کشف شبکهای گسترده از تونلهای تاریخی در زیر مسجد ایاصوفیه
باستان شناسان موفق به کشف شبکهای گسترده از تونلهای تاریخی و اسرار مدفون در زیر مسجد مشهور ایاصوفیه در شهر استانبول ترکیه شدند.

میدل ایست نیوز: باستان شناسان ترکیه جزئیاتی تازه از سازههای تاریخی را در زیر ساختمان مسجد ایاصوفیه در استانبول کشف کردهاند که شامل شبکهای گسترده از تونلهای باستانی است.
به گزارش روسیا الیوم، بر اساس گزارش مجله علمی «Open Archaeology»، باستانشناسان حدود سه هزار تن خاک و آوار را از تونلهای زیرزمینی خارج کردند و به این ترتیب توانستند به بخشهایی از یک مجموعه باستانی دسترسی پیدا کنند که پیش از این امکان ورود به آن وجود نداشت.
بنای کنونی ایاصوفیه بین سالهای 532 تا 537 میلادی و در دوران امپراتوری ژوستینین یکم ساخته شده است. با این حال، سازههایی متعلق به دورههای تاریخی قدیمیتر همچنان در زیر این بنا وجود دارند که برخی از آنها بخشی از زیرساختهای شهری با قدمتی حدود 1600 سال هستند.
تونلهای زیرزمینی در گذشته برای انتقال آب و هدایت آب باران به سمت دریا مورد استفاده قرار میگرفتند. پیچیدگی این شبکه با سامانههای متروی امروزی قابل مقایسه است؛ هرچند هنوز کاربری برخی از اتاقها و فضاهای موجود در آن مشخص نشده است.
باستانشناسان حدود 170 متر از یکی از سازههای زیرزمینی مرتبط با خیابانی رومی را که تصور میشود به قرن پنجم میلادی تعلق داشته باشد، از خاک و آوار پاکسازی کردهاند.
آنها همچنین به کاوش در مجموعهای تدفینی ادامه دادهاند که در سال 1946 کشف شده بود. پژوهشگران رسوبات موجود در دو بخش فوقانی و تحتانی این مجموعه را خارج کرده و کاوشهای بیشتری را تا عمق یکونیم متر انجام دادهاند. توجه ویژهای نیز به راهروهای منشعب از این مجموعه داشتهاند که احتمال میرود برخی از آنها در دورههای بعد به یکدیگر متصل شده باشند.
در یکی از تونلها، پژوهشگران حدود هشت فضای مستطیل شکل و طاقهای غیرمعمول کشف کردهاند. نبود لولههای سفالی در کف این تونل نشان میدهد که این مسیر برای انتقال آب استفاده نمیشده و احتمالا کاربری دیگری داشته است.

در سازهای دیگر نیز هفت مسیر انتقال آب متعلق به دورههای تاریخی مختلف شناسایی شده است. این مسیرها شامل لولههای سفالی و لولههای ساخته شده از چدن هستند که برخی از آنها در قرنهای نوزدهم و بیستم میلادی نصب شدهاند. دو مورد از این مسیرها به مخازن آب متصل هستند که نشان میدهد زیرساختهای زیرزمینی این مجموعه در دورههای مختلف بارها بازسازی شدهاند.
قرار است در آینده بخشهایی از این مجموعه زیرزمینی به روی بازدیدکنندگان گشوده شود؛ با این حال، تحقق این برنامه مستلزم تکمیل مطالعات باستانشناسی و اطمینان از ایمنی و استحکام سازهها است.



