عملیات سری اونروا در انتقال میلیون‌ها سند محرمانه از غزه و قدس به اردن

میدل ایست نیوز: روزنامه انگلیسی گاردین از عملیات انتقال اسناد مربوط به آوارگان فلسطینی به اردن و اسکن کردن ۳۰ میلیون سند در این کشور با هدف ترسیم شجره‌نامه دیجیتال برای هر خانواده فلسطینی خبر داد.

به گزارش الغد، روزنامه انگلیسی گاردین جزئیات یک عملیات مخفیانه و پیچیده را فاش کرد که توسط آژانس امداد و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی «اونروا» در طول نزدیک به 10 ماه اجرا شد.

هدف از این عملیات، نجات میلیون‌ها سند آرشیوی بود که تاریخ پناهجویان و آوارگان فلسطینی را از زمان فاجعه نکبت در سال ۱۹۴۸ مستند می‌کند.

این اسناد به دلیل بیم از مصادره یا نابودی توسط رژیم اشغالگر اسرائیل، طی فرآیندی حساس از نوار غزه و قدس اشغالی به امان پایتخت اردن منتقل شدند.

بر اساس این گزارش، ده‌ها تن از کارکنان اونروا در دست‌کم چهار کشور در این عملیات مشارکت داشته اند به گونه ای که این اقدام شامل تخلیه اسناد از مناطق تحت بمباران در نوار غزه، خروج محموله‌ها در قالب پاکت‌های بدون علامت به مقصد مصر و در نهایت بارگیری و ارسال صندوق‌های حاوی این آرشيو بسیار حساس با هواپیماهای نظامی ارتش اردن به امان بود.

این اسناد شامل کارت‌های ثبت‌نام اولیه آوارگانی است که در سال ۱۹۴۸ به نوار غزه پناه بردند و علاوه بر آن، گواهی‌های تولد، ازدواج و فوت نسل‌های متوالی در این آرشیو نگهداری می‌شود در حالی که این سوابق حیاتی به آوارگان و نوادگان آن‌ها اجازه می‌دهد ریشه خانواده خود را در شهرها و روستاهایی که از آن رانده شده‌اند، ردیابی کنند.

«روجر هيرن»، مقام ارشد اونروا و ناظر این عملیات، تأکید کرد: نابودی این اسناد می‌توانست یک فاجعه باشد چرا که این سوابق، تنها مدرک رسمی فلسطینی‌ها برای اثبات حضور تاریخی‌شان در سرزمین‌های مادری در صورت دستیابی به هرگونه راه‌حل عادلانه و پایدار در آینده است.

این منبع خاطر نشان کرد: اهمیت این آرشیو تنها به داده‌های اداری محدود نمی‌شود، بلکه این اسناد گواهی زنده بر چگونگی آوارگی فلسطینیان در سال ۱۹۴۸، محل سکونت قبلی، دارایی‌ها و روستاهای تخریب‌شده آن‌هاست.

این منبع نوشت:خطرناک‌ترین مرحله این مأموریت درست چند روز پس از آغاز هجوم نظامی نیروهای اشغالگر به نوار غزه و در زمانی آغاز شد که دستور تخلیه دفاتر اونروا در شهر غزه صادر گردید و کارکنان بین‌المللی ناچار شدند ظرف چند ساعت موقعیت را ترک کنند، بدون آنکه فرصتی برای انتقال آرشیو داشته باشند و این امر نگرانی‌های جدی درباره احتمال توقیف اسناد یا نابودی آن‌ها در پی بمباران و آتش‌سوزی ایجاد کرد.

«سام رز»، سرپرست وقت امور اونروا در غزه، در این باره گفت: خطر کاملاً واقعی بود. این احتمال وجود داشت که نیروهای اسرائیلی وارد مقرهای ما شوند و اسناد را نابود کنند یا اینکه همه‌چیز در یک انفجار خاکستر شود چرا که نگرانی بزرگ ما از دست رفتن هم‌زمان نسخه‌های کاغذی و دیجیتال بود.

هم‌زمان با این مخاطرات میدانی، سامانه‌های دیجیتال اونروا نیز هدف حملات سایبری مکرر و روزانه قرار داشتند که بیم نابودی کامل داده‌ها را افزایش می‌داد.

با وجود بمباران‌های مداوم، تیم کوچکی از کارکنان محلی اونروا با استفاده از کامیون‌های اجاره‌ای به مجتمع این آژانس در شهر غزه بازگشتند و طی سه نوبت جابجایی خطرناک، اسناد را به یک انبار مواد غذایی در رفح، واقع در جنوب نوار غزه و نزدیک مرز مصر منتقل کردند.

وی با اشاره به موانع و سختی ‌های خارج کردن اسناد از مرز مصر تاکید کرد: کارکنان ما در پست‌های بازرسی در پاسخ به سؤال مأموران می‌گفتند که فقط تعدادی برگه اداری همراه دارند و به این ترتیب، حجم زیادی از اسناد به مرور و لایه به لایه از غزه خارج شد.

این اسناد به مدت شش ماه در مصر جمع‌آوری و نگهداری شدند تا اینکه سرانجام توسط یک نهاد خیریه اردنی و از طریق هواپیماهای نیروی هوایی ارتش اردن به امان منتقل شدند.

منابع خبری تاکید کردند: با انتقال اسناد به امان، اونروا مرحله جدیدی از کار را برای حفاظت دائمی از این میراث آغاز کرده است به گونه ای که در یک انبار زیرزمینی در پایتخت اردن، بیش از ۵۰ کارمند با بودجه حمایتی دولت لوکزامبورگ، شبانه‌روز در حال اسکن و دیجیتال‌سازی دستی میلیون‌ها سند و کارت ثبت‌نام هستند.

بر اساس این گزارش، تاکنون نزدیک به ۳۰ میلیون سند به شکل دیجیتال درآمده است و هدف نهایی اونروا این است که در پایان این پروژه دو ساله، به هر آواره یا پناهجوی فلسطینی یک شجره‌نامه کامل خانوادگی به همراه اسناد پشتیبان آن ارائه دهد و نقشه‌های دقیقی از الگوهای آوارگی سال ۱۹۴۸ ترسیم کند.