العرب گزارش داد؛اقلیم کردستان به دنبال نقشآفرینی به عنوان میانجی جدید در خاورمیانه
تحلیلگران بر این باورند که اقلیم کردستان عراق با بهرهگیری از «دیپلماسی توازن» و حفظ روابط همزمان با امریکا، ایران، ترکیه و بغداد، در تلاش است تا خود را به عنوان یک میانجی منطقهای مورد اعتماد در میانه بحرانهای خاورمیانه معرفی کند.
میدل ایست نیوز: در شرایطی که بحرانهای بینالمللی کارآمدی نهادهای سنتی را به چالش کشیدهاند، اقلیم کردستان با تکیه بر موقعیت استراتژیک و قدرت نرم خود، به دنبال ایجاد بستری برای گفتوگوی قدرتهای رقیب و عبور از منطق درگیریهای نظامی است.
به گزارش العرب، در بحبوحه تحولات عمیقی که در حال باز ترسیم نقشههای نفوذ در خاورمیانه است، اهمیت بازیگران منطقهای دیگر تنها با قدرت نظامی یا ثقل اقتصادی سنجیده نمیشود بلکه توانایی آنها در پل زدن میان رقبا آن هم در روزگاری که نهادهای بینالمللی کارایی خود را از دست دادهاند، به ملاک جدیدی تبدیل شده است.
در همین راستا، تحلیلگران بر این باورند اقلیم کردستان عراق تلاش میکند خود را به عنوان بازیگری توانا در ایفای نقش میانجی منطقهای معرفی کند و برای رسیدن به این مقصود از شبکه روابط متوازن خود با امریکا، ایران، ترکیه و دولت مرکزی عراق و همچنین از تجربه سیاسی خود بهره گیرد چرا که تجربیات گذشته به سران اقلیم کردستان آموخته است که با محیط پیچیدهای که بیش از تقابل، بر موازنه قوا استوار است، چگونه تعامل کننند.
تحلیلگران بر این باورند که خاورمیانه امروز بر سر یک دوراهی تاریخی ایستاده است جایی که محاسبات منطقهای با رقابت قدرتهای بزرگ در هم آمیخته است در حالی که توانایی سازمان ملل متحد و نهادهای چندجانبه برای تحمیل راهحلها یا حتی پیشگیری از بروز بحرانها، رو به کاهش است.
تحلیلگران با اشاره به نقطه قوت اقلیم کردستان، مبنی بر اتخاذ سیاست «دیپلماسی توازن» در طول سالهای گذشته تصریح کردند: اربیل از یک سو شریک استراتژیک ایالات متحده بهویژه در نبرد با داعش بوده و از سوی دیگر مرزهای طولانی و منافع اقتصادی-امنیتی ناگسستنی خود با ایران را حفظ کرده است.
همزمان، این اقلیم توانسته با عبور از چالشهای تاریخی، به شریک اقتصادی کلیدی ترکیه در حوزههای انرژی و تجارت تبدیل شود و جایگاه تأثیرگذار خود را در ساختار سیاسی عراق نیز حفظ کند.
تحلیلگران تاکید دارند، این روابط متوازن لزوماً به معنای بیطرفی کامل نیست، اما به کردستان حاشیه مانور گستردهتری در مقایسه با بسیاری از بازیگران منطقهای میدهد که خود به بخشی از جبهههای درگیر تبدیل شدهاند و این موضوع در صورت وجود اراده سیاسی در میان طرفهای مناقشه، میتواند شرایط را برای ایفای نقش تسهیلکننده از سوی کردستان فراهم کند.
این منابع تاکید کردند: موقعیت جغرافیایی کردستان عراق در تقاطع ایران، ترکیه، عراق و سوریه که همواره منشأ چالشهای امنیتی بوده اند، اکنون میتواند به یک فرصت ژئوپلیتیک تبدیل شود تا این منطقه به جای زمین نبرد، به سکویی برای گفتوگو تبدیل گردد.
این در حالی است که جنگ اخیر میان امریکا و ایران و تنشهای جاری در غزه، لبنان و اوکراین نشان داد: قدرت نظامی به تنهایی قادر به ایجاد راهحلهای پایدار سیاسی نیست و بنبستهای نظامی موجود، نیاز به کانالهای گفتوگوی جایگزین را بیش از پیش نمایان کرده است.
ناظران با اشاره به چالشهای داخلی کردستان عراق به عنوان سدی در برابر بلندپروازیهای خارجی این منطقه تصریح کردند: موفقیت اقلیم کردستان در ایفای نقش خارجی، به شدت به توانایی آن در حل چالشهای داخلی از جمله پرونده های حساسی نظیر یکپارچهسازی موضع سیاسی میان اربیل و سلیمانیه، انجام اصلاحات اقتصادی و تنوعبخشی به درآمدهای مالی و حلوفصل اختلافات دیرینه با دولت فدرال بغداد بر سر چاههای نفت، بودجه و اختیارات قانونی بستگی دارد و این موارد از جمله موانعی هستند که حل آنها پیششرط کسب اعتبار بینالمللی است چرا که ثبات بیرونی همواره از انسجام داخلی آغاز میشود.
تحلیلگران تاکید دارند: اقلیم کردستان عراق با تکیه بر مؤلفههای «قدرت نرم» مانند جذب سرمایهگذاری خارجی، روابط اقتصادی گسترده و ظرفیت میزبانی از نشستهای دیپلماتیک، مدل جدیدی از عملگرایی سیاسی را ارائه میدهد.
اگرچه رقابتهای سنگین منطقهای میان قدرتهایی چون ایران و ترکیه و همچنین محدودیتهای ساختاری اقلیم به عنوان بخشی از دولت عراق ممکن است حاشیه مانور اربیل را محدود کند، اما ساختار چندقطبی جدید جهان، تقاضا برای چنین بازیگرانی را افزایش داده است.
این منابع خاطر نشان کردند: در منطقهای که با مازاد ابزارهای جنگی و بحران شدید کانالهای گفتوگو مواجه است، توانایی ساختن پلهای دیپلماتیک بسیار ارزشمندتر از ساختن ارتشهاست و این یک مزیت است که منطقه کردستان عراق در صورت تقویت پایداری داخلی، میتواند از آن برای ارتقای جایگاه منطقهای خود بهره ببرد.
