سفیر ترکیه در بغداد: روند واگذاری پایگاه بعشیقه ادامه دارد/آنکارا خواستار پایان حضور پ‌.ک‌.ک در عراق است

میدل ایست نیوز: انیل بورا اینان، سفیر ترکیه در عراق، تأکید کرد که کشورش روند واگذاری پایگاه نظامی بعشیقه، واقع در استان نینوا در شمال عراق، به نیروهای عراقی را در چارچوب تفاهم‌های امنیتی میان آنکارا و بغداد ادامه می‌دهد.

اینان در گفت‌وگویی اختصاصی با روزنامه العربی الجدید تأکید کرد که هدف ترکیه صرفا مبارزه با سازمان‌های تروریستی است که تهدیدی مشترک برای امنیت ملی ما به شمار می‌روند و حاکمیت عراق را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

وی توضیح داد که ترکیه و عراق درباره همکاری در زمینه‌های امنیتی و مبارزه با تروریسم به تفاهم مشترکی دست یافته‌اند. به گفته سفیر ترکیه، بغداد پیش‌تر حزب کارگران کردستان را تهدیدی مشترک اعلام کرده بود و سپس این حزب را رسماً در فهرست سازمان‌های ممنوعه قرار داد.

سفیر ترکیه گفت: ترکیه مصمم است آفت تروریسم را به‌طور کامل در داخل و خارج از مرزهای خود ریشه‌کن کند. این هدف در چشم‌انداز ما برای تحقق ترکیه‌ای عاری از تروریسم و منطقه‌ای عاری از تروریسم نیز متجلی شده است. برای ایجاد مبنای قانونی لازم در این مسیر، قانون تقویت همبستگی ملی و انسجام اجتماعی با حمایت گسترده پارلمان ترکیه تصویب و اجرایی شد.

اینان همچنین از رویکرد سازنده دولت عراق و همکاری آن در طول این روند قدردانی کرد، اما هم‌زمان بر ضرورت برداشتن گام‌هایی ملموس‌تر برای پایان دادن به حضور حزب کارگران کردستان در خاک عراق، هم‌زمان با روند انحلال این سازمان تأکید کرد.

وی در ادامه فاش کرد که علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، تعهد خود را برای ادغام اعضایی از حزب کارگران کردستان و یگان‌های مقاومت سنجار در این منطقه و قرار دادن سنجار تحت حاکمیت دولت اعلام کرده است.

سفیر ترکیه افزود: بر همین اساس، درباره نقشه راهی برای واگذاری تدریجی پایگاه بعشیقه، متناسب با اقداماتی که دولت عراق در سنجار انجام خواهد داد، به توافق رسیدیم.

اینان تأکید کرد که این نقشه راه ارتباطی تنگاتنگ با چشم‌انداز ترکیه برای ایجاد ترکیه و منطقه‌ای عاری از تروریسم دارد. وی همچنین آن را مرتبط با اقدام‌های دولت عراق برای بازگرداندن حاکمیت واقعی دولت بر سنجار، رسیدگی به حضور عناصر تروریستی و هدف گسترده‌تر انحصار سلاح در اختیار دولت دانست.

وی آمادگی کشورش را برای ادامه همکاری نزدیک با بغداد به‌منظور دستیابی به نتایجی ملموس و پایدار اعلام کرد و گفت: به سود هر دو کشور است که سنجار از نفوذ تروریستی عاری باشد و نهادهای قانونی دولت عراق مسئولیت تأمین امنیت این منطقه را بر عهده بگیرند.

همکاری امنیتی ترکیه و عراق پس از پایان مأموریت ائتلاف

سفیر ترکیه درباره ماهیت روابط امنیتی مورد نظر آنکارا با بغداد نیز گفت: مایه خرسندی ماست که عراق با همکاری ائتلاف توانست به‌طور مستقل با تهدید داعش مقابله کند و ائتلاف نیز مأموریت خود را در عراق با موفقیت به پایان رساند. این دستاورد مهمی است که نشان می‌دهد عراق در مسیر درستی حرکت می‌کند و ترکیه نیز بخشی از این ائتلاف بوده است.

حمایت ترکیه از انحصار سلاح در اختیار دولت عراق

اینان در توضیح پیامدهای جنگ در منطقه اظهار کرد: جنگ میان امریکا و اسرائیل از یک سو و ایران از سوی دیگر، متأسفانه پیامدهای خطرناکی برای عراق، به‌ویژه در دو حوزه اقتصادی و امنیتی، به همراه داشته است.

وی افزود: ترکیه در مواجهه با این پیامدها از تلاش‌های عراق برای تثبیت اقتدار و حاکمیت دولت و تقویت پیوند این کشور با محیط منطقه‌ای خود، بر اساس دستورکاری مثبت با محوریت ثبات، شکوفایی و توسعه، حمایت می‌کند.

سفیر ترکیه با اشاره به اهمیت حاکمیت، تمامیت ارضی و ثبات عراق گفت: تثبیت اقتدار دولت و اعمال کنترل واقعی آن بر تمامی تشکیلات مسلح، دو مسئله اساسی برای امنیت و توسعه بلندمدت عراق هستند.

وی توضیح داد که تحولات اخیر منطقه بار دیگر خطرهای ناشی از فعالیت گروه‌های مسلح خارج از کنترل واقعی دولت را آشکار کرده است؛ به‌ویژه زمانی که فعالیت این گروه‌ها تحت تأثیر رویارویی‌های گسترده‌تر منطقه‌ای قرار می‌گیرد.

اینان موضع ترکیه را در این زمینه اصولی و ثابت توصیف کرد و گفت: استفاده از زور باید منحصراً در اختیار نهادهای قانونی دولت باشد. نباید به هیچ گروه مسلحی اجازه داده شود حاکمیت عراق را تضعیف کند، کشورهای همسایه را به خطر بیندازد یا امنیت هیئت‌های دیپلماتیک، اتباع خارجی و سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی را تهدید کند.

وی افزود: عراق قدرتمندتری که بتواند اقتدار خود را در سراسر قلمرو این کشور به‌طور واقعی اعمال کند، مطمئن‌ترین تضمین برای امنیت عراق و شرکای آن خواهد بود.

ائتلاف مکه و احتمال پیوستن عراق

سفیر ترکیه درباره«ائتلاف مکه میان ترکیه، عربستان و پاکستان گفت که هدف این ائتلاف دفاع جمعی و کمک به تأمین امنیت، ثبات و شکوفایی در سطح منطقه است.

وی توضیح داد: این توافق بر اصول ابتکار عمل کشورهای منطقه، بازدارندگی جمعی، امنیت مشارکتی و فراگیری استوار است. ائتلاف دفاعی مکه در پی ایجاد چارچوب نهادی لازم برای پایه‌گذاری فرهنگ جدیدی از همکاری در سراسر منطقه است.

اینان افزود: ائتلاف دفاعی مکه ابتکاری دفاعی و فراگیر است و عضویت در آن برای همه کشورهای منطقه‌ای که آماده حمایت از اصول بنیادین آن، احترام به حقوق بین‌الملل و پذیرش چشم‌انداز مشترک صلح‌آمیز باشند، امکان‌پذیر است.

وی تأکید کرد که ترکیه اصولاً از گسترش این ائتلاف در زمان مناسب، از جمله احتمال پیوستن عراق، حمایت می‌کند و معتقد است چنین اقدامی می‌تواند به ایجاد آینده‌ای امن‌تر و صلح‌آمیزتر در خاورمیانه کمک کند.

پروژه جاده توسعه و مبادلات تجاری

اینان در بخش دیگری از این گفت‌وگو، پروژه جاده توسعه را که استان بصره را به خاک ترکیه متصل می‌کند، فراتر از یک طرح حمل‌ونقل دانست و گفت: این پروژه طرحی راهبردی است که عراق را به مرکز اصلی ارتباطی تبدیل خواهد کرد؛ مرکزی که خلیج را به ترکیه و از آنجا به بازارهای اروپا متصل می‌کند. این پروژه همچنین فرصت‌های جدیدی برای تنوع‌بخشی به اقتصاد، سرمایه‌گذاری و همگرایی منطقه‌ای فراهم خواهد کرد.

سفیر ترکیه از رایزنی‌های اخیر هیئت‌های عراقی و ترکیه‌ای در بغداد برای تعیین سازوکار تأمین مالی این پروژه استقبال کرد و گفت: خوشحالیم که اراده سیاسی دولت عراق را برای پایان دادن به مذاکرات و آغاز مرحله بعدی پروژه در نزدیک‌ترین زمان ممکن مشاهده می‌کنیم. این موضوع مایه خوش‌بینی است.

وی تأکید کرد: ترکیه کاملاً به این پروژه متعهد است و قصد داریم بدون تأخیر از مرحله امضای توافق‌ها به مرحله آغاز عملیات اجرایی در میدان وارد شویم.

سفیر ترکیه درباره حجم مبادلات تجاری دو کشور نیز اعلام کرد که این رقم در سه فصل نخست سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۳.۱ میلیارد دلار رسیده است.

به گفته اینان، صادرات ترکیه به عراق با کاهش ۳.۸ درصدی به ۸.۳ میلیارد دلار رسیده، در حالی که صادرات عراق به ترکیه با افزایش ۵۳.۸ درصدی، ۴.۹ میلیارد دلار بوده است.

وی گفت: ما همچنان با هدف مشترک خود برای رساندن حجم مبادلات تجاری دوجانبه به ۳۰ میلیارد دلار فاصله داریم. او تحولات منطقه‌ای را یکی از عوامل کاهش نسبی حجم مبادلات تجاری دو کشور دانست.

اینان اشاره کرد که مبادلات تجاری عراق و ترکیه در سال ۲۰۲۲ به بالاترین سطح خود، یعنی ۲۴.۱ میلیارد دلار، رسید. در آن سال، تراز تجاری دو کشور تا حد زیادی متوازن بود؛ به‌طوری‌که صادرات ترکیه به عراق ۱۳.۷ میلیارد دلار و صادرات عراق به ترکیه ۱۰.۴ میلیارد دلار بود.

وی افزود که پس از آن، صادرات عراق به دلایل مختلف به‌تدریج کاهش یافت و تأکید کرد که ترکیه همواره بر اهمیت تنوع‌بخشی به مسیرهای تجاری و انرژی برای عراق تأکید کرده است.

سفیر ترکیه ادامه داد: حتی در آن زمان نیز همواره به برادران عراقی خود یادآوری می‌کردیم که تنوع‌بخشی به مسیرهای تجارت و انرژی تا چه اندازه اهمیت دارد. تحولات تأسف‌بار اخیر در منطقه درستی این رویکرد را تأیید کرد. امروز اراده عراق را در این زمینه قوی‌تر می‌بینیم. امیدواریم با اجرای پروژه جاده توسعه و طرح‌های انرژی، ارتباطات خود را با منطقه و فراتر از آن تقویت کنیم.

پرونده آب میان عراق و ترکیه

سفیر ترکیه درباره موضوع آب رودخانه‌های دجله و فرات نیز از ادامه گفت‌وگوها میان آنکارا و بغداد برای رسیدگی به چالش‌های مرتبط با منابع آبی خبر داد.

اینان گفت: ما به‌خوبی از چالش‌هایی که عراق در تأمین نیازهای آبی خود با آن‌ها روبه‌روست آگاهیم؛ به‌ویژه در شرایطی که تغییرات اقلیمی، دوره‌های طولانی خشکسالی و فشار فزاینده بر منابع آب، این مشکلات را تشدید کرده‌اند.

وی افزود: ترکیه نیز با خشکسالی فزاینده و فشارهای روزافزون بر منابع آبی خود مواجه است. رویکرد ما بر گفت‌وگو، تفاهم متقابل و استفاده پایدار و کارآمد از منابع آب استوار است.

سفیر ترکیه همچنین از همکاری دو کشور در پروژه‌های زیرساختی مرتبط با آب خبر داد و بر تعهد آنکارا برای رسیدگی به این پرونده از طریق رایزنی نزدیک و همکاری فنی تأکید کرد.

اینان با اشاره به اینکه دسترسی به آب به‌طور فزاینده‌ای تحت تأثیر عواملی خارج از کنترل دو کشور، از جمله تغییر الگوهای بارندگی و طولانی شدن دوره‌های خشکسالی قرار گرفته است، گفت هرگونه گفت‌وگو درباره میزان رهاسازی آب باید بر داده‌های هیدرولوژیک و ضرورت پایداری منابع آبی مبتنی باشد.

وی افزود: میزان آب در دسترس ثابت نیست و ما به رویکردی نیاز داریم که این واقعیت را منعکس کند. باید بر تدوین راه‌حل‌های پایدار تمرکز کنیم و از تعهد دادن به تأمین مقادیری از آب که در شرایط متغیر کنونی امکان فراهم کردن آن‌ها وجود ندارد، پرهیز کنیم.