میدل ایست نیوز: انال بورا اینان، سفیر ترکیه در بغداد به خبرگزاری رسمی عراق (واع) گفت: سفر علی الزیدی به ترکیه، سومین سفر خارجی وی پس از سفر به امریکا و ایران بود و با هدف تاکید بر تعهد مشترک دو کشور برای تداوم تقویت روابط چندجانبه‌ای صورت گرفت که طی دوره اخیر تقریبا در تمامی زمینه‌ها شاهد پیشرفت بوده است.
به گزارش خبرگزاری رسمی عراق (واع)، وی افزود: این سفر با هدف دستیابی به پیشرفت عملی در شماری از مسائل اساسی مندرج در دستور کار دوجانبه دو کشور انجام شد. در جریان این سفر پنج سند همکاری به امضا رسید که به ویژه دو یادداشت تفاهم مربوط به حمل‌ونقل ریلی و جاده‌ای از مسیر اوواکوی ـ فیشخابور و همکاری چارچوبی برای توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل در عراق در ازای منابع طبیعی، گام مهمی در مسیر اجرای پروژه راه توسعه به شمار می‌روند.
اینان ادامه داد: در راستای رهنمودها و چشم‌انداز رهبران دو کشور، نهادهای مربوطه به تلاش‌های خود برای تضمین اجرای این پروژه‌ها و ابتکارهای دارای اهمیت راهبردی ادامه می‌دهند.
سفیر ترکیه همچنین تاکید کرد که امنیت و ثبات عراق برای آنکارا از بالاترین اهمیت برخوردار است.
همکاری امنیتی و مبارزه با تروریسم
سفیر ترکیه با اشاره به توسعه همکاری‌های امنیتی میان دو کشور گفت: ترکیه و عراق طی سال‌های اخیر به درک مشترکی در زمینه امنیت و مبارزه با تروریسم دست یافته و همکاری‌های خود را در این حوزه تقویت کرده‌اند. در همین راستا، سازوکار امنیتی سطح عالی (HLSM) میان دو کشور تشکیل شده است که بستری برای بررسی و توسعه روابط امنیتی به شیوه‌ای نهادمند، پایدار و راهبردی محسوب می‌شود.
وی افزود: در نتیجه هماهنگی نزدیک در چارچوب این سازوکار، از این موضوع استقبال می‌کنیم که عراق ابتدا حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) را به‌عنوان تهدیدی مشترک به رسمیت شناخت و سپس آن را سازمانی ممنوعه اعلام کرد.
اینان با بیان اینکه ترکیه بر عزم خود برای ریشه‌کن کردن تروریسم در داخل و خارج از مرزهای این کشور تاکید دارد، اظهار داشت که این هدف در قالب چشم‌انداز ترکیه عاری از تروریسم و منطقه عاری از تروریسم دنبال می‌شود.
وی همچنین خاطرنشان کرد که قانون «تقویت همبستگی ملی و انسجام اجتماعی» با حمایت گسترده پارلمان ترکیه تصویب و اجرایی شده است تا چارچوب قانونی لازم برای تحقق این اهداف فراهم شود.
سفیر ترکیه از رویکرد سازنده دولت عراق و همکاری این کشور در روند مذکور قدردانی کرد، اما در عین حال گفت که برای پایان دادن به حضور پ‌ک‌ک در خاک عراق، هم‌زمان با روند انحلال این سازمان، باید اقدامات ملموس‌تری انجام شود.
وی در این باره افزود: نخست وزیر عراق تعهد خود را برای ادغام عناصر حزب کارگران کردستان عراق و یگان‌های مقاومت سنجار در منطقه سنجار و قرار دادن این منطقه تحت حاکمیت دولت نشان داده است و امیدواریم تلاش‌های جاری در این زمینه با موفقیت به پایان برسد.
پایگاه بعشیقه و نقشه راه تحویل تدریجی
اینان درباره پایگاه نظامی بعشیقه نیز اظهار داشت: هدف ما از ابتدا صرفا مقابله با سازمان‌های تروریستی بوده که امنیت ملی دو کشور را تهدید کرده و حاکمیت عراق را به چالش می‌کشند.
وی افزود: بر همین اساس، درباره نقشه راهی برای تحویل تدریجی پایگاه بعشیقه، متناسب با اقداماتی که دولت عراق در منطقه سنجار انجام خواهد داد، توافق کردیم. مقام‌های مربوطه ترکیه و عراق این موضوع را با دقت دنبال می‌کنند و ما برای حل این پرونده دیرینه مصمم هستیم.
همکاری در حوزه انرژی و توافقنامه بلندمدت
سفیر ترکیه با اشاره به همکاری‌های انرژی میان دو کشور گفت: پس از توافقی که در ماه اوت میان شرکت بازاریابی نفت عراق (سومو)، شرکت نفت شمال و شرکت خطوط لوله نفت ترکیه امضا شد، تلاش‌های خود را برای دستیابی به توافقی جدید، جامع‌تر و بلندمدت در حوزه انرژی افزایش دادیم.
وی افزود که هیئتی به ریاست باسم محمد خضیر وزیر نفت عراق، در دوم اکتبر به آنکارا سفر کرد و در جریان این سفر، اقدامات عملی برای توسعه همکاری‌ها مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
اینان با اشاره به اهمیت همکاری‌های انرژی در شرایط کنونی، به ویژه با توجه به تحولات تنگه هرمز و ضرورت ایجاد مسیری امن و قابل اعتماد برای انتقال نفت عراق، تاکید کرد که ترکیه و عراق باید در این زمینه هماهنگی بیشتری داشته باشند.
وی تصریح کرد: ترکیه آماده همکاری با دولت عراق برای عبور از این چالش‌هاست و ما در انتظار شکل‌گیری مشارکتی بلندمدت و پایدار بر اساس منافع متقابل هستیم.
سفیر ترکیه همچنین اعلام کرد که مذاکرات برای دستیابی به توافقنامه‌ای جامع و جدید در حوزه انرژی با عراق ادامه دارد که صرفا به تجارت نفت محدود نخواهد بود و همکاری در پروژه‌های مشترک نفت و گاز طبیعی، خطوط لوله انتقال نفت و گاز، پالایشگاه‌ها، صنایع پتروشیمی، تجارت انرژی، افزایش ظرفیت اتصال شبکه‌های برق و پروژه‌های مرتبط با راه توسعه را نیز در بر خواهد گرفت.
وی افزود: دامنه گسترده زمینه‌های همکاری که در جریان مذاکرات مورد بررسی قرار گرفتند، نشان دهنده ظرفیت بالای روابط دو کشور است. ما مصمم هستیم همکاری‌های قدرتمند و بلندمدت خود را به تمامی بخش‌های صنعت انرژی گسترش دهیم.
اینان همچنین سفر اخیر نخست وزیر عراق به ترکیه را عاملی برای تقویت روابط دوجانبه در حوزه انرژی و اتصال زیرساخت‌ها دانست و گفت که هدف‌گذاری اعلام شده از سوی علی الزیدی برای صادرات یک میلیون بشکه نفت خام عراق به ترکیه، بیانگر اراده دو طرف برای توسعه همکاری‌ها نه تنها در زمینه تجارت نفت، بلکه در تامین مالی پروژه‌های زیرساختی ضروری برای تقویت ارتباطات میان ترکیه، عراق و منطقه است.
همکاری آبی و چالش‌های منابع آب
سفیر ترکیه با تاکید بر اهمیت همکاری‌های آبی میان دو کشور اظهار داشت: ما برای همکاری با عراق در حوزه آب ارزش زیادی قائلیم و آن را یکی از ابعاد مهم روابط دوجانبه خود می‌دانیم. کاملا از چالش‌هایی که عراق در تامین نیازهای آبی خود با آن مواجه است، به ویژه در سایه تغییرات اقلیمی، موج‌های خشکسالی طولانی‌مدت و افزایش فشار بر منابع آبی، آگاه هستیم. ترکیه نیز با شرایط خشکسالی فزاینده و فشارهای روزافزون بر منابع آبی خود مواجه است.
وی افزود: رویکرد ما بر گفت‌وگو، تفاهم متقابل و استفاده پایدار و کارآمد از منابع آب استوار است. ما معتقدیم دستیابی به راه‌حل‌های پایدار مستلزم اتخاذ رویکردی جامع است که تغییرات شرایط هیدرولوژیک، پیامدهای تغییرات اقلیمی و نیازهای هر دو کشور را در نظر بگیرد.
اینان تصریح کرد که همکاری‌های دو کشور صرفا به پروژه‌های زیرساختی محدود نمی‌شود و گفت‌وگوهای مستمری درباره مسائل مختلف مرتبط با آب میان آنکارا و بغداد ادامه دارد.
وی همچنین با اشاره به تاثیر عوامل خارج از کنترل دو کشور بر میزان دسترسی به منابع آبی، از جمله تغییر الگوهای بارندگی و دوره‌های طولانی خشکسالی، تاکید کرد که هرگونه بحث درباره میزان رهاسازی آب باید بر اساس واقعیت‌های هیدرولوژیک و با در نظر گرفتن پایداری منابع آبی انجام شود.
سفیر ترکیه در ادامه گفت: میزان دسترسی به آب ثابت نیست بنابراین، به رویکردی نیاز داریم که این واقعیت‌ها را منعکس کند. تمرکز باید بر توسعه راه‌حل‌های پایدار باشد، نه تعهد به ارقامی که ممکن است در شرایط متغیر امکان تحقق آن‌ها وجود نداشته باشد.
وی افزود: بدون تردید نیازهای عراق باید مورد توجه قرار گیرد، اما نمی‌توان این نیازها را جدا از شرایط ترکیه بررسی کرد. مسئولیت‌ها باید متقابل باشند و همکاری‌ها بر اساس معیارهای عینی و داده‌های قابل اعتماد پیش بروند.
اینان همچنین توافقنامه چارچوب همکاری آبی میان ترکیه و عراق را مبنای مهمی برای توسعه همکاری‌ها دانست و بر ضرورت فعال‌سازی به‌موقع سازوکار تامین مالی آن که امکان اجرای پروژه‌های عملی برای افزایش بهره‌وری مصرف آب، نوسازی زیرساخت‌ها و تقویت توان عراق برای مقابله با چالش‌های آبی را فراهم می‌کند، تاکید کرد.
وی با اشاره به اینکه ریشه مشکلات آبی صرفا به میزان آب موجود محدود نمی‌شود، اظهار داشت: بهبود بهره‌وری مصرف آب و نوسازی زیرساخت‌ها از اهمیت اساسی برخوردار است و نباید ارزش این تلاش‌ها را دست‌کم گرفت. باید سهم این اقدامات در حل چالش‌های بلندمدت عراق را به‌درستی درک کرده و ابعاد مثبت این همکاری را با اثربخشی بیشتری برای افکار عمومی دو کشور تشریح کنیم.
سفیر ترکیه در پایان این بخش تاکید کرد که هدف آنکارا صرفا رسیدگی به چالش‌های مقطعی نیست، بلکه ایجاد چارچوبی پایدار و مبتنی بر منافع متقابل برای همکاری بلندمدت در حوزه آب است.
جاده توسعه، پروژه راهبردی اتصال عراق به ترکیه و اروپا
سفیر ترکیه درباره پروژه راه توسعه نیز اظهار داشت: این پروژه با افزودن یک بعد مهم شمالی ـ جنوبی به چشم‌انداز ارتباطات منطقه‌ای ما، بندر فاو در بصره را به ترکیه و از آنجا به اروپا متصل خواهد کرد.
وی افزود: این پروژه از اهمیت راهبردی بسیار بالایی برخوردار است و مستلزم همکاری در بالاترین سطوح میان دو کشور خواهد بود. ما برای تقویت ارتباطات منطقه‌ای و افزایش نقش عراق در ساختار جدید اتصال منطقه‌ای، به اجرای این پروژه متعهد هستیم و از پیشرفتهای مهم حاصل‌شده در مسیر تحقق آن خرسندیم.
اینان همچنین از رایزنی‌های اخیر هیئت‌های دو کشور در بغداد برای تعیین سازوکارهای تامین مالی پروژه جاده توسعه استقبال کرد و گفت: در انتظار تکمیل این مذاکرات و آغاز اجرای پروژه پس از ایجاد یک سازوکار تامین مالی مستحکم هستیم.
وی با ابراز خوش‌بینی نسبت به اراده سیاسی دولت عراق برای تکمیل مذاکرات و آغاز مرحله بعدی پروژه در نزدیک ترین زمان ممکن، تاکید کرد که ترکیه کاملا به اجرای این طرح متعهد است.
سفیر ترکیه در پایان خاطرنشان کرد: ترکیه تعهد کامل خود را به این پروژه حفظ کرده و مصمم است بدون تاخیر از مرحله امضای توافقنامه‌ها به مرحله اجرای عملی آن‌ها وارد شود.
