عراق برای نگهداری از «طاق کسری» چه کرده است؟

طاق کسری در منطقه مدائن از توابع استان بغداد قرار دارد که ساکنان محلی این منطقه را «سلمان پاک» می خوانند.

میدل ایست نیوز: طاق کسری تنها بخش باقی مانده از کاخ انوشیروان در تیسفون، تختگاه ساسانیان، است و گفته می شود که در فاصله میان سال های 531-579 میلادی ساخته شده است. در منابع عربی از آن به کاخ سفید یاد شده است.

بخش بزرگی از بقایای این طاق در نیمه آوریل 1888 در طغیان رود دجله آسیب بسیار دید و گفته می شود که یک سوم آن تخریب شد. آنچه از آن به جای مانده دیواری آجری و بلند با بقایای ساختمانی 4 طبقه و چارچوب های نقش و نگار دار برای پنجره ها و ستون های بلند با طاقی بزرگ به عرض 62 متر و عمق 43 متر و ارتفاع 35 متر است.

این بنا در منطقه مدائن از توابع استان بغداد قرار دارد که ساکنان محلی این منطقه را «سلمان پاک» می خوانند.

در سال 2003، پس از سقوط رژیم بعث که از این بنا استفاده ایدئولوژیک می کرد،  رئیس هیئت مدیره سازمان میراث فرهنگی عراق با اشاره به اینکه طاق کسری و بناهای پیرامون آن، در آستانه نابودی قرار گرفته‌است از ایران و کشورهای دیگر برای کمک به بازسازی و نگه‌داری آن، کمک خواست.

در سال 2004 نیز صندوق میراث بین الملل نسبت احتمال سقوط این طاق به علت بی توجهی به مرمت آن هشدار داد.

در سال 2013 دولت عراق با شرکت «اورست» در جمهوری چک برای ترمیم این طاق قرارداد بست. این شرکت متعهد شد که در 10 ماه مرمت های لازم برای ساخت این بنا را انجام دهد. البته این پروژه با حمله گروه تروریستی داعش که به نزدیکی این منطقه رسیده بود متوقف ماند.

مقدار موفقیت‌آمیز بودن ترمیم‌های انجام شده توسط این شرکت، بحث‌برانگیز بوده‌ است. زیرا برای ترمیم چنین بناهای باستانی معمولاً از کارشناسان ایتالیایی دعوت می‌شود و شرکت چکی، عمدتاً ساخت و ساز و ترمیم بناهای معاصر و مدرن را انجام می‌دهد. در مدت کوتاهی پس از بازسازی، لایه محافظتی که روی این طاق کشیده شده‌بود فرسوده شد و برخی شکاف‌ها از نو نمایان شدند. همچنین در زمان ترمیم از ابزارهایی استفاده شد که به آثار باستانی آسیب می‌رساند.

در سال 2019 بود که «عبدالامیر الحمدانی»، وزیر فرهنگ و آثار باستانی و گردشگری در دولت «عادل عبدالمهدی» در پی سقوط «چند آجر» از طاق از مرکز مشاوره مهندسی دانشگاه بغداد خواست که گزارشی درباره وضعیت این بنا ارائه کند.

الحمدانی در بازدید از این طاق تأکید کرد که شرکت چکی در انجام مسئولیت خود کوتاهی کرده و به لحاظ کارشناسی اشتباه عمل کرده و افزود که به همین علت وزارت فرهنگ حاضر به تحویل گرفتن پروژه از این شرکت نشده است.

اما تلاش این وزارتخانه برای پیگیری موضوع نیز با اتفاقاتی که در نیمه دوم سال گذشته در عراق افتاد و به سقوط دولت عادل عبدالمهدی انجامید ناتمام ماند.

در اکتبر 2020، نشریه رسمی «الصباح» خبر داد که کمیسیون فرهنگی مجلس عراق در دیدار با «حسن ناظم»، وزیر فرهنگ و گردشگری و آثار باستانی عراق، پروژه ترمیم مجموعه تاریخی طاق کسری و مجموعه گردشگری در منطقه مدائن را بررسی کرد.

به گزارش این نشریه در این جلسه مشترک روند تحقیقات درباره واگذاری مرمت مجموعه تاریخی طاق کسری «به یک شرکت خارجی و کیفیت پایین کار این شرکت و راه های بهره برداری مناسب تر از این پروژه» بررسی شد.

در این جلسه همچنین بازسازی و توسعه منطقه گردشگری مدائن و عرضه کردن آن به سرمایه گذاری بعد از تخریب آن توسط تروریست ها و تبدیل آن به یک مرکز جذب گردشگر بررسی شد.

چند روز بعد از آن هیئتی از وزارت فرهنگ و گردشگری و آثار باستانی عراق در جلسه‌ای با حضور هیئتی از کارشناسان دانشگاهی و کارشناسان بین‌المللی اقدامات فوری برای نجات طاق کسری و جلوگیری از فروپاشی آن را بررسی کرد.

در بیانیه این وزارتخانه که آمده که در این جلسه گزارش‌های موجود درباره تغییراتی که در این سازه رخ داده و اقدامات غلط شرکت چکی که مسئول مرمت آن بوده و اقدامات فوری برای نجات آن بررسی شده است.

این بیانیه افزود که در این جلسه توافق شد که گروه کارشناسان با همکاری ائتلاف بین‌المللی حمایت از آثار باستانی و تاریخی مناطق مورد مناقشه اقدامات لازم برای حفاظت از این سازه را انجام دهند.

وزارت فرهنگ عراق تأکید کرده که با جدیت برای تأمین نیازهای حقوقی و لجستیک این گروه جهت آغاز به کار آنها در اولین زمان ممکن تلاش می‌کند.

«حسن ناظم»، وزیر فرهنگ عراق در نوامبر سال گذشته در دیدار با «غلامرضا اباذری»، رایزن فرهنگی ایران در بغداد، گسترش همکاری‌های فرهنگی عراق و ایران را بررسی کرد.

ناظم در این دیدار بر ضرورت همکاری میان دو کشور در ترجمه و ثبت تجربه عراق ازجمله پیروزی بر تروریست‌های داعش و نیز ساخت فیلم‌های داستانی و مستند در این باره تأکید کرد.

او همچنین از امکان همکاری کارشناسان ایران با عراق در پروژه مرمت طاق کسری و جلوگیری از فروپاشی آن استقبال کرد و خبر داد که تیمی از کارشناسان بین‌المللی برای رسیدگی فوری به وضعیت این اثر باستان تشکیل شده و به عراق آمده است.

هفته گذشته منابع خبری عراقی از سقوط بخش دیگری از طاق کسری خبر دادند و فیلم هایی در این باره منتشر کردند.

«علی اصغر مونسان» وزیر میراث فرهنگی ایران، در مصاحبه با «ایرنا»درباره ریختن بخشی از دیوار طاق کسری که در کشور عراق قرار دارد، گفت: به دلیل اهمیت تاریخی این آثار باستانی با دولت ایران صحبت هایی انجام شده و گفت که بنا شده پس از برآوردهای مالی، سازمان برنامه و بودجه اعتباراتی برای احیا و مرمت این اثر تاریخی در نظر بگیرد و در اختیار وزارت میراث فرهنگی قرار دهد.

وی با بیان این که نامه رسمی این درخواست نیز روز گذشته به سازمان برنامه ارسال شده، گفت: کارشناسان میراث فرهنگی ایران به محض تحقق اعتبارات با هماهنگی همتایان عراقی به محوطه طاق کسری اعزام و عملیات مرمت و احیا را آغاز می کنند.

مونسان درخصوص برآوردهای مالی اولیه برای مرمت طاق کسری گفت: بر اساس عکس ها و تصاویر ارسالی، برای مرمت به اعتباری حدود ۶۰۰ هزار دلار نیاز است که به محض تامین شدن آن، کارشناسان به کشور عراق اعزام می شوند.

این پیشنهاد حساسیت های بسیاری را در میان کاربران شبکه های اجتماعی در عراق موجب شده است.

کانال تلگرام میدل ایست نیوز telegram

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شانزده − 9 =

دکمه بازگشت به بالا