کلاه آبی های طرفدار صدر در عراق چه کسانی هستند؟

احساسات و رویه این روحانی با نفوذ مدام در حال تغییر است. او کلاه آبی ها را در ماه اکتبر و در حمایت از تظاهرات مردمی علیه دولت تشکیل داد.

نویسنده: عدنان ابو زید

میدل ایست نیور: مقتدی صدر، روحانی برجسته شیعه در عراق، در مواجهه با انتقادهای شدیدالحن مقامات مذهبی و مردم عراق ۸ فوریه از طرفدارانش خواست از تظاهرات که در جریان آن با معترضان ضد دولتی درگیر شده بودند، عقب نشینی کنند. صدر رهبری جریان سیاسی صدر گرایان در عراق و گروهی از پیروان موسوم به کلاه آبی ها را بر عهده دارد.

احساسات و رویه این روحانی با نفوذ مدام در حال تغییر است. او کلاه آبی ها را در ماه اکتبر و در حمایت از تظاهرات مردمی علیه دولت تشکیل داد. کلاه آبی ها خیلی زود با انگیزه محافظت و حمایت از تظاهرات کنندگان میدان تحریر در مرکز بغداد را پر کردند. اما صدر و طرفدارانش در ماه ژانویه به این حمایت ها پایان دادند. دیری نگذشت که صدر باز هم طرفدارانش را به میدان تحریر فرستاد، اما این مرتبه هدفشان مقابله با تظاهرات کنندگان بود.

تظاهرات کنندگان به این مساله معترض شدند و شعارهایی علیه صدر سر دادند. در جنوب عراق، کمیته های دانشجویی ۴ فوریه در تظاهراتی گسترده در بغداد در اعتراض به رفتار کلاه آبی ها شرکت کردند.

صدر مجددا طرفدارانش را به هقب نشینی از خیابان ها فرا خوانده، اما طبق برخی گزارش ها، آنها در کشته شدن شماری از معترضان در نجف نقش داشتند. کلاه آبی ها ۵ فوریه به مرکز تظاهرات در نجف حمله کردند و طبق گزارش های اولیه، در درگیری های پیش آمده ۸ نفر کشته و ۲۰ نفر زخمی شدند. (مسئولان امداد می گویند ۲۳ نفر کشته و ۱۹۷ تفر زخمی شده اند، اما این آمارها به طور رسمی تایید نشده است.) کلاه آبی ها همچنین ۶ فوریه علیه تظاهرات کنندگان در میدان تحریر در مرکز بغداد مستقر شدند. فراخوان صدر برای استقرار کلاه آبی ها در میدان تحریر بلافاصله پس از آن بود که به طور علنی اعلام کرد از محمد توفیق علاوی، نخست وزیر تازه منصوب شده، حمایت می کند. این در حالی است که تظاهرات کنندگان علاوی را به عنوان نخست وزیر نپذیرفته اند.

صدر مجدد ۸ فوریه عقب نشینی کلاه آبی ها را از میدان های تظاهراتی خواستار شد و نیروهای امنیتی برای برقراری نظم جای آنها را گرفتند و طبق گزارش ها، روند اعتراض ها به یک ثبات نسبی رسید.

صدر ۱۱ فوریه بار دیگر موضع خود را تغییر داد و گفت از علاوی حمایت نمی کند.

در میان همه این گزارش های ضد و نقیض درباره اقدامات کلاه آبی ها، یک فعال که می خواست نامش فاش نشود به المانیتور گفت: طرفداران صدر که بخشی از کلاه آبی ها هستند، به تظاهرات کنندگان در میدان تحریر تعرض کرده و آنها را از رستوران ترکی که بستر اصلی تظاهرات در بغداد به شمار می رود، بیرون کرده اند. طرفداران صدر شمار زیادی از چادرها را با این توجیه تخریب کردند که صاحبان آنها آشوبگر و مخالف صدر هستند.

تصاویر ویدیویی که روز ۴ فوریه در اینترنت به اشتراک گذاشته شد، کلاه آبی ها را در حال حمله به تظاهرات کنندگان نشان می داد. یک تظاهرات کننده در میدان تحریر به المانیتور گفت: این حملات با انتصاب نخست وزیر جدید همزمان بودند که این مساله می تواند نشان دهنده یک هدف سیاسی توافقی بین دولت و احزاب برای تحت کنترل درآوردن معترضان باشد. حکیم الزمیلی، یکی از رهبران جریان صدر، می گوید که این تصاویر ویدیویی جعلی و بخشی از «کارزار منحرف کردن اذهان عمومی» علیه صدرگرایان هستند. او به المانیتور گفت: «تظاهرات کنندگان صدرگرا ابتدا در برابر دولت ایستادند. آنها تظاهرات را ارتقاء دادند و پیش بردند و اگر به خاطر آنها نبود، تظاهرات مردمی خیلی وقت پیش نابود شده بود. کلاه آبی ها گروه های شبه نظامی مسلح را در میدان تحریر و دیگر مناطق در بغداد از متوسل شدن به زور و خرابکاری باز داشتند.» او ادعاها مبنی بر اینکه کلاه آبی ها نیز یک گروه شبه نظامی مسلح هستند، رد کرد و افزود: «آنها داوطلبانی هستند که به تفکرات سیاسی و عقیدتی جریان صدر اعتقاد دارند. آنها از هیچ کس پشتیبانی و حقوقی دریافت نمی کنند. شمار آنها به سختی به 2 یا 3 هزار نفر در سراسر عراق می رسد و آنها غیرمسلح هستند. آنها هرگز در جلسات نظامی یا امنیتی شرکت نکردند که بخواهند شبه نظامی خوانده شوند.»

واثق الجبری، رئیس موسسه مطالعات استراتژیک در عراق، به المانیتور گفت کلاه آبی ها در ابتدا به این دلیل از حمایت از اعتراضات عمومی عقب نشینی کردند که تظاهرکنندگان از راهپیمایی چند میلیون نفری صدر در 24 ژانویه در اعتراض به حضور آمریکا در عراق پشتیبانی نکرده بودند و به این دلیل که معترضان برای جلوگیری از ورود هواداران صدر از دیگر استان ها به بغداد، سعی کردند جاده ها را مسدود کنند.»

رامی السُکِینی از اتحادیه سایرون تحت رهبری جریان صدر، در پاسخ به اتهامات خشونت به المانیتور گفت: «از زمان آغاز اعتراض ها، صدر همه تلاش خود را برای همگام بودن با خواست مردم انجام داده و روی دادن حقوقی که از آنها دریغ شده تمرکز کرده و در برابر طبقه سیاسی، در کنار آنها ایستاده است. طرفداران صدر از آغاز اعتراض های مردمی در کنار تظاهرات کنندگان بودند و بیانیه ها و اقدامات گواه همین مساله هستند.» او افزود: «نگرانی از نفوذ خرابکاران در اعتراضات مردمی و احتمال استفاده از آشفتگی اوضاع برای صدمه زدن به صدرگرایان سبب شد که آنها برای جدا شدن از عموم معترضان کلاه های آبی بر سر بگذارند و از پیشروی اعتراضات در جهت دیگر برای دستیابی به منافع حزبی و اهداف خاص جلوگیری کنند.» او در ادامه اذعان داشت: «کلاه های آبی در میدان های عمومی تظاهرات مرتکب اشتباهاتی شده اند که این مساله در میان جمعیت گسترده اینچنینی چندان دور از انتظار نیست؛ اما این اشتباهات عمدی و با هدف آنها ایجاد وحشت در میان معترضان نبوده است. جریان صدریست در خیابان ها و در اعتراضات در میدان های عمومی محبوب است و قدرت خود را در سیاست از این محبوبیت به دست می آورد.»

تمیمی علی تمیمی، یک کارشناس حقوقی و قاضی سابق، به المانیتور گفت: «صرف نظر از احزاب خشن و نام آنها، حقیقت این است که معترضان کشته می شوند. نیروهای امنیتی مسئول هستند، زیرا آنها تنها گروه رسمی ای هستند که باید از همه طرفین محافظت کنند و نه کلاه آبی ها یا هر گروه دیگری.»

علی البیاتی، عضو کمیسیون عالی حقوق بشر عراق، هم به المانیتور گفت: «نقض حقوق بشر در جریان اعتراضات از اول اکتبر آغاز شده است. نهادهای رسمی تنها کسانی هستند که باید از مردم محافظت کنند. درگیری ها به این دلیل افزایش یافته که شمار هواداران احزاب و بلوک های سیاسی، و نه فقط معترضان، در میادین افزایش یافته است. اعتراضات مردمی اکنون به جبهه اصلی مناقشات سیاسی تبدیل شده است.»

ما را در تلگرام دنبال کنید telegram
منبع
المانیتور

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا