میدل ایست نیوز: سید عباس عراقچی وزیر خارجه ایران در یگ گفتوگو بیان کرد: جنگ دوازدهروزه ارتباط ما را با همسایگان به شدت گستردهتر و قویتر کرد. همه همسایگان ما در آن جنگ حمله رژیم صهیونیستی را محکوم کردند و با ما همراهی و از مردم ایران حمایت کردند. در جنگ چهل روزه یک مقدار فضا متفاوت شد. علتش هم حضور امریکا در این جنگ بود که برای بعضی از کشورها ملاحظاتی را ایجاد میکرد.
بر اساس بیانیه منتشر شده در کانال تلگرامی وزیر خارجه ایران، عراقچی افزود: بعد که جنگ به منطقه گسترش پیدا کرد، طبیعتاً از اساس رابطه ما با کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس وارد یک فاز جدید تنشآلودی شد.ما همچنان با بقیه کشورهای همسایهمان در منطقه آسیای مرکزی، منطقه قفقاز، ، افغانستان و پاکستان،ترکیه و عراق، همچنان رابطهمان خوب بود. اتفاقاً کمکهای بسیار قابل توجهی در ارائه برخی از کالاهای مورد نیاز کردند.
اجازه به ایرانیان در راهمانده که از مسیر آنها به کشور برگردند، خیلی همکاری داشتند. حتی برخی از هواپیماهای ما از مسیرهای آنها وارد شدند و به لحاظ سیاسی هم ابراز همدردی کردند، پیام تسلیت دادند، پیام تبریک برای رهبر جدید دادند.ما همچنان رابطه خوب خودمان را با این کشورها حفظ کردیم.
وی افزود: در حاشیه جنوبی خلیج فارس خب اوضاع دگرگون شد، طبیعی هم هست. روزهای اول به شدت روابط تیره شده بود. بعد به تدریج از همان اواسط جنگ و بعد در طول آتشبس، ما با برخی از اینها شروع به مراوده و احیای کانالهای ارتباطی که داشتیم، کردیم. با بعضی از اینها خیلی خوب جواب داده است. نکته مهم این است که در اثر این جنگ، کشورهای منطقه اصولاً نگاهشان به ساختار امنیتی منطقه تغییر پیدا کرد. در نگاه قبلی اتکا به نیروهای خارجی برای تأمین امنیت وجود داشت.
نیروهای خارجی و پایگاههای خارجی نتوانستند امنیت بیاورند
وزیر خارجه ایران گفت: جنگ اخیر نشان داد که نیروهای خارجی و پایگاههای خارجی نهتنها نتوانستند امنیت بیاورند، بلکه به مخل امنیت تبدیل شدند. یعنی آنهایی که این پایگاهها در کشورشان حضور نداشت، اتفاقاً سالمتر ماندند و کمتر از این جنگ تاثیر گرفتند به نسبت کشورهایی که پایگاه های امریکایی داخل خاکشان بود و قرار بود از ان ها حمایت کنند، ولی در اصل از رژیم صهیونیستی حمایت کرد و نتوانست از اینها در مقابل ضرباتی که نه به خود آنها، بلکه به پایگاهها و منافع و تأسیسات آمریکایی در کشور آنها صورت میگرفت، دفاع بکند. طبیعی است بالاخره آثار جانبی و خسارتهای جانبی هم داشت که طبیعت هر جنگی است و ضمن آن شرایط جنگی که بر اینها تحمیل کرد.
عراقچی اظهار داشت: به نظر من این جنگ خیلی در تغییر رویکردهای منطقه به موضوعات امنیتی و سیاسی و نحوه همزیستی با ایران خیلی موثر بود.به نظر من الان درک دقیقتر و درستتر در کشورهای منطقه ایجاد شده که امنیت در منطقه خلیج فارس حتماً باید یک امنیت دستهجمعی باشد و حتماً باید ابعاد اقتصادی را هم دربر بگیرد. با ناترازی اقتصادی بین کشورهای منطقه نمی توان به یک صلح دائمی رسید. با ناترازی امنیتی در کشورهای منطقه نمی توان به یک امنیت پایدار و دستهجمعی رسید. نگرشهای جدید ایجاد شده و لذا تعاملهای ما با این کشورها هم دوباره شروع شده با نگاه جدید و با روندی که به نظر من در مسیر خوبی پیش میرود.
وی ادامه داد: یکی از این کشورها که باید اسم ببرم، کشور قطر است که رسماً نقش بسیار مهمی در کنار پاکستان ایفا کرد و وارد میانجیگری بین ما و امریکا شد. پاکستان نقش بسیار مؤثری ایفا کرد. قطر هم از یک مقطعی وارد شد. آنها هم نقش بسیار مثبتی ایفا کردند و رابطه ما با قطر الان در مرحله بسیار خوبی قرار گرفته است. ارتباطات مشابهی با دیگران هم آغاز شده است. الان نمیخواهم وارد جزئیاتش بشوم، ولی بسیار امیدوار هستم که رابطه ما با آینده منطقه خلیج فارس، رابطه بسیار خوبی خواهد بود و این منطقه دوران جدیدی را با رویکردهای جدیدی آغاز خواهد کرد که به نفع همه کشورها و ملتهای منطقه خواهد بود.
هیچ درخواستی برای آتشبس از طرف امریکا نداشتیم
وزیر خارجه ایران گفت: ما تا دو هفته اول جنگ، هیچ درخواستی برای آتشبس از طرف امریکا نداشتیم. برخی از کشورها درخواست میکردند که میانجیگری بکنند.پاسخ ما به همه آنها روشن بود و پاسخ این بود که رئیسجمهور به آن اعتقاد داشتند که ما آتشبس نمیخواهیم، ما خاتمه جنگ را میخواهیم. نمیخواهیم جنگ دوازدهروزه که با آتشبس متوقف شد ولی چند ماه بعد دوباره تکرار شد، این تبدیل بشود به یک الگو که در کشور ما مرتب تکرار بشود. بنابراین این بار با آتشبس مخالفیم. چرا؟چون جنگ باید به گونهای تمام بشود که دیگر تکرار نشود.
عراقچی خاطرنشان کرد: این موضوعی بود که ایشان هم میفرمودند و با بعضی از سران کشورها در آن روزها تلاش کردند تماس بگیرند. البته برقرار کردن تماس در آن روزهای اول خیلی سخت و تقریباً غیرممکن بود. ولی پیام ما همین بود.بعدا وقتی که امریکاییها از همه اهدافی که داشتند ناامید شدند، خاطرتان هست دیگر، همان روز دوم جنگ بود که ترامپ یک توییت زد در دو کلمه: «تسلیم بدون قید و شرط».
وی ادامه داد: در پی تسلیم بودن، ناامید شدند؛ در پی تغییر نظام بودند، ناامید شدند؛ در پی تجزیه بودند، ناامید شدند؛ در پی اغتشاشات داخلی بودند، هر طرحی را که میتوانستند دنبال کردند و موفق نشدند در اینکه این جنگ را بتوانند به سرانجام برسانند. نتیجه این شد که فکر میکنم از ۲۲ یا ۲۳ اسفند بود که درخواست آنها برای مذاکره شروع شد. البته درخواست اول آنها از یک متن پانزدهبندی شروع شد که در حقیقت یک تسلیمنامه بود. اگر کسی یک روزی آن پانزده بند را بیاورد مقایسه بکند با این یادداشت تفاهمی که الان به آن رسیدیم در چهارده بند، کاملاً روشن است که ما از کجا به کجا رسیدیم.چه درخواستهایی داشتند و چه در عمل چه اتفاقی افتاد. در زمانی که امریکاییها درخواست مذاکره را مطرح کردند، آقای دکتر پزشکیان هم با توجه به دیدگاه همیشگی که داشتند، معتقد بودند که باید به این درخواستها توجه کرد و ما راهی را برای خاتمه جنگ از همین طریق بتوانیم پیدا کنیم.
وی افزود: این منجر شد به اینکه در جلساتی که بود، مسیر به سمت گفتوگو و بررسی پیشنهادات مختلف پیش رفت. از یک مقطعی ما پاکستان را به عنوان میانجی وارد کردیم و بعد همینطور کار جلو رفت تا بعد از سه ماه ما به یادداشت تفاهم رسیدیم.تقریباً بیستودوم یا بیستوسوم اسفند که اولین پیامها آمد تا یادداشت تفاهمی که روز بیستوپنجم خرداد امضا شد.
ایران به دنبال خاتمه قطعی درگیریهاست
مسئول دستگاه دیپلماسی ایران سپس با گریز به آخرین تحولات پرونده آتش بس و مذاکرات میان ایران و امریکا گفت: ما در جنگ اخیر به دنبال «آتشبس» نبودیم، بلکه خواهان «خاتمه قطعی جنگ» بودیم؛ چرا که معتقدیم آتشبس موقت تنها الگوی تکرار درگیریها را بازتولید میکند.
وی با تشریح جزئیات بیشتر این مذاکرات اظهار داشت: واشنگتن که در روزهای نخست با «تسلیمنامه 15 بندی» وارد میدان شده بود، پس از ناامیدی از تمامی ابزارهای فشار از جمله اغتشاش و تجزیهطلبی، در نهایت مجبور به مذاکره بر سر یک «یادداشت تفاهم 14 بندی» شد.
