10 میلیون دلار توجه خود به این بخش را نشان داده است. البته این او را از تجارت و خرید و فروش زمین بازنداشت و در بیست و شش سالگی گران ترین ساختمان نیویورک را خرید، همچنان که بیشترین سهم را از مالکیت ساختمان «تایم اسکوور» دارد.

به لحاظ عقیدتی، کوشنر یک یهودی ارتدکس پایبند است. همسر او «ایوانکا ترامپ» هم برای آنکه به ازدواج او درآید به آیین یهود درآمد. ایوانکا چه پیش از انتخاب پدرش به ریاست جمهوری و چه پس از آن در بیشتر نشست های حمایت از پدرش شرکت کرده است. او در پیوستن «مایک پنس» به پدرش و انتخاب او به عنوان معاون رئیس جمهور تأثیر بسیاری داشت و همه ناظران این انتخاب را عامل مهمی در پیروزی ترامپ می دانند. زیرا پنس از مهم ترین رهبران جنبش «مسیحی ـ صهیونیستی» است که 20درصد رأی های ترامپ را تأمین کرد. ترامپ وقتی می خواست انتقال سفارت امریکا به اسرائیل را اعلام کند نشستی تشکیل داد که مایک پنس هم در آن حضور داشت و می خواست با این کار تأثیر فراوان پنس در این تصمیم را نشان دهد.

نتانیاهو درباره این تصمیم شوكه کننده گفت: «ترامپ دوستی واقعی است که از همه رؤسای جمهوری که به این موضوع پیچیده پرداخته اند پیش افتاده است. زیرا به اسرائیل چیزی بیش از آنکه می خواست داد».

وضعیت قدس و آینده اداری آن از دشوارترین مسائل برای مذاکره کنندگان صلح بود. در حدی که در نشست اوسلو که به امضای یک توافق نامه انجامید هیئت فلسطینی خواستار تعویق بحث درباره قدس به آخرین مرحله توافقات دو طرف شد. پس از جنگ 1967 اسرائیل قدس را اشغال و در 1980 کنست آن را پایتخت یکپارچه و ابدی اسرائیل اعلام کرد. آن زمان فلسطینیان با تظاهرات گسترده خواستار لغو این قانون شدند زیرا می خواستند که قدس شرقی پایتخت فلسطین باشد. تل آویو آن زمان این موضوع را به شیمون پرز ارجاع داد و او چنین حکم کرد:«به نظر من درهای قدس باید به روی همگان باز باشد و این شهر خلع سلاح کامل شود. شهری به لحاظ سیاسی یکپارچه اما به لحاظ دینی تقسیم شده. و در آن هر دینی مسئولیت اماکن مقدس خود را بر عهده بگیرد».

اما ترامپ هم نظر پرز را نادیده گرفت هم توافق اوسلو را و همان مصوبه کنست در 1980 را پذیرفت.

همان زمان، «اریل شارون» جنبشی سیاسی راه انداختن با شعار «اردن همان فلسطین است». استدلال او این بود که 65درصد ساکنان اردن فلسطینی یا فلسطینی تبار هستند. این طرح با مخالفت اردن مواجه شد و تل آویو در 1970 به امان کمک کرد تا گوی سبقت را از یاسر عرفات برباید. اقدامی که به شدت مورد انتقاد اریل شارون واقع شد.

اما با مرگ شارون آیا آن جنبش متوقف شد؟

پاسخ این سؤال را جارد کوشنر در قالب «معامله قرن» مطرح کرد. طرحی که با مشاوره چندین کارشناس اسرائیلی تهیه کرد و در اختیار رئیس جمهور امریکا قرار داد و او در سخنرانی اش در مجمع عمومی سازمان ملل اعلام کرد که در ژانویه پیش رو طرح خود را علنی خواهد کرد.

مطبوعات حدود یک ماه پیش خبر دادند که کوشنر پیشنهادی به اردن داده که خلاصه آن این است که کمک های سالانه امریکا به سازمان انروا از این به بعد به اردن پرداخت شود و این کشور متعهد به اشتغال  و کمک به 380هزار پناهنده فلسطینی شود. بدین ترتیب امریکا از بندهای الزام آور کمیساریای عالی امور پناهندگان خارج می شود، یعنی از سازمان اونروا که در سال 1949 در پی پناهندگی هزاران فلسطینی به لبنان و سوریه و اردن تشکیل شد و هدف از آن رسیدگی به امور این فلسطینان تا تعیین وضعیت بازگشت آنان به سرزمین های فلسطینی بود. ترامپ و در پی او اسرائیل با این اقدام می خواهند سازمان اونروا را نابود کنند تا دیگر موضوع بازگشت فلسطینیان فیصله یافته تلقی شود. بی تردید اردن متوجه این «زهر پنهانی» شده و برای همین حاضر به پذیرش این طرح مشکوک نشده است.

می ماند این سؤال که آیا ترامپ می تواند در دوره دوم ریاست جمهوری اش موضوع فلسطین و اسرائیل را فیصله دهد؟ پاسخ را یاسر عرفات در 1982 داد. وقتی در پی حمله اسرائیل به لبنان یاسر عرفات از پناهگاه خود در فاکهانی بیروت بیرون آمد و داشت سوار کشتی ای می شد که او را به یونان می برد، از او پرسیدند: مطمئنی که به فلسطین بازخواهی گشت؟ او با دست علامت پیروزی نشان داد و گفت: هرکه فکر کند سرنوشت فلسطینیان مانند سرنوشت سرخپوست ها در امریکا خواهد بود، سخت در اشتباه است.

به نظر می آید دونالد ترامپ برای حل مسئله فلسطین می خواهد از اندرو جکسون تقلید کند!

سلیم نصار

منبع: الحیات