مصر و اردن پس از سال‌ها عادی‌سازی روابط با اسرائیل؛ باج‌گیری‌ها و خسارت‌ها

مصر و اردن علیرغم اینکه سال‌هاست روابط خود با اسرائیل را عادی‌سازی کرده‌اند اما از رهگذر این روابط علاوه بر اینکه منافع قابل توجهی کسب نکردند، در معرض سوء استفاده‌های اسرائیل هم قرار گرفته اند.

میدل ایست نیوز: علیرغم تبلیغات امارات و بحرین مبنی بر اینکه عادی‌سازی روابط با اسرائیل چشم‌اندازهای روشن اقتصادی به دنبال دارد اما تجربه مصر و اردن به عنوان نخستین کشورهایی که اقدام به عادی‌سازی مناسبات خود با تل‌آویو کردند، نتیجه‌ای خلاف این تبلیغات را نشان می دهد به طوری که به گفته کارشناسان، هر دو کشور به واسطه قراردادهای گاز و توافق صادراتی مصر با اسرائیل و امریکا موسوم به «توافق کوییز» در معرض باج‌خواهی‌ها و خسارت‌های اقتصادی قرار گرفته‌اند.

با وجود اینکه مصر در سال 1979 و اردن در سال 1994 توافق صلح با اسرائیل را امضا کردند اما ورود به قراردادهای اقتصادی علنی با تل‌آویو سال‌ها به طول انجامید، این در حالی است که ابوظبی و منامه شتاب بسیاری برای ایجاد شراکت در زمینه‌های مختلف در مرحله پیش از توافق عادی‌سازی از خود نشان می دهند.

مصر در سال 2005 میلادی توافقی برای صادرات گاز با اسرائیل امضا کرد تا به موجب آن سالانه 1.7 میلیارد متر مکعب گاز به شرکت برق اسرائیل برای 20 سال با قیمتی بسیار ارزان بین 70 سنت تا 1.5 دلار تحویل دهد، این در حالی است که نرخ آن در همان زمان تقریبا 2.6 دلار بود.

اما پس از اندکی صحنه زیر و رو شد و مصر از صادرکننده گاز به واردکننده آن از اسرائیل آن هم به قیمتی بسیار بالاتر بین 5 دلار تا 5.5 دلار تبدیل شد.

در همین رابطه، یک مسئول مصری در حوزه انرژی به العربی الجدید گفت: اسرائیل از توقف صادرات گاز به خود سوء استفاده کرد و با شکایت از مصر در نهادهای بین‌المللی این کشور را به پرداخت خسارتی بیش از یک میلیارد دلار محکوم کرد.

وی افزود: مصر به واسطه بخش خصوصی توافقی برای واردات گاز از اسرائیل به مدت 15 سال و به ارزش 20 میلیارد دلار امضا کرده است.

قاهره همچنین در دسامبر سال 2004 نیلادی توافقی تحت عنوان «کوییز» با ایالات متحده امریکا و اسرائیل امضا کرد که بر اساس آن، محصولات نساجی مصر در صورت مشارکت سرمایه‌ای اسرائیل در تولید آن به میزان 11.8% می‌تواند از معافیت‌های گمرکی امریکا برای ورود به این کشور برخوردار باشد، هدف از این قرار داد تقویت روابط اسرائیل با کشورهای جهان است به نحوی که موجودیت اسرائیل را تقویت کند اما این توافق با زیاده‌طلبی‌های تل‌آویو با مشکلاتی رو به رو شده است.

همین صحنه را می توان در ارتباط با اردن مشاهده کرد، امّان در سال 2016 میلادی توافق واردات گاز از اسرائیل به مدت 15 سال به ارزش 15 میلیارد دلار را امضا کرد.

توافق واردات گاز یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های عادی‌سازی روابط میان اردن و اسرائیل علیرغم مخالفت‌های شدید مردمی و رای‌گیری پارلمان برای لغو آن به شمار می‌رود، به موجب این توافق، اسرائیل پمپاژ گاز استخراج شده از سواحل فلسطین را از آغاز سال جاری کلید زده است.

در همین ارتباط، «موسی هنطش»، عضو کمیسیون انرژی پارلمان اردن اظهار داشت: دولت متاسفانه به اجرای توافق واردات گاز از اسرائیل علیرغم مخالفت‌های شدید اصرار دارد و آن را با نیاز مبرم اردن به گاز برای تقویت امنیت دستیابی به انرژی توجیه می کند.

هنظش در گفت‌وگو با العربی الجدید تصریح کرد: همه گروه‌های ملی و مردمی به فشارهای خود بر دولت برای لغو این توافق ادامه خواهند داد به ویژه که منابع متعدد دیگر برای واردات گاز طبیعی وجود دارد.

از سوی دیگر، «مناف مجلی»، رئیس پیشین کمیته مردمی مخالف با عادی‌سازی روابط با اسرائیل به العربی الجدید گفت: گروه‌ها و نهادهای مدنی در مقابله با فرایند عادی‌سازی مناسبات با اسرائیل از طریق برگزاری کارزارهای متعدد در استان‌های مختلف و دعوت از شهروندان برای عدم خرید تولیدات اسرائیل به ویژه محصولات کشاورزی موفق عمل کرده است چرا که این اقدامات (عرضه محصولات اسرائیلی) در راستای عادی‌سازی روابط انجام می شود که تل‌آویو با تمام توان برای پیشبرد آن در تلاش است.

وی افزود: امروز دیگر تولیدات کشاورزی اسرائیل را در بازارهای اردن مشاهده نمی‌کنید علاوه بر این معاملات تجاری قابل توجهی هم میان امّان و تل‌آویو وجود ندارد.

طبق گزارش‌های رسمی، واردات اردن از اسرائیل در سال 2019 میلادی تنها 12.5 میلیون دلار و صادراتش به تل‌آویو 65 میلیون دلار بوده است.

در همین رابطه، پروژه اتصال بحر المیت به دریای سرخ که قرار بود با مشارکت اردن، فلسطین و اسرائیل انجام شود، هیچ موفقیتی در پی نداشته است و طرف اردنی به دنبال ناکامی در آن، به شیرین‌سازی آب دریای سرخ برای تامین کمبود آب پرداخت.

به گفته «حسام عایش»، کارشناس اقتصادی اردنی، مناسبات عادی شده اردن و اسرائیل بسیار کم‌رمق است و تنها به توافق واردات گاز محدود است که آن هم با مخالفت شدید مردم رو به رو است.

عایش اظهار داشت: اسرائیل از ورای توافقات عادی‌سازی روابط تلاش می کند تا منافعش در منطقه و جهان را تقویت کند و وارد بازارهای کشورهای عربی شود چرا که پیش از این توافقات در وضعیت تقریبا منزوی به سر می برد.

کانال تلگرام میدل ایست نیوز telegram
منبع
العربی الجدید
برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

10 − 4 =

دکمه بازگشت به بالا
بستن