«حشد الشعبی» تا کجا به یاری «سپاه ایران» می آید؟

میدل ایست نیوز: پس از درج نام سپاه پاسداران در سیاهه گروه های تروریستی ازسوی ایالات متحده امریکا در 8 آوریل، همه نگاه ها به سوی عراق جلب شده، جایی که گروه های مسلح بسیاری برخوردار از حمایت سپاه پاسداران در کنار هزاران سرباز امریکایی حضور دارند. سفارت امریکا  خیلی سریع توضیح داد که در واکنش به این تحریم ها چه انتظاری از عراق دارد. «جوی هود»، کاردار سفارت امریکا در عراق در 11 آوریل گفت: «عراقی ها باید انتخاب کنند که می خواهند با گروه های مسئله دار در ایران مانند سپاه پاسداران کار کنند یا روابط خود را با امریکا و نظام مالی آن تحکیم کنند».

هود خطاب به گروه های مسلح و احزاب نزدیک به ایران نیز گفت که اگر منافع سپاه را بر منافع عراق ترجیح دهند مانند سپاه با آنها برخورد خواهد شد.

ایران نیز در واکنش به اقدام امریکا دست بسته نماند. در 9 آوریل، ایران ستاد مرکزی ارتش امریکا را گروهی تروریستی اعلام کرد. سپاه نیز در بیانیه ای که 10 آوریل منتشر کرد تهدید کرد که «درصورت لزوم به دشمنان درسی خواهد داد که فراموش نخواهد شد».

احزاب و گروه های مسلح نزدیک به سپاه نیز همین تهدیدها را تکرار کردند و سازمان بدر در بیانیه ای اعلام کرد که این تصمیم باعث درگیری ها وجنگ های بیشتری در منطقه خواهد شد.

آنان همچنین در اقدامی همدلانه در 13 آوریل در خانه سرکنسول ایران در نجف اشرف نشستی برگزار و این اقدام امریکا را محکوم کردند.

از سوی دیگر، در هفته های گذشته فشارها بر دولت عراق درباره خروج نیروهای امریکایی شدت گرفته است. رهبر ایران در دیدار با «عادل عبدالمهدی» در تهران، در 6 آوریل، از دولت عراق خواست که هرچه سریع تر امریکایی ها را از عراق بیرون بیندازد. اظهاراتی که در بیانیه رسمی دولت عراق درباره این دیدار بازتاب نیافت اما «جعفر الحسینی» سخنگوی «گردان های حزب الله»، از نیروهای بسیج مردمی (الحشد الشعبی) آن را «دستوری ولائی برای اخراج نیروهای امریکایی از منطقه» معنا کرد.

این وضعیت مایه نگرانی گروه هایی در عراق شده که نگران تبدیل شدن این کشور به میدان درگیری امریکا و ایران هستند. «اسامه النجیفی» رئیس اسبق مجلس عراق با انتشار توئیتی این نگرانی را اینگونه ابراز کرد: «این تصمیم امریکا طوفانی در منطقه راه خواهد انداخت، سیاستمداران عراق باید بکوشند که عراق به میدان درگیری و جنگی که هیچ ربطی به عراق ندارد تبدیل نشود».

این فضای پرتنش برای مردم عراق یادآور روزهای درگیری مسلحانه گروه های شیعه مورد حمایت ایران با سربازان امریکایی در سال های 2003-2011 است.

اما صحنه سیاسی کنونی عراق با آن زمان تفاوت های بسیار دارد. برخلاف آن زمان که امریکا عملا تصمیم گیرنده اصلی در عراق بود، امروز بسیاری از این گروه های مسلح وابسته به ایران در صحنه سیاسی عراق اعم از مجلس و دولت و نهادهای اداری حضور دارند. وارد شدن این گروه ها به درگیری با امریکا باعث می شود که آنها بسیاری از منافع حاصل از حضور در قدرت را ازدست بدهند.

علاوه بر این، گروه هایی که در پی درگیری با امریکا در عراق هستند کار دشواری برای جلب موافقت مردم عراق در پیش دارند. مردم عراق از سال ها جنگ ویرانگر خسته شده اند. ضمن اینکه براساس نظرسنجی منتشرشده در روزنامه «واشنگتن پست» در نوامبر سال گذشته، اکثرشان ایران را از عوامل اوضاع نابه سامان عراق می دانند. ضمن اینکه این گروه ها برای ادامه حضور در روند سیاسی کشور نیازمند رأی ملت در انتخابات هستند.

ازسوی دیگر هنوز معلوم نیست که امریکا تا چه حد آماده درج نام گروه های عراقی تازه در لیست گروه های تروریستی است. مثلا بسیاری از سیاستمداران امریکایی با «هادی العامری» رئیس سازمان بدر در سال های گذشته دیدار داشته اند. او سال ها مقام وزارت داشته و هم اکنون نیز رئیس فراکسیون مهمی در مجلس است. همه می دانند که سازمان بدر چه روابط نزدیکی با سپاه دارد و العامری در سال 2015 خواستار برافراشتن تصویر «قاسم سلیمانی» در عراق شد. درج نام عراق در لیست گروه های تروریستی ایالات متحده را از هرگونه ارتباط با این گروه ها محروم می کند و این معلوم نیست که به نفع امریکا باشد.

با وجود این، هر اقدام حساب نشده ای از هر طرف ممکن است عراق را که هنوز به ثبات نرسیده بار دیگر وارد چرخه خشونت کند.