تغییر رویکرد کشورهای عربی خلیج در تعامل با ایران

میدل ایست نیوز: منابع آگاه می گویند بعد از سرنگونی پهپاد امریکایی توسط سپاه پاسداران ایران، رویکرد کشورهای عربی منطقه نسبت به ایران دگرگون شده است.

آنها به این نتیجه رسیده اند که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا و دولت او دیوار محکمی نیستند که بتوانند به آن تکیه کنند. به ویژه بعد از آن که در پی سقوط پهپاد امریکایی در بیانیه خود صرفا به “منافع امریکا” اشاره کردند و حرفی از “منافع متحدان” امریکا نزدند. این مساله به آنها نشان داد که امریکا حاضر نیست به سادگی و به خاطر منافع متحدان عربش با ایران وارد تنش نظامی شود.

بعد از توقیف نفتکش انگلیسی، توسط نیروهای نظامی ایران، مایک پمئو، وزیر امور خارجه ایالات متحده امریکا به صراحت اعلام کرد وظیفه تامین امنیت نفتکش های خارجی از جمله انگلیس در آب های جهانی بر عهده امریکا نیست و دولت بریتانیا اگر نگران امنیت نفتکش هایش است باید خود وارد عمل شود.

در پاسخ به این اظهار نظر، وزارت دفاع بریتانیا رسما اعلام کرد که توانایی های این کشور محدود است و نمی تواند امنیت نفتکش ها و کشتی هایش را در آب های جهان به تنهایی تامین کند.

این رد و بدل کلامی یک پیام روشن داشت، امریکا حتی پشت مهمترین متحد خود در دنیا، یعنی انگلیس هم نمی ایستد.

حالا به نظر می رسد کشورهای عربی این پیام را به صراحت شنیده اند. بعد از آن که در خبرها آمد که امارات متحده عربی در روابط خود با ایران تجدید نظر کرده است، اکنون اخباری به گوش می رسد مبنی بر این که عربستان سعودی نیز قصد دارد دست از خصومت بردارد وارد گفت وگو با تهران شود.

اقدامی که می تواند به مثابه عقب نشینی آشکار عربستان و کشورهای هم سو با آن بعد از سال ها خصومت با تهران باشد؛ به ویژه که می بیند مهمترین کشورهای عربی هم سو با آن دیگر حاضر به تداوم خصومت با ایران نیستند و سیاست دیگری را در پیش گرفته اند. مصر از ناتوی عربی صرف نظر کرده، امارات متحده عربی بخش عمده ای از نیروهای خود را از یمن خارج کرده و وارد فاز گفت وگوی مستقیم با تهران شده و اردن نیز به صراحت اعلام کرده است دنبال خصومت با ایران نیست و به فکر بهبود روابط با تهران است.

در این میان عراق نقشی مهم ایفا کرده است. سفرهای منطقه ای برهم صالح، رئیس جمهوری عراق به کشورهای عربی منطقه، سفر عادل عبدالمهدی، نخست وزیر عراق به ایران که از زمان تصدی نخست وزیری اش تا کنون که حدود 9 ماه از آن می گذرد، دو بار به تهران سفر کرده و همچنین به پایتخت های عربی جنوب خلیج سفر نیز رفته است، سفرهای مکرر محمد الحلبوسی به منطقه و سفر سران سیاسی عراق برای آرام کردن فضای منطقه ای از جمله فالح الفیاض، مشاور عالی امنیت ملی عراق به عربستان و کویت و قطر و سید عمار حکیم رئیس جریان حکمت ملی بی شک در تلطیف این فضا موثر بوده است.

این در حالی است که عبدالمهدی در سفر اخیر خود به تهران پیشنهاد تشکیل نشست کشورهای همسایه عراق با حضور سران ایران و عربستان را داده است.

بنابراین اگر اوضاع به این ترتیب ادامه یابد بعید نیست در آینده نزدیک شاهد بهبود روابط ایران و کشورهای عربی منطقه باشیم.